
Decide for Impact podcast Wachten, een levenshouding – Dirk De Wachter #boekencast afl 136
Mar 19, 2026
43:27
Vandaag bespreken we het boek Wachten, een levenshouding, van Dirk de Wachter.
Waarom wachten als het sneller kan? Dat is het gevoel van de ondernemer. Terwijl wachten, ruimte maken, veel oplevert. Denk aan betere beslissingen, focus, meer aandacht voor de lange termijn, betere relaties. Dat is waar dit boek je inspiratie kan geven. Hoe je ruimte maakt voor een beter resultaat.
Dirk de Wachter is psychiater-psychoterapeut en hoogleraar. We bespraken eerder Borderline Times van hem en andere bekende boeken van hem zijn De van het ongelukkig zijn en Vertroostingen.
Hij is een graag geziene gast in Nederlandse programma’s zoals Buitenhof https://www.youtube.com/watch?v=JMU8KDnfwBQ .
Dit is een video van VPRO boeken met Dirk over het boek Wachten https://www.youtube.com/watch?v=lqbMClKHEXE
https://nl.wikipedia.org/wiki/Dirk_De_Wachter
Hij is naar eigen zeggen erg beïnvloed door filosoof Emmanuel Levinas en schrijver Michel Houellebecq. In 2021 maakte Dirk De Wachter bekend dat hij kanker heeft.
Voor mij is het een heerlijk boek waarin De Wachter het belang van wachten en stilstaan in de snelle wereld verduidelijkt. Dit doet hij vanuit verschillende standpunten, persoonlijk uit zijn eigen leven of in zijn praktijk. De hoofdstukken zijn kort, ongeveer 10 pagina's, en het leest gemakkelijk. Het is fijn om het per hoofdstuk te lezen en dan te laten bezinken. Wat ik soms lastig vind, zijn de Franse stukjes tekst die niet vertaald zijn. Zo goed is mijn Frans niet.
De inhoudsopgave
Wachten
Wachten, een levenshouding
Wachten bij de bakker
Wachten en wondere gedachten
Wachten zonder verwachting
Wacht niet te lang, maar wacht als het kan
Dichter bij het wachten
Wachten op de verdieping
Wacht maar, niet alles moet nu
Wachten op de liefde
Wachten om de tijd te doden
Wacht eens… bidden we nog?
Wachten op slecht nieuws
Het museum van De Wachter
Wachten op wat nog komen gaat
Wachten
Hij vertelt over zijn vriend en mentor Sam IJsseling en hoe het idee voor dit boek ontstond in 2009. Een beschouwing over het wachten. Waarbij Dirk opmerkt dat zijn achternaam de essentie van het leven bevat: de wachter.
Wachten, een levenshouding
Het wachten zonder verwachting (Heidegger Gelassenheit ist das Warten ohne Erwartung)
Mensen misbruiken soms het ‘wachten’ als alibi om niets te doen. Dat is niet de levenshouding die Dirk bedoelt, die zelf , nu de kinderen ouder zijn, harder werkt dan ooit. Niets doen is je verantwoordelijkheid ontlopen, zegt hij zelfs. Het is niet de verbinding met de ander aangaan.
Wachten is niet niets doen.
Wandelen en wachten gaan goed samen. Hij noemt de flaneur. Wandelen en wachten, zonder doel. De Wachter wandelt vaak over kerkhoven. Verbinding aangaan met anderen, de doden.
Bijzondere moment van zijn oom, die in een woonzorgcentrum wachte op zijn dood.
Wachten bij de bakker
Het wachten in de rij, buiten, voor de bakker. Een boekje lezen in de rij. Het verhaal over Bernard Dewulf die hij daar ziet in die rij, twee weken later overlijdt, de ontmoeting met zijn weduwe na een lezing.
Lezen tijdens het wachten is heerlijk.
Het uitkijken (wachten) naar iets lijkt niet meer te kunnen. We willen spullen en het resultaat zo snel mogelijk. Terwijl het wachten op dat resultaat net zo mooi is, of zelfs mooier dan het resultaat zelf.
Zo beschrijft hij het werk van Levinas en het werk en wachten op het resultaat. Zoals de eerste appels van je eigen appelboom.
Als afsluiting zegt hij nog dat we in de coronatijd hebben geleerd om te wachten en verbinding te maken.
Wachten en wondere gedachten
Dat doet het wachten: het overstijgen van de kloktijd, het aanzetten tot wondere gedachten, het ontstijgen van het dwingend moeten, het proeven van de wezenlijkheid van het bestaan. (mooi)
Met zijn dochter op een bankje wachten tot de sluis weer dicht is en ze verder kunnen wandelen.
Wachten zonder verwachting
p49 Hij vertelt over hoe lastig lezen was in de tijd dat hij ernstig ziek was. Hij las één boek samen met zijn zoon - Een odysse en besprak ieder hoofdstuk samen met zijn zoon.
De zin van het leven: ‘zum Tode leven’ enkel omdat we sterven heeft het leven zin. Alleen omdat we doodgaan, krijgt wat we hier doen betekenis. (wow)
Niet vluchten voor het leven, maar goed en rustig en bedachtzaam nadenken over wat we doen en waarom. Misschien moeten we minder doen en beter nadenken over wat, waarom en wanneer. (WOW). Past goed bij mij (en bij ondernemers).
Introduceert een filosoof die ik nog niet kende, Henri Bergson (de beroemste filosoof van de wereld - waarom kende ik hem nog niet) - Tijd en vrije wil, lezen.
De Wachter noemt ook wachten in een rij, niet voordringen. Iemand voor laten gaan. Galant zijn. Levinas wachtte heel lang op erkenning omdat hij nooit op de barricades sprong. - Voor erkenning moet je dus positie innemen, de barricades op.
Het programma Donderdagen met Dirk De Wachter https://npo.nl/start/afspelen/brainwash-special
Levinas - Het zijn bestaat niet uit rusten in zichzelf, maar uit zichzelf ontdoen van zichzelf. Iets zijn betekent toegewijd zijn aan de ander. Zonder de ander was ik geen mens.
Wacht niet te lang, maar wacht als het kan
p68 De lastigheid is er nog, maar het leven is goed. Hoe kunnen we een goed leven hebben met een ernstige kwetsbaarheid die nooit helemaal voorbijgaat? Herstel zit in verbinding gaan. Geduldig aanwezig zijn en wachten tot mensen zelf een stap zetten. Niet te veel zeggen over wat mensen moeten doen.
Mooi verhaal over het Wachthuis voor mensen die op de wachtlijst voor de psychiatrie staan.
Dichter bij het wachten
Geweldig om zo je netwerk met waardevolle mensen uit te bouwen. 'Niet door te zoeken, maar door te wachten en te vinden.' p85
In dit hoofdstuk staan veel quotes van andere boeken en gedichten. 'Schilderen, dat is wachten.' Het echte werk is dus wachten. De kunstenaar wacht.
Dagboek van een dichter - Een levensboek: veertig jaar lang elke dag één zin, één regel. Wow.
Michaux p91
'Het leven verstrijkt, verdwijnt, even snel als het wordt gebruikt; lang duurt het alleen voor wie in staat is tot zwerven, luieren. Aan de vooravond van zijn dood beseft de man van de daad en de arbeid - te laat - dat het leven van nature lang duurt, een duur die ook hem ten deel had kunnen vallen als hij zich maar niet constant tegenaan had bemoeid.
Morning Pages - is ook zoiets. Schrijven komt er vanzelf op papier.
Wachten op de verdieping
Wacht maar, niet alles moet nu
Wachten in een professioneel leven is absoluut niet zo slecht. Neem tijd om te groeien in je functie. Laat het rustig doordringen. Word beter.
Watchful waiting.
Beleggen in verbinding. Samen met mensen. Dat is heel kostbaar.
Soms komen die leidinggevenden bij hem. Ze hebben een burn-out en het niet-wachten heeft hen tot wanhoop gedreven.
De professionele wereld zou beter functioneren als we beslissingen bedachtzamer maken. Jonge mannen en vrouwen zouden op jongere leeftijd meer aandacht aan het gezinsleven moeten besteden. Pas als de kinderen groot zijn, gaan ze voor die carrière.
Zijn stelling is dat het leven beter wordt met het ouder worden. Er komt met het ouder worden een soort geduld. Net alles moet nog.
Wachten op de liefde
Twijfel desnoods lang. Wees omzichtig, wacht, bespreek, denk lang na en beslis dan pas. Maar als je beslissing valt, moet dit je motto zijn: bemin je keuze.
Je verandert in relaties niet tegelijkertijd. Iedereen groeit op zijn of haar eigen wijze mee. Zo scharnier je aan elkaar. (mooi)
Over scheiden. Grote mensen moeten doen wat ze denken dat ze moeten doen, maar ze moeten vooral de zorg voor hun kinderen niet uit het oog verliezen. De verticale verbindingen zijn essentieel.
Als je de keuze niet bemint, geef je die keuze geen kans.
Als ouder niet te veel je eigen verwachtingen op je kinderen afwentelen. Het kind moet eigen dromen kunnen creëren. Liefst met Gelassenheit.
Wachten om de tijd te doden
Bij het vissen is het wachten de essentie, maar ook de verbinding tussen vader en zoon (of opa en kleinzoon).
p115 als ouder heb je de taak om je kinderen af en toe te begrenzen. het is belangrijk dat ze zich kunnen vervelen. Niet alles moet ingevuld worden. Om van binnenuit, en vanut de verveling de creativiteit doen opstijgen. (geldt ook voor de volwassene zelf)
Zoektocht naar de zin (Il y a). Dat kan niet door te geneiten van de kicks, maar wel door te genieten van de gewone dingen in het leven. De wereld dankbaar beleven als een goeie plek.
