Radio Naukowe
Radio Naukowe - Karolina Głowacka
Nowy odcinek co czwartek, godz. 6:30 || Wirtuale 2025, Podcast Roku 2024 i 2023, Medal Polskiego Towarzystwa Fizycznego 2024, Popularyzator Nauki 2023, Pop Science 2023 || RN to mądre rozmowy o naszym świecie i nas samych. O próbach zrozumienia rzeczywistości na najgłębszym poziomie. Rozmawiam z naukowcami i naukowczyniami, którzy - fenomenalnie! - opowiadają o swoich badaniach i dziedzinach wiedzy. Dyskutujemy nie tylko o tym CO wiemy, ale też SKĄD to wiemy. Zobacz nasze Wydawnictwo RN: https://radionaukowe.pl/wydawnictwo/ 👉 Zostań Patronem: https://patronite.pl/radionaukowe 👉 Wesprzyj jednorazowo: https://suppi.pl/radionaukowe 👉 Więcej: https://radionaukowe.pl/ 👉 Sprawdź nasze WYDAWNICTWO RN https://radionaukowe.pl//wydawnictwo, audiobooki dla naszej publiczności taniej, skorzystaj z kodu: sluchamRN
Episodes
Mentioned books
4 snips
Jul 17, 2025 • 1h 4min
#258 Potęga Roentgena – dawne odkrycie, które dziś weryfikuje niejedną teorię | prof. Jacek Tarasiuk
Gościem jest prof. Jacek Tarasiuk, ekspert w dziedzinie tomografii i promieniowania rentgenowskiego z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Rozmawia o innowacyjnych zastosowaniach tomografii nie tylko w medycynie, ale również w archeologii, gdzie pozwala na badanie mumii i historycznych artefaktów bez ich uszkadzania. Zastanawia się nad zjawiskami, które odkrywa w badaniach meteorytów, a także nad nowoczesnymi technologiami obrazowania, które mogą zrewolucjonizować naszą wiedzę o różnych materiałach.
Jul 14, 2025 • 37min
LAMU'25 #02 Dlaczego pieski nie umią mówić? O komunikacji u zwierząt, roślin i ludzi
Magdalena Jarzębowska to nauczycielka biologii, która wyjaśnia, dlaczego psy nie mówią, prezentując ich unikalny język ciała i sygnały emocjonalne. Katarzyna Chyl-Tanaś, neurobiolożka, omawia trudności dzieci w nauce czytania, wskazując na wpływ na mózg i rolę indywidualnych umiejętności. Goście poruszają także, jak rośliny komunikują się chemicznie, aby zwalczać zagrożenia i przyciągać zapylaczy. Fascynujące spojrzenie na świat komunikacji w różnych formach!
Jul 10, 2025 • 1h 32min
#257 Galicyjski Kraków – ostoja polskości na peryferiach wielkiego imperium | prof. Michał Baczkowski
Gościem jest prof. Michał Baczkowski, historyk z Uniwersytetu Jagiellońskiego, który bada historię Galicji i Krakowa w XIX wieku. W podcaście omawia Kraków jako centrum polskości w czasach zaborów, zwracając uwagę na wpływ autonomii galicyjskiej oraz rolę polskiego samorządu. Porusza temat migracji, kulturalnego ruchu oraz zjawisk społecznych, które kształtowały to miasto. Dyskutuje także o wyzwaniach, przed którymi stanął Uniwersytet Jagielloński oraz jak Kraków rywalizował o wpływy z Lwowem.
Jul 7, 2025 • 37min
LAMU'25 #01 Czy bakterie chorują? Kto sieje pokrzywy? Jak powstaje bursztyn?
W rozmowie bierze udział Marcin Zych, dyrektor Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Warszawskiego, który wyjaśnia, dlaczego pokrzywy rosną wszędzie bez siewu. Jakub Ciążela, geolog z Instytutu Nauk Geologicznych, odkrywa tajemnice bursztynu i owadów w nim uwięzionych. Natomiast prof. Aleksandra Ziębińska-Buczyńska zdradza, czy bakterie mogą zachorować i jak wpływają na swoje środowisko. Odkryj, jak mikroorganizmy współdziałają i wpływają na nasze życie!
Jul 3, 2025 • 1h 1min
#256 Wyboista Droga Mleczna – jej mapa pokazuje ślady burzliwej przeszłości | prof. Łukasz Wyrzykowski
W rozmowie z profesorem Łukaszem Wyrzykowskim, astrofizykiem z Uniwersytetu Warszawskiego, odkrywamy sekrety misji GAIA, która zmapowała jedną czwartą Drogi Mlecznej. Profesor dzieli się niezwykłymi odkryciami na temat ewolucji galaktyk i czarnych dziur. GAIA, jako kluczowe źródło danych, rewolucjonizuje nasze zrozumienie galaktyki. Słuchacze dowiedzą się również o wyzwaniach związanych z zarządzaniem danymi oraz roli edukacji astronomicznej w popularyzacji nauki.
Jun 30, 2025 • 26min
Która płeć jest bardziej emocjonalna? Fakty i mity | OD PODSTAW: Emocje | 6/6 | dr Alicja Puścian
W podcaście gościmy dr Alicję Puścian, neurobiolożkę zachowania, która zgłębia neuronalne mechanizmy emocji. Rozmawia o tym, czy kobiety są rzeczywiście bardziej emocjonalne niż mężczyźni, i jak społeczne normy kształtują ekspresję emocji. Przytacza różnice w wpływie hormonów, takich jak testosteron i estrogen, na nastroje. Zwraca uwagę na rolę regulacji emocji w życiu codziennym oraz znaczenie reprezentacji kobiet w rolach decyzyjnych. To fascynująca analiza emocji w kontekście płci!
7 snips
Jun 26, 2025 • 1h 22min
#255 Historia liczb – od usprawnienia handlu do równań fizyki kwantowej | dr Tomasz Miller
Dr Tomasz Miller, fizyk matematyczny z Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych UJ, eksploruje fascynującą historię liczb. Dowiedz się, jak pojęcie zera przeszło ewolucję od strachu przed nicością w starożytnej Grecji do niezastąpionego elementu w matematyce. Porusza również znaczenie systemu cyfr hindusko-arabskich oraz ich wpływ na handel. Koncepcje liczb ujemnych i nieskończoności są badane, ukazując zawirowania w myśleniu matematycznym i ich zastosowanie w naukach fizycznych.
16 snips
Jun 23, 2025 • 24min
Fakty i mity o emocjach (1) | OD PODSTAW: Emocje | 5/6 | dr Alicja Puścian
Gościem jest dr Alicja Puścian, neurobiolożka zachowania, specjalistka w emocjach. Rozmawia o popularnych mitach dotyczących emocji, jak ich rzekoma słabość czy podział na 'dobre' i 'złe'. Zwraca uwagę na znaczenie regulacji emocji w życiu zawodowym i osobistym oraz na wpływ emocji na podejmowanie decyzji. Podkreśla, że umiejętne zarządzanie emocjami jest kluczowe, a edukacja w tym zakresie jest potrzebna, szczególnie w relacjach międzyludzkich i wychowaniu dzieci.
Jun 19, 2025 • 1h 10min
#254 Niesporczaki – twardziele mikroświata, naginający zasady biologii | prof. Łukasz Michalczyk
Prof. Łukasz Michalczyk, biolog z Uniwersytetu Jagiellońskiego, specjalizuje się w niesporczakach, tych niezwykłych mikroskopijnych stworzeniach. W rozmowie odkryjemy ich zdolność do kryobiozy i anhydrobiozy, co pozwala im przetrwać w ekstremalnych warunkach. Prof. Michalczyk wyjaśnia, jak niesporczaki naprawiają swoje DNA, a nawet wbudowują obce DNA z pożywienia. Zastanawiamy się także nad ich wykorzystaniem w stabilizacji szczepionek i ich przyszłości w kosmosie, co czyni je jeszcze ciekawszymi w kontekście badań biologicznych.
Jun 16, 2025 • 27min
Co czują zwierzęta? Ewolucja emocji | OD PODSTAW: Emocje | 4/6 | dr Alicja Puścian
W podcaście gości dr Alicja Puścian, neurobiolożka behawioralna, która bada emocje u zwierząt. Rozmawia o tym, czy psy czują wstyd, kiedy wpadają w tarapaty, oraz jak nowoczesne technologie pomagają w badaniu emocji zwierząt. Przytacza fascynujące przykłady, takie jak emocjonalna wymiana wśród ptaków i różnice w odczuwaniu emocji wśród różnych gatunków, od ryb po owady. Podkreśla, że emocje są głęboko zakorzenione w ewolucji, kształtując interakcje społeczne w świecie zwierząt.
