China voorbij de muur

De hoge invoertarieven van de Amerikaanse president Trump hangen als een zwaard van Damocles boven Azië. De Verenigde Staten willen dat de Zuidoost-Aziatische landen hun banden met China verbreken in ruil voor een tariefverlaging. Maar China biedt zich juist aan als een betrouwbaar alternatief voor de VS. Drift Trump de hele regio daarmee in de armen van Xi Jinping?

Martijn de Geus, een Nederlandse architect die sinds 2010 in China werkt, en Qin Lingpang, een antropologe gespecialiseerd in Chinese cultuur en migratie, bespreken de creatieve uitdagingen voor kunstenaars in China. Ze verkennen de rol van censuur en zelfcensuur en de impact ervan op de zichtbaarheid van Chinese cultuur in Europa. Ook de evolutie van Chinese architectuur en mode komt aan bod, waarbij ze de invloed van de jongere generatie en de culturele dynamiek benadrukken. Hoe gaan kunstenaars om met beperkingen en politieke druk?

De technologische invloed van China blijft groeien met baanbrekende innovaties in AI en e-commerce. Livestreamverkoop en snelle leveringen veroveren de markt, en het belang van samenwerking tussen Chinese en Europese techbedrijven wordt belicht. Van het Smart City Elite systeem dat verkeersveiligheid verbetert tot opkomende biotechnologie, de gevolgen van deze ontwikkelingen zijn enorm. De podcast daagt ons uit om na te denken over onze eigen rol in het snel veranderende digitale landschap.

De groeiende maritieme invloed van China komt aan bod, met een nadruk op zijn controle over havens wereldwijd. Het Belt & Road Initiative en historische context worden besproken. Daarnaast wordt de uitbreiding en modernisering van de Chinese marine belicht, die nu de grootste ter wereld is. De technologieën en strategische voordelen, evenals de impact op westerse zeemachten, worden geanalyseerd. Tot slot wordt gewezen op de noodzaak van Europese samenwerking en de uitdagingen van klimaatverandering.

Op 20 januari neemt Donald Trump het roer over van Joe Biden als president van de Verenigde Staten. Tijdens zijn campagne beloofde Trump om China nog harder aan te pakken dan tijdens zijn eerste ambtstermijn. Dat is niet naar de zin van Elon Musk, CEO van Tesla en oprichter van SpaceX. Musk heeft dan ook grote zakelijke belangen in China. Zal Peking Musks' afhankelijkheid' van China kunnen inzetten als 'joker' in de betrekkingen met de VS?

Momenteel zijn er naar schatting 15.000 Noord-Koreaanse soldaten actief in de oorlog in Oekraïne, maar verwacht wordt dat dit aantal fors toeneemt. De internationale bezorgdheid neemt intussen toe. In deze aflevering onderzoeken VRT NWS-experten Tom Van de Weghe en Veerle De Vos de motieven achter het militaire bondgenootschap tussen Rusland en Noord-Korea, en hoe “grote broer” China met lede ogen moet toekijken op deze nieuwe ontwikkeling. Wat drijft Kim Jong Un om deze koers te varen?

De Amerikaanse presidentsverkiezingen worden ook in China met de nodige aandacht gevolgd. De voorbije jaren verliep de relatie tussen de twee grootmachten niet over rozen. Een handels- en technologieoorlog, vermeende spionageballonnen en de toenemende spanningen dreiging rond Taiwan. Wat zijn de plannen van beide presidentskandidaten voor China? Wie van de twee verkiest Peking? En wat maakt dat uit voor ons?

Spotgoedkope Chinese onlineshops als Temu en Shein zijn op korte tijd ook in Europa razend populair geworden. Ze gebruiken bijzondere technieken om klanten aan zich te binden en hun producten aan bodemprijzen aan te bieden. Maar spelen ze het spel wel volgens de (Europese) regels? Welke maatregelen kan de EU nemen om haar eigen e-commerce bedrijven te beschermen? En belangrijk: wat komt er nog meer op ons af?

Voor deze speciale zomeraflevering spreekt Tom Van de Weghe met de Vlaming David Lambert. Hij woonde 19 jaar lang in verschillende steden in China en keert deze zomer terug naar België. Wat deed hij daar al die tijd? Hoe heeft hij het land zien veranderen, en met welke ogen kijken we best naar die gigant? Op het einde van deze aflevering geeft David ook nog enkele cultuurtips mee.

Voormalig VRT-journalist en China-correspondent Stefan Blommaert praat in deze eerste zomeraflevering over het eerste jaar na zijn pensioen, zijn blijvende fascinatie voor China en het opvallende China-nieuws van de afgelopen maanden. Op het eind geeft hij ook enkele culturele én culinaire tips mee.