Maciej Dunajski, profesor fizyki matematycznej z Cambridge i autor książki „Geometria”, opowiada o korzeniach geometrii i jej roli we współczesnej fizyce. Krótkie rozmowy o geometrii nieeuklidesowej, zakrzywieniu czasoprzestrzeni, czarnych dziurach i wormholach. Pojawiają się też wątki dotyczące Rogera Penrose’a i prób „zgeometryzowania” mechaniki kwantowej.
01:26:52
forum Ask episode
web_stories AI Snips
view_agenda Chapters
menu_book Books
auto_awesome Transcript
info_circle Episode notes
question_answer ANECDOTE
Jak Powstała Książka Geometria
Maciej Dunajski pisał książkę "Geometria" by pokazać różnorodność geometrii i jej historię, nie tylko euklidesową.
Książka powstała jako krótki przewodnik w serii OUP i ma przybliżyć czytelnikom abstrakcję geometrii z historycznym kontekstem.
insights INSIGHT
Riemann Przewidział Geometrię Grawitacji
Geometria Riemanna przewidziała zakrzywioną strukturę przestrzeni która potem opisał Einstein w ogólnej teorii względności.
Bernard Riemann opracował miarę odległości i geodezyjne w zakrzywionych rozmaitościach, co Einstein wykorzystał do opisania grawitacji jako krzywizny czasoprzestrzeni.
insights INSIGHT
Czasoprzestrzeń Ma Zmienną Krzywiznę
Wszechświat ma lokalnie zmienną krzywiznę; mogą występować rejony o krzywiźnie dodatniej i ujemnej, wymagające geometrii lorentzowskiej.
Teoria względności łączy geometrię Riemanna z odrębnym wymiarem czasu, co zmienia reguły pomiaru odległości i trajektorii ciał.
Get the Snipd Podcast app to discover more snips from this episode
Geometria, Grecy, Egipcjanie i piramidy, Wszechświat, czarne dziury, tunele czasoprzestrzenne i pomysły na „zgeometryzowanie” mechaniki kwantowej – oto zestaw zagadnień, którymi raczymy Was w najnowszym, jakże treściwym odcinku. Naszym gościem jest prof. Maciej Dunajski, fizyk matematyczny z Uniwersytetu Cambridge, a rozmowę nagraliśmy w Łodzi, w której się urodził i kształcił. Inspiracją do spotkania jest książka profesora pt. „Geometria” – oryginalnie napisana po angielsku, właśnie ukazała się w polskim przekładzie w Wydawnictwie Uniwersytetu Łódzkiego. Odcinek jest elementem współpracy promocyjnej z Wydawnictwem.
Korzenie geometrii sięgają starożytności, a jej abstrakcyjną stronę zaproponowali Grecy. Ówczesną wiedzę zebrał Euklides, który spisał słynne aksjomaty na przełomie IV i III wieku przed naszą erą. Musiało minąć grubo ponad 2000 lat, by matematycy zmierzyli się z myślą, że istnieją też inne, nieeuklidesowe geometrie. Jako pierwszy zrobił to w XIX wieku Carl Friedrich Gauss. – Być może najwybitniejszy matematyk wszechczasów – ocenia prof. Dunajski.
Geometria nieeuklidesowa okazała się konieczna, by opisać Wszechświat. – Geometria Wszechświata, tak jak ją rozumiemy teraz, jest przestrzenią zakrzywioną (…). Mogą być rejony zakrzywione dodatnio, mogą być też takie, które mają ujemną krzywiznę – opowiada naukowiec. W odcinku rozmawiamy o „szalonych” efektach zakrzywienia czasoprzestrzeni, jakimi są czarne dziury.
W wyobraźni wybieramy się na wycieczkę do ich wnętrza, staramy się ominąć osobliwość, szukamy też przejścia przez wormhole, aby wylądować w innym miejscu czasoprzestrzeni (w przeszłość nie da rady, ale jak mówi prof. Dunajski „nie ma silnych przeciwwskazań podróży w czasie do przodu”). W rozmowie pojawia się też Roger Penrose, jeden z najlepszych współczesnych fizyków na świecie, z którym prof. Dunajski pracuje. Gorąco polecamy!
Radio Naukowe 
