Duurzaam | BNR
BNR Nieuwsradio
BNR Duurzaam is dé groene weg naar 2030. Harm Edens onderzoekt elke week hoe we snel en effectief de doelen van het Klimaatakkoord van Parijs kunnen halen.
Het doel
De aarde warmt in recordtempo op en op veel plekken staat de natuur onder grote druk. We staan voor de enorme uitdaging om onze economie en maatschappij snel te verduurzamen. Zo is in het Klimaatakkoord van Parijs afgesproken dat de temperatuurstijging onder de 1,5 graden moet blijven. Lukt dat niet, dan zijn de gevolgen enorm. Een stijgende zeespiegel, meer weersextremen en naar verwachting honderden miljoenen klimaatvluchtelingen, om maar eens wat voorbeelden te noemen. In BNR Duurzaam hoor je elke week wat er moet gebeuren om dit te voorkomen.
De onderwerpen
Kan de wereld al zonder fossiele subsidies? Hoe goed werken CO2-stofzuigers? Wordt kernfusie een bron van groene energie? En welke risico's kleven er aan mijnbouw op de bodem van de oceaan? Dit zijn typische vraagstukken die in BNR Duurzaam worden behandeld. De thema's gaan van klimaat tot natuur. Van groene innovaties tot nieuwe wetenschappelijke inzichten. En van circulair tot klimaatneutraal.
De gasten
In het radioprogramma is elke week één hoofdgast. Dat kan een wetenschapper zijn, de CEO van een bedrijf of de founder van een duurzame startup bijvoorbeeld. Vaak gaat het om toonaangevende mensen zoals Jan Rotmans, Jooyeta Kupta en Bénédicte Ficq. Daarnaast schuift er wekelijks een co-host aan, wat in dit programma 'het groene geweten' wordt genoemd. Dit gaat om Aniek Moonen, Nikki Trip, Muriel Arts, Kelly Ruigrok, Klaske Kruk en Yvette Watson.
De presentator
BNR Duurzaam is onlosmakelijk verbonden met Harm Edens. Toen hij in 1999 op Spitsbergen was, zag hij daar het ijs voor z'n neus afbrokkelen. Die reis maakte veel indruk op hem. Sindsdien zet hij zich in voor een schoner milieu en maatregelen die de opwarming van de aarde tegengaan. Dat doet hij onder meer als ambassadeur voor het Wereld Natuur Fonds én als presentator van BNR Duurzaam dus. Verder is Edens nog tv-presentator en een veelgevraagd dagvoorzitter.
De formule
Het format bestaat uit een aantal vaste onderdelen. Zo begint elke aflevering met een persoonlijke noot van Harm Edens. Hij vertelt wat hem de afgelopen week is opgevallen. Dat kan een klein, duurzaam bericht zijn, maar ook een groot thema waarover al veel is gezegd en geschreven. Dit deel is opiniërend, Edens steekt hierbij zijn mening niet onder stoelen of banken.
Vervolgens nemen hij en zijn co-host twee duurzame nieuwtjes door. De onderwerpen zijn heel divers, maar hebben wel een duurzame component. Dan komt het moment waarop Edens het belangrijkste thema van de uitzending aankondigt en de gast voorstelt. Die interviewt hij, samen met zijn co-host. Helemaal aan het einde van elke aflevering is er een zogeheten uitsmijter. Een actueel thema, waarvoor hij nog even de aandacht vraagt.
Het doel
De aarde warmt in recordtempo op en op veel plekken staat de natuur onder grote druk. We staan voor de enorme uitdaging om onze economie en maatschappij snel te verduurzamen. Zo is in het Klimaatakkoord van Parijs afgesproken dat de temperatuurstijging onder de 1,5 graden moet blijven. Lukt dat niet, dan zijn de gevolgen enorm. Een stijgende zeespiegel, meer weersextremen en naar verwachting honderden miljoenen klimaatvluchtelingen, om maar eens wat voorbeelden te noemen. In BNR Duurzaam hoor je elke week wat er moet gebeuren om dit te voorkomen.
De onderwerpen
Kan de wereld al zonder fossiele subsidies? Hoe goed werken CO2-stofzuigers? Wordt kernfusie een bron van groene energie? En welke risico's kleven er aan mijnbouw op de bodem van de oceaan? Dit zijn typische vraagstukken die in BNR Duurzaam worden behandeld. De thema's gaan van klimaat tot natuur. Van groene innovaties tot nieuwe wetenschappelijke inzichten. En van circulair tot klimaatneutraal.
De gasten
In het radioprogramma is elke week één hoofdgast. Dat kan een wetenschapper zijn, de CEO van een bedrijf of de founder van een duurzame startup bijvoorbeeld. Vaak gaat het om toonaangevende mensen zoals Jan Rotmans, Jooyeta Kupta en Bénédicte Ficq. Daarnaast schuift er wekelijks een co-host aan, wat in dit programma 'het groene geweten' wordt genoemd. Dit gaat om Aniek Moonen, Nikki Trip, Muriel Arts, Kelly Ruigrok, Klaske Kruk en Yvette Watson.
De presentator
BNR Duurzaam is onlosmakelijk verbonden met Harm Edens. Toen hij in 1999 op Spitsbergen was, zag hij daar het ijs voor z'n neus afbrokkelen. Die reis maakte veel indruk op hem. Sindsdien zet hij zich in voor een schoner milieu en maatregelen die de opwarming van de aarde tegengaan. Dat doet hij onder meer als ambassadeur voor het Wereld Natuur Fonds én als presentator van BNR Duurzaam dus. Verder is Edens nog tv-presentator en een veelgevraagd dagvoorzitter.
De formule
Het format bestaat uit een aantal vaste onderdelen. Zo begint elke aflevering met een persoonlijke noot van Harm Edens. Hij vertelt wat hem de afgelopen week is opgevallen. Dat kan een klein, duurzaam bericht zijn, maar ook een groot thema waarover al veel is gezegd en geschreven. Dit deel is opiniërend, Edens steekt hierbij zijn mening niet onder stoelen of banken.
Vervolgens nemen hij en zijn co-host twee duurzame nieuwtjes door. De onderwerpen zijn heel divers, maar hebben wel een duurzame component. Dan komt het moment waarop Edens het belangrijkste thema van de uitzending aankondigt en de gast voorstelt. Die interviewt hij, samen met zijn co-host. Helemaal aan het einde van elke aflevering is er een zogeheten uitsmijter. Een actueel thema, waarvoor hij nog even de aandacht vraagt.
Episodes
Mentioned books
Apr 24, 2017 • 25min
24 april | CO2-beprijzing en biologische wijn
Energie delen Heb je zonne-energie over van je zonnepaneel? Dan kan je dat delen met je buren, vrienden of familie. Vorig jaar zomer was Lars Falch, bedenker van Powerpeers, al onze gast. Hij komt langs om een update te geven over de afgelopen maanden. Biologische wijn U kent ze vast nog.. Ivar en Floris, de Sailors for Sustainability. Ze zijn aangemeerd in Frankrijk om te proeven van de lokale biologische wijnen. CO2-beprijzing Betalen voor de CO2 die je uitstoot, zodat je als bedrijf de vervuiling voelt in je portemonee. Daar zit geen bedrijf op te wachten. Toch deden drie Brabantse MKB-bedrijven mee aan een proef. Hoe dat ging bespreken we met Rob van der Rijt, oprichter van Klimaatplein. Laatste vraag Gatver! Deze week gaat de laatste vraag over schimmels.. Paddenstoelenkweker John Verbruggen wil juist iets moois maken uit zijn restproducten. Hij onderzoekt of er isolatiemateriaal van te maken valt. Abonneren Mis geen enkele aflevering van BNR Duurzaam en abonneer je via jouw favoriete app: BNR-app voor iOs BNR-app voor Android Spotify iTunes RSS feedSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Apr 17, 2017 • 24min
17 april | Shell en de echte prijs
Warmtenetten Nuon Nu de zomer aanbreekt en je misschien net bezig bent om je lichaam strand-proof te maken, zit je natuurlijk helemaal niet te wachten op het onderwerp verwarming. Toch moeten we het er toch over hebben, want we gaan langzaam van het gas af. Dus de vraag is: hoe verwarmen we ons dan? Alexander van Ofwegen van Nuon zet in op warmtenetten. Duurzaam Shell Over een maand komen de aandeelhouders van Shell bij elkaar voor de jaarlijkse Annual General Meeting. Ter tafel komt onder meer de oproep om Shell duurzaam te maken. Ingediend door Follow This. En oprichter Mark van Baal van dat platform is hier... De echte prijs Zonder de inspanning van bedrijven gaan we de doelen van het klimaatakkoord van Parijs niet halen. Zeggen de bestuurders van grote bedrijven dus. Om de koers te kunnen verleggen is één ding essentieel: inzicht in de werkelijke kosten van een product. Duurzaam onderneemster en Sustainable Development Goal-expert Marga Hoek rekent het ons voor. Laatste vraag Deze week gaat de vraag ons allemaal aan, want hoe kunnen we ons gedrag blijvend verduurzaamen? Bij Ideate zoeken ze het antwoord in het design. Abonneren Mis geen enkele aflevering van BNR Duurzaam en abonneer je via jouw favoriete app: BNR-app voor iOs BNR-app voor Android Spotify iTunes RSS feedSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Apr 10, 2017 • 23min
10 april | Energieopwekkers van april!
Zuidpoolexpeditie Twee avonturiers trekken eind dit jaar met een uit afval-plastic vervaardigd en elektrisch aangedreven voertuig over de Antarctica. Waarom? Om de kracht aan te tonen van 'cicruclair'. Een van beide, Edwin ter Velde, vertelt over de expeditie. Membranen Je kent ze misschien nog van biologie: membranen! Die handige wandjes om cellen die ervoor zorgen dat alleen bruikbare stoffen de cel in gaan en schadelijke stoffen de cel weer verlaten. Diezelfde techniek kunnen we ook gebruiken om herbruikbare stoffen uit de afvalstroom te filteren. Kitty Nijmeijer doet als hoogleraar onderzoek naar membranen en hoe we die kunnen gebruiken in een circulaire maatschappij. Vorige week opende ze er zelfs een nieuw laboratorium voor aan de Technische Universiteit Eindhoven. Energieopwekkers van de maand Het kantoorgebouw. Dagelijks slepen we ons erheen om ons dingetje te doen, maar echt duurzaam willen die kolossen maar niet worden. Daar moet verandering in komen vinden de heren van De Nieuwe Draai en daarom zijn hier. Laatste vraag Die komt deze week uit een ver buitenland. Want de vraag naar melk in India is 'gigantisch' en groeit explosief. Het Nederlandse GEA zoekt naar mogelijkheden om die markt te veroveren, maar dan wel op een klimaatvriendelijke manier... Abonneren Mis geen enkele aflevering van BNR Duurzaam en abonneer je via jouw favoriete app: BNR-app voor iOs BNR-app voor Android Spotify iTunes RSS feedSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Apr 3, 2017 • 24min
3 april | Thuisaccu's en jaarverslagen
Zaadpatent Telers van groenten en fruit worden constant geconfronteerd met nieuwe uitdagingen: het klimaat verandert en nieuwe ziektes steken hun kop op. Om die problemen het hoofd te bieden hebben we veel verschillende plantensoorten nodig. En dat wordt steeds lastiger planten gepatenteerd zijn. Daarom wil de Europese Unie patenten op natuurlijke eigenschappen van planten niet meer toestaan. Maar is dat genoeg? Verslaggever Hugo Reitsma zoekt het voor je uit... Thuisaccu´s Het is weer lente en dus zal de zon weer veel meer gaan schijnen. Goed voor de zonnepaneeltjes, maar wel zonde dat je al die te veel opgewekte stroom moet terugleveren aan het net. Is het dan nu tijd om te investeren in een thuisbatterij? En zo ja, welke moet je dan kopen? Huub Keizers, programmamanager Energie bij TNO, is in de studio. Duurzame jaarverslagen Onze omgeving verandert snel en bedrijven reageren daarop door hun CO2-uitstoot te beperken. Maar op de risico's en kansen die klimaatverandering met zich meebrengen kunnen ze nog wel wat scherper letten. Wim Bartels, partner bij KPMG, legt uitu hoe ze dat kunnen doen. Laatste vraag Die komt deze week van Johan Riezebos van Ter Steege Bouw Vastgoed: hoe maken we beton gereed om 3D te kunnen printen? Abonneren Mis geen enkele aflevering van BNR Duurzaam en abonneer je via jouw favoriete app: BNR-app voor iOs BNR-app voor Android Spotify iTunes RSS feedSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Mar 27, 2017 • 24min
27 maart | Energiecommissie
Flexibiliteitsmarkt Iedereen wil van het gas af en iedereen wil duurzame energie. Maar ja, wat doen we met de piekmomenten? Dan vallen we toch weer terug op de fossiele brandstoffen. Daarom wil netbeheerder Liander gaan experimenteren met een flexibiliteitsmarkt in Nijmegen-Noord. Martijn Bongaerts van Liander legt uit hoe die flexibiliteitsmarkt werkt. Energiecommissie Een groep verontruste Nederlanders wil nu een heus deltaplan voor de energietransitie. Op te stellen door een Energiecommissie. Pauline Westendorp, een van de initiatiefnemers, is in de studio. Aandelen duurzaamheid Al een paar weken worden Nederlandse bedrijven belaagd door buitenlandse investeerders. Als het mooiste meisje van de klas moeten ze alle kwijlende horken van zich af slaan. Vaak gaat het over aandeelhouderswaarde, terwijl de vraag misschien moet zijn: wat is het beste voor de duurzame bedrijfsvoering. Marga Hoek, duurzaam onderneemster en Sustainable Development Goal-expert, legt uit hoe het beter kan. Laatste vraag Die komt deze week van Bram Peters van Gampet Products. Wat kunnen we doen met al dat zwerfplastic dat we uit de riveren en oceanen gaan vissen? Abonneren Mis geen enkele aflevering van BNR Duurzaam en abonneer je via jouw favoriete app: BNR-app voor iOs BNR-app voor Android Spotify iTunes RSS feedSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Mar 20, 2017 • 27min
20 maart | Schone scheepvaart
Duurzame scheepvaart Rederij Mearsk gaat volgend jaar een tankschip uitrusten met Flettner Rotoren, ook wel rotorzeilen genoemd. Het gaat om rechtopstaande buizen die ronddraaien. Door het Magnus Effect ontstaat een luchtdrukverschil dat de boot voortstuwt. De rederij denkt dat het systeem een brandstofbeparing oplevert van maximaal 10 procent. Scheepsarchitect Basjan Faber is in de studio, eigenaar en oprichter van C-Job Naval Architects, een bedrijf dat een heuse Flettner Freighter ontwerpt. Want is dit dé oplossing voor de scheepvaart? Investeringsagenad gemeenten, provincies en waterschappen Gemeenten, provincies en waterschappen gaan hun geld vanaf 2018 alleen nog uitgeven aan energieneutrale, klimaatbestendige en circulaire oplossingen en toepassingen. Berend de Vries, wethouder Duurzaamheid in Tilburg is namens de Nederlandse gemeenten betrokken bij dat plan. Energieopwekkers van de maand Sick buildings waar je in de winter in je bikini moet lopen, omdat je denkt dat je in een Reumertopf werkt, die willen we niet meer. We willen gebouwen die energie opleveren! Letterlijk met zonnepanelen op het dak en andere innovaties, maar ook gebouwen die een positieve leefenergie geven aan de gebruikers. Xander Meijer en Joop de Boer van De Nieuwe Draai kiezen de winnaar! Laatste vraag De Duitse deelstaat Noord-Rijn Westfalen wil de Prosper-Haniel mijn ombouwen tot een superbatterij van 200 Megawatt. Dat kan door water omhoog te pompen als er te veel energie is en omlaag te laten lopen als er juist te weinig stroom wordt geproduceerd. Kunnen we onze Limburgse mijnen ook gebruiken om bij piekmomenten groene stroom op te slaan? Redacteur Daan Marselis zocht het uit. Abonneren Mis geen enkele aflevering van BNR Duurzaam en abonneer je via jouw favoriete app: BNR-app voor iOs BNR-app voor Android Spotify iTunes RSS feedSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Mar 13, 2017 • 24min
13 maart | Duurzame vakanties
Waar gaan we in de grote vakantie naartoe? Kiezen we voor een exotische bestemming die nog niet door massatoerisme kapot is gemaakt. Naar de echte natuur, zoals in Ghana. Of toch maar naar die prachtige goedkope stranden in Turkije. Want wat kan jou een aangescherpt reisadvies schelen als de vakantie goedkoop is!? Bij het kiezen van hun vakantie letten de meeste mensen nog helemaal niet op duurzaamheid, terwijl in de reisindustrie er van alles aan de hand is. Frans de Man van Stichting Retour en Eke Eijgelaar van de Hogeschool NHTV leggen uit waar de uitdagingen voor de sector liggen. En Frank Oostdam, directeur van brancheorganisatie ANVR en Elise Allart, expert duurzaam toerisme van reisorganisatie TUI leggen uit hoe de sector een duurzame slag probeert te slaan. Je kunt ook de klimaatschade van je vlucht compenseren. Abonneren Mis geen enkele aflevering van BNR Duurzaam en abonneer je via jouw favoriete app: BNR-app voor iOs BNR-app voor Android Spotify iTunes RSS feedSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Mar 6, 2017 • 26min
6 maart | Parijs en duurzame keuzes
Klimaatakkoord Parijs Klimaatonderzoeker Bert Metz doet al heel lang onderzoek naar klimaatbeleid en hij was betrokken bij het 'Intergovernmental Panel on Climate Change' van de Verenigde Naties, een organisatie die de Nobel Vredesprijs heeft gewonnen. Hij is in de studio omdat politici volgens hem eigenlijk geen idee hebben wat het betekent als ze zeggen dat ze zich aan het klimaat-akkoord van Parijs willen houden. Trumpisme Dat de woorden van politici er toe doen, blijkt wel uit onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen. Die universiteit vroeg Trump-stemmers voor, en na de verkiezingen hoe ze dachten over duurzaamheid en klimaatverandering. Gedragswetenschapper Thijs Bouman vertelt over de opmerkelijke conclusies. Dit is een goede gids Duurzaamheid is in en dus willen steeds meer mensen duurzaam leven, maar dat is nog niet zo makkelijk. Want hoe maak je de goede keuzes? Om je daarbij wegwijs te maken is er nu het boek 'Dit is een goede gids' en schrijver Marieke Eyskoot is in de studio. Laatste vraag Vroeger moest je ze zelf schillen, maar nu doen ondernemers zoals Erik Schaap dat. We hebben het natuurlijk over aardappels. Schaap schilt en kruidt in zijn bedrijf in Dronten per jaar 80 miljoen kilo aardappelen, maar hij blijft ook zitten met een enorme berg aardappelschillen en overtollig zetmeel. 15 miljoen kilo daarvan zijn aardappelresten zoals schillen, die hij niet aan de consument kan verkopen. Of toch wel? Lector Vitale Agribusiness Koen Dittrich, lid van Het Groene Brein, denkt een oplossing te hebben. Abonneren Mis geen enkele aflevering van BNR Duurzaam en abonneer je via jouw favoriete app: BNR-app voor iOs BNR-app voor Android Spotify iTunes RSS feedSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Feb 27, 2017 • 24min
27 februari | Luchtvaart en voedsel
Duurzaam vliegen Min keer min is plus, maar is vies keer vies ook schoon? Bij frituurvet werkt het al, want daar kunnen we op vliegen. Maar daar is lang niet genoeg van. Dus het werd tijd dat er eens onderzocht werd of er een andere oplossing is. Onderzoeker Sierk de Jong van Universiteit Utrecht pakte de onderzoeksvraag op. Stammenstrijd Unilever Ben je lekker langjarig je bedrijf aan het verduurzamen, wordt je bijna overgenomen door een Amerikaanse dwerg en breekt daarna intern de pleuris uit! Je voelt het al: Unilever! Daar moeten ze nu ineens meer aandeelhouders gaan creëren. Dat klinkt als kortzichtig en waan van de dag. Frank Wagemans, Senior Projectmanager bij Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling, legt uit wat aandeelhouders kunnen doen om het tij te keren. Voedselverspilling Jaarlijks gooien we in Europa met z'n allen ruim 88 miljoen ton voedsel weg, met een waarde van 143 miljard euro. Volgens het Voedingscentrum gaat het in Nederland om gemiddeld 340 euro per jaar per huishouden dat we gewoon in de kliko dumpen. Gelukkig is Marga Hoek er weer, directeur van Business for Good. Met haar onderzoeken we welke kansen dit voedselverspillen ondernemers biedt. Laatste vraag Hortensiakweker Vincent van Rijsewijk ging onbekommerd door het leven tot hij hoorde over de plastic soep. Net als andere kwekers gebruikt hij veel plastic potten. In Nederland zou het jaarlijks gaan om 3 miljard plastic plantenpotten. Om te voorkomen dat die de aarde nog verder vervuilen ging Van Rijsewijk op zoek naar een bio-plastic. Een zoektocht die al jaren duurt... Onderzoeker Wouter Staats van HAS Hogeschool heeft nu het geschikte materiaal gevonden. Abonneren Mis geen enkele aflevering van BNR Duurzaam en abonneer je via jouw favoriete app: BNR-app voor iOs BNR-app voor Android Spotify iTunes RSS feedSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Feb 20, 2017 • 24min
20 februari | Energieopwekkers van de maand
Circulair ondernemen Steeds meer multinationals zetten in op verduurzaming van de bedrijfsvoering. Akzo Nobel en DSM worden vaak genoemd als koplopers op dat gebied. Maar de vervolgstappen naar een circualaire economie, waar geen afval meer bestaat en alles wordt hergebruikt, worden nog steeds heel moeizaam gezet. Een van de pioniers van de circulaire economie, ondernemer Guido Braam, luidt nu de noodklok. Emissiehandelssysteem Vorige week stemde het Europees Parlement over een plan om het emissiehandelssysteem aan te scherpen. In dat systeem moeten bedrijven betalen voor de CO2 die ze uitstoten. Maar de prijs per ton CO2 is nu te laag, dus bedrijven voelen niet genoeg pijn om te veranderen. Het Europees Parlement wil daar iets aan doen. Edwin Woerdman, econoom en politicoloog aan de Universiteit van Groningen legt uit hoe belangrijk dat is. Energieopwekkers van de maand Heel veel scholen hebben achterstallig onderhoud en in sommige gymzalen moet je niet aan een wandrek gaan hangen want dan kun je zo door naar de eerste hulp. Platform de Nieuwe Draai onderwierp het onderwijs aan kritische inspectie voor de Energieopwekkers van de maand. Botenslopers Alles moet duurzaam, alles moet cyclisch, dus ook de watersport. Maar wat moeten we met die miljoenen kilo's afgedankte pleziervaartuigjes-polyester die elk jaar de wallekant op worden getrokken. Redacteur Daan Marselis ging op zoek naar een oplossing. Abonneren Mis geen enkele aflevering van BNR Duurzaam en abonneer je via jouw favoriete app: BNR-app voor iOs BNR-app voor Android Spotify iTunes RSS feedSee omnystudio.com/listener for privacy information.
