Decide for Impact podcast

Ondertitel: Why greater Equality Makes Society Stronger, een van de boeken van Richard Wilkinson en Kate Pickett. Een interessant boek dat voor mij een bevestiging was dat ik aan de juiste missie werk, sociale en ecologische ongelijkheid terugdringen. Daarnaast geeft het boek een idee hoe ik hiermee verder kan, zeker richting ondernemers. Wat ik niet had gezien is de grote impact van sociale ongelijkheid en hoeveel problemen zouden oplossen als we dit verbeteren. Het boek bestaat uit 3 delen: Material success, social failure The cost of inequality A better Society Material success, social failure The End of an era Met grafieken en onderzoeken laten ze zien dat boven een bepaald punt het welzijn niet verder groeit als de welvaart wel verder groeit. Voor het eerst in de geschiedenis zijn de armen dikker dan de rijken. Poverty or inequality? Het grootste probleem is niet zo zeer het verschil in rijkdom tussen de landen, maar veel meer het verschil in een land. Wil je de sociale omgeving en de kwaliteit van leven voor iedereen verbeteren, dan moet je de ongelijkheid verminderen. How inequality gets under the skin angst, stress en ongeluk neemt toe in de rijke landen. De overgang van een hechte gemeenschap naar een massa maatschappij.  The cost of inequality Community life and social relations Mental health and drug use Physical health and life expectancy Obesity: wider income gaps, wider waists Educational performance Teenage births: recycling deprivation Violance: gaining respect Imprisonment and punishment Social mobility: unequal opportunities A better Society Dysfunctional societies Our social inheritance Equality and sustainability Een meer gelijke gemeenschap helpt ons in samenwerken aan de grote transities die op ons afkomen. Building the future Het interessante hoofdstuk over hoe we een betere toekomst bouwen. Het belangrijks is dat we medewerkers eigenaar maken van het bedrijf en medezeggenschap geven. Door deze contructie zal er veel minder ongelijkheid in inkomen ontstaan, bij de verkopo van het bedrijf profiteer iedereen. Interessant inzicht is dat wanneer je een bedrijf tegenwoordig verkopt het vooral gaat over de mensen die er werken. Je handelt dus in mensen. Vanaf p 252 vind je alternatieven voor groote corporaties die de problemen veroorzaken. Ideen om te laten zien dat het mogeljik is. Op p 260 zes voordelen van meer gelijke gemeenschap en medewerkers eigenaarschap. Het is een interessant boek, en gaf me nieuwe inzichten en connecties met ongelijkheid die ik nog niet kende. Het boek leest niet makkelijk weg, maar heeft veel verwijzingen voor verdieping. Kijk vooral de TED talk van Wilkinson voor een eerste indruk. Opvallende lessen uit het boek voor mij: Voor het eerst in de geschiedenis zijn de armen dikker dan de rijken. Het grootste probleem zijn de verschillen in rijkdom binnen een land. Wil je de sociale omgeving en de kwaliteit van iedereen verbeteren, dan moet je de ongelijkheid verminderen. Hoe groter de ongelijkheid is, hoe meer de mensen de vraag stellen 'ligt het aan mij, dat ik niet succesvol ben?' In landen waar meer gelijkheid is daar hebben mensen meer het gevoel dat ze anderen kunnen vertrouwen. Portugal lijkt een negatieve uitschieter in vergelijking met Spanje en Italië. We kunnen aan allerlei symptomen werken, zoals gratis ontbijt op school, maar het is beter voor iedereen om te werken aan de oorzaak en dat is ongelijkheid terugdringen. Dit is goed voor arm én rijk. Als je vandaag als eigenaar je bedrijf verkoopt, dan verkoop je vooral de mensen die er werken, een soort moderne slavenhandel. We moeten niet naar meer corporates, maar naar meer coöperaties, waar medewerkers (mede)eigenaar zijn, voor meer gelijkheid. Laten we meer het Scandinavische model nastreven, in plaats van het Amerikaanse model. Bronnen die we genoemd hebben Robert B. Reich - voormalig US secretary of labor, professor of public policy. Goede videos op YT voor Inequality Media https://www.youtube.com/@rbreich Richard Wilkinson goede TED talk https://www.ted.com/talks/richard_wilkinson_how_economic_inequality_harms_societies Ze schreven ook The inner level (2018) en A Convenient Truth. https://wilkinsonpickett.com/ Tirannie van verdienste #boekencast afl 77 - Michael Sandel Sander en de brug #boekencast afl 76 - Sander Schimmelpenninck Rotterdam #boekencast afl 75 De strijd tegen de bloedigste bendes ter wereld - NOS Miljardairs onder de guillotine #boekencast afl 80 Luister naar deze aflevering Beluister hier ons gesprek over het boek The Spirit Level In een halfuur delen wij dit boek met jou. Een halfuur met kennis die je tot je neemt terwijl je wandelt, loopt of rijdt, bijvoorbeeld. Video van deze aflevering Bekijk ons gesprek op video https://youtu.be/ph9HE7V0wL0 https://youtu.be/ph9HE7V0wL0 In deze aflevering hebben we het over het boek The Spirit Level

Vandaag het gesprek met Nicolette Loonen. Nicolette is partner van TOSCA tribe, een impact gedreven maatschap van professionals die bedrijven helpen hun positieve impact te vergroten. Daarbij richten zij zich opstrategie tot verantwoording. Daarnaast is Nicolette voorzitter van Oosterhout sdg lokaal. Een stichting die het behalen van de 17 duurzame ontwikkelingsdoelen in Oosterhout wil realiseren. Hieruit is er wens ontstaan het mogelijk te maken dat er in iedere gemeente een eigen sdg lokaal ontstaat. Dat probeert zij momenteel te realiseren met de maatschappelijke onderneming sdg lokaal. Laten we beginnen… Wat ik leerde van Nicolette: De SDG's zijn positief geframed zijn, vanuit een lonkend perspectief welke toekomst willen we met elkaar bouwen. DE SDG's is een verbindende agenda. Wanneer we meer een gezamenlijke taal kunnen spreken, het SDG framework, kunnen we ook een radicale samenwerking mogelijk maken. We missen het handelingsperspectief. Een samenleving die drijft op control, beheersen en grip. De grote mkb bedrijven en beursgenoteerde bedrijven zijn actief met de SDG's bezig. Duurzaam ondernemen, is toekomstbestendig ondernemen. SDG lokaal, gezond en volhoudbaar organiseren en dus uit de liefdadigheidssfeer halen. Er is geld zat, maar die vindt niet de weg naar de voorhoede die op lokaal niveau bezig is. De klimaatactivisten in de voorhoede trekken andere mensen mee om ook een kleine stap te zetten. Er is een grote zwijgende meerderheid die beseft dat we dingen anders moeten doen. Hoe de financiering van SDG lokaal is georganiseerd. De echte transitie komt vanuit de keten. Wetgeving op duurzaamheidsverslaglegging- CSRD Toekomst denken en handelen concreet en tastbaar maken en handelingsperspectief te bieden o.a. met een SDG lokaal en plekberaden. Meer over Nicolette Loonen: https://www.linkedin.com/in/nicolette-loonen-2508906/  https://www.toscatribe.nl/ https://www.sdglokaal.nl/ Andere bronnen: She is reconnecting business leaders back to earth – Erin Remblance The Deficit Myth, Stephanie Kelton (book) Modern Monetary Theory Documentaire – Forget shorter showers Podcast aflevering met Hannah Prins: 102. De noodzaak van burgerlijke ongehoorzaamheid met Hannah Prins De vier domeinen in leiderschap – Charlotte van Asseldonk https://www.nextstepstowards2030.com/ - Rob van Tulder Changing the game - Andre Nijhof Merlijn Twaalfhoven Plekmakers.nl Video van het gesprek met Nicolette Loonen https://youtu.be/S73JVCtUbUE Kijk hier https://youtu.be/S73JVCtUbUE

Today we are learning from Erin Remblance. Erin began her career in business with over a decade of experience in Blue Chip FMCG corporation in Sydney and London, however, she found it difficult to reconcile the growth she was tasked with achieving with the ecological crises that were becoming impossible to ignore. Erin now focuses her time on sharing her knowledge about degrowth and system change through her writing on Illuminem and Resilience and through the online workshop she co-created called (re)Biz. What a great conversation this was, I learned a lot about degrowth, Modern Monetary Theory, are fixation on growth, well-being and more. Let's get started... In this conversation with Erin I learned: Selling offsets for carbon is not enough. For degrowth economics, you have to do the work yourself. A lot of sustainability roles were about sustaining business as usual. With Rebiz she created a sustainability course that was very honest about the changes we need, individually, organizationally, and systemically. Compound interest and exponential growth by investing early and young is fantastic, unless it is correlated highly with a geological footprint, then it is destructive. Growing at a rate of three percent in 24 years it is a doubling, over 100 years it is nineteen times larger. Companies getting bigger by selling carbon offsets. For the remainder of the years after overshoot day, we will be stealing from future generations. We need 1.7 planet earths to sustain our current live stiles. There are some countries that live as we have six planet earths. We are breaching six out of nine planetary boundaries. There is no healthy metric that says we can continue to grow our economies further. We are already too big. Try to live hope free. We just need to do what the world requires of us. We don't have a right to ask whether we're going to succeed or not. The only question we have a right to ask is what's the right thing to do? What does this earth require of us if we want to continue to live on it? - Wendell Berry Just keep moving forward, and keep doing what I am capable of doing. There is a conversation around grief: denial, bargaining, depression, anger, and acceptance. Moving to that acceptance stage the grieve can turn into action. There are no climate-friendly governments in power, doing what we need to do to reach the Paris Agreement, yet. Her theory of change is in social tipping points. If you get 25% on board, it very clicky becomes 75%. Don't see yourself as a consumer, but be a citizen. We can be so much more than just consumers or employees. There is a point where it is too much effort to be a good consumer, and you could spend that time becoming active on a larger scale. Don't get stuck in the individual footprint. Why would we ever think that individual actions are enough to change the system that is eating up our planet? Reconnecting business leaders back to earth. Definition of degrowth: a planned and democratic reduction of material and energy throughput, in over-consuming nations, while improving well-being in those nations and global justice. GDP and well-being have been decoupled since the eighties. Well-being has stagnated. The way that the global economic system has been set up is just unjust at the moment. We are taking labor and resources from the global South and using them to drive growth in the global North. Definition of degrowth by Serge Latouche ‘Decolonization of the social imaginary and an implementation of other possible worlds' "The quickest way to end capitalism is to continue with capitalism." - Roger Hallam Currency-issuing nations score in a baseball game, there is no limit on the amount of points a team can score, or the amount of money a country can issue. - Stephanie Kelton If the climate was a bank, the government would have rescued it already. More about Erin Remblance: https://www.linkedin.com/in/erin-remblance/ https://illuminem.com/illuminemvoicesprofile/erin-remblance https://www.rebiz.io/ Other resources: Book Full Circle by Scott Ludlam (former federal Greens senator from Western Australia) Extinction Rebellion - Extinction Rebellion Nederland Kate Raworth - Donought economy Inner Development Goals Documentary - Forget shorter showers Book The divide - Jason Hickel. Purchasing power parity (PPP) Serge Latouche More on degrowth - Wikipedia Tim Jackson - The Cimate Pod - Why Post Growth Economics Is Key to Sustainable Progress (w/ Tim Jackson) Roger Hallam The Deficit Myth, Stephanie Kelton (book) Modern Monetary Theory Degrowth and MMT: A Thought Experiment, Jason Hickel To save the world we’re going to have to stop working, David Graeber Bullshit Jobs, David Graeber (book) Het begin van alles #boekencast afl 63 - David Graeber Piratenverlichting - David Graber Video van het gesprek met Erin Remblance https://youtu.be/urIQfTjO02M Kijk hier https://youtu.be/urIQfTjO02M Watch Forget Shorter Showers now https://www.youtube.com/watch?v=m2TbrtCGbhQ

De ondertitel van het boek is, Leer van de succesvolste entrepreneurs ter wereld hoe je een groeimindset ontwikkelt Reid Hoffman is medeoprichter van LinkedIn en heeft de Masters of Scale podcast, daar is dit boek uit voortgekomen. We bespraken eerder zijn boek Blitzscaling. Overigens vind ik de Masters of Scale podcast mooi geproduceerd en hoge kwaliteit. Het is duidelijk dat het bij Reid vooral gaat over groot, groter, grootste. Hoe kun jee een bedrijf zo snel mogelijk opschalen en van waarde zijn voor de aandeelhouders. Al komen de aan de aandeelhouders niet veel terug in dit boek. Vanuit het werk voor postgroei waar ik de laatste tijd meer tijd aan besteed geeft dit boek mij een onprettig gevoel, alle focus op oneindige groei. Aan de andere kant heb ik in het boek interessante tips en ideeën gevonden om te schalen in impact, wat mij betreft niet oneindig. De taal in het boek gaat over winnen, er worden regelmatig gevechtstermen gebruikt. Er gaat weinig over impact en samenwerking, behalve in het laatste hoofdstuk. Wel een boek met mooie voorbeelden en ervaringen van entrepreneurs, die op een voetstuk staan. Eigenlijk meer verhalen mogen delen van teams, medewerkers, impact. Het boek heeft 10 hoofdstukken ‘Nee’ nader bekeken Doe dingen die je niet kunt schalen Wat is het grote idee? Het oneindige project: cultuur Snel groeien, langzaam groeien Leren dingen af te leren Kijk naar wat ze doen, niet naar wat ze zeggen De kunst van het zwenken Leiden en nog eens leiden Het Trojaanse paard ‘Nee’ nader bekeken Dit gaat over dat je heel vaak nee krijgt, met name van potentiële investeerders. Dat deze Nee’s helpen om je pitch of je product aan te scherpen.  Inzicht Grote ideeën zijn tegendraads. Als je geen Nee’s krijgt dan is je idee niet groots genoeg. Je zoekt polariserende reacties. In dit hoofdstuk wordt gelijk duidelijk dat Reid de ondernemer als held ziet. De persoon waar het vooral om draait. Bijzonder is dat intuïtie ook heel vaak terug komt, terwijl geluk zelden wordt genoemd. Voorbeeld van Canva Doe dingen die je niet kunt schalen Interessant idee voor mensen die vooral uitgaan van schalen, begin met dingen die niet te schalen zijn. Dingen die je zelf doet, 1-op-1 acties met klanten. Niet achter je computer blijven zitten, maar ga de weg op en in gesprek met je klanten. Interessant blog https://paulgraham.com/articles.html  Voorbeeld van AirBnB, 23andme Mooie oefening de 11 sterren ervaring. Vertrouwen winnen met een brug: zoek iemand die mensen al vertrouwen een commitment of garantie die jou veel geld kost radicaal openheid van zaken Wat is het grote idee? Wat is de kern achter jouw product idee. Wat is het kenmerk van je product waar klanten mee weglopen, leg daar de focus op, omarm dat als het product. Ga naar plekken waar ideeen voor oprapen liggen. Mooi vind ik ook de vele voorbeelden met vrouwlijke ondernemers Voorbeeld van Spanx en Instagram en Rent the Runway Het oneindige project: cultuur Culture Deck van Netflix via Slideshare. Het belang van cultuur. Bijzonder vind ik meerder voorbeelden hoe de cultuur kan veranderen, maar volgen Reed kun je nooit een A-cultuur meer worden, als je in het begin geen aandacht hebt voor de juiste cultuur. Je eerste medewerkers zijn je culturele medeoprichters. Zet je klanten op de tweede plaats, je medewerkers op één. Payal van ClassPass beschrijft de cultuur in een manifest. Snel groeien, langzaam groeien Snelheid, kom zo snel mogelijk met je eerste product naar de markt en leer van de reacties van je eerste klanten. Leren beslissingen te nemen in hoge snelheid en onder druk (scheidsrechter) Sommige brandjes moet je laten branden, om meer aandacht te kunnen besteden aan zaken die echt belangrijk zijn op dit momen. Haal meer geld, zodat je niet zonder komt te zitten wanneer je moet groeien. Leren dingen af te leren Kijk naar wat ze doen, niet naar wat ze zeggen De kunst van het zwenken Leiden en nog eens leiden Het Trojaanse paard Opvallende lessen uit het boek voor mij: Bij een goed idee, loop je tegen heel veel nee's op. De grootste successen gaan over ondernemers die veel geld verdienen en die veel geluk hebben. Ga juist op zoek naar de nee, omdat het een kans is om je product beter te maken. In het begin, als je nog klein bent, heb je de kans om klanten persoonlijk te vragen wat je kunt verbeteren aan je product. Met de eerste 100 klanten samen een extreem goed product maken. Juist bij je eerste medewerkers is het belangrijk om bewust te zijn dat zij de cultuur van je bedrijf gaan bepalen. Stel de ethische vraag hoe kan ik met mijn bedrijf de wereld beter achter laten, vooraf of tijdens het oprichten. Bronnen die we genoemd hebben Blitzscaling #boekencast afl 17 Do things that don’t scale - Masters of Scale De machine #boekencast afl 41 - boek over Booking.com Hidden Champions van de 21e eeuw #boekencast afl 25 The Paradox of Choice #boekencast afl 21 Open Strategy #boekencast afl 81 Luister naar deze aflevering Beluister hier ons gesprek over het boek Masters of scale In een halfuur delen wij dit boek met jou. Een halfuur met kennis die je tot je neemt terwijl je wandelt, loopt of rijdt, bijvoorbeeld. Video van deze aflevering Bekijk ons gesprek op video https://youtu.be/9JbQXZW8JRw https://youtu.be/9JbQXZW8JRw In deze aflevering hebben we het over het boek Masters of Scale

Vandaag het gesprek met Charlotte van Asseldonk. Charlotte is sinds 2010 eigenaar van de TalentenLeider en helpt ervaren leiders om hun invloed te maximaliseren. Meer impact, zonder harder te werken. De vraag die je jezelf als leider steeds moet stellen: hoe zorg ik ervoor dat mensen makkelijk met mij meegaan? Want leiderschap gaat over volgerschap. Charlotte heeft eerder leiding gegeven bij een bank en was jaren advocaat. Ze kent daardoor het klappen van de zweep uit de praktijk. Laten we beginnen… Wat ik leerde van Charlotte: Hoe krijg je meer dingen voor elkaar vanuit invloed in plaats zelf overal aan loop te trekken als leider. Leiderschap gaat over hoe je vanuit invloed dingen voor elkaar krijgt. Wat hebben mensen van mij nodig, om makkelijk met mij mee te kunnen gaan? Wie gaat voor op welk onderwerp? Het is belangrijk dat je jezelf goed kent als leider, dat je weet wat voor type leider je bent. De vier domeinen: Strategisch, beinvloeder, uitvoerder, en relatiebouwer. Alle vier domeinen zijn vertegenwoordigt in de meest succesvolle teams. Uit de gouden kooi gestapt waardoor ze vrijer kon denken. Ze maakt keuzes vanuit een diep vertrouwen. Vier behoeften van mensen: vertrouwen, compassie, stabiliteit en perspectief Verzamel mensen om je heen met andere talenten. Doe vooral opleidingen waar je goed in bent en die je leuk vindt. Veiligheid in organisaties beïnvloed veel culturen, medewerkers die onveiligheid ervaren en leiders die zoeken wat nog wel kan. Leiders zijn zoekende rondom psychologische veiligheid waardoor ze gaan wieberen en vermijden, waardoor medewerkers ook gaan zoeken. De uitdaging zit er in om als leider de dingen te doen die bij je rol horen en weer gaan experimenteren. Duidelijkheid is belangrijk als iets onveilig voelt. Uitdagingen voor leiderschap bij hybride werken, zoals hoe behoud ik de verbinding. Steeds meer mensen hebben last van psychisch welzijn. Charlotte denkt dat dit ook te maken heeft met het schrale sociale contact via het werk. De magie zit in dingen gaan doen. Meer over Charlotte van Asseldonk: https://www.linkedin.com/in/charlottevanasseldonk/ https://www.detalentenleider.nl/ Andere bronnen: De medewerkers op één met holacracy – Tom van der Lubbe Gallop The CliftonStrengths assessment Nieuw Europees organiseren #boekencast afl 23 Waarom Europees ondernemen meer oplevert – Jaap Jan Brouwer The fearless organization #boekencast afl 12 - Amy Edminson Blauwe zones op de wereld - wonen meer dan gemiddeld honderdjarigen. Video van het gesprek met Charlotte van Asseldonk https://youtu.be/164JPsJ-vAc Kijk hier https://youtu.be/164JPsJ-vAc

Vandaag het gesprek met Monique Bolung. Zij is oprichter van Golden Blues, een transcultureel systemisch coachbureau. Zij begeleidt MT's die leiding geven aan cultuurverandering en coacht mensen in faseovergangen van hun leven, waarin zij zich ontheemd voelen. Haar missie is dat mensen zich thuis voelen in ontheemding, waardoor zij ontspannen kunnen omgaan met de fase tussen het oude bekende en het nieuwe onbekende. Laten we beginnen… Wat ik leerde van Monique: Druk met zichzelf ontwikkelen. Zit ze ineens volop in transcultureel systemisch coachen. Als ik over datum raak dan moet je het zeggen. Bewust zijn met je hele hebben en houwen wat er in je familie speelt. Hard werken heeft me veel gebracht en het heeft me veel gekost. Als het lastig was ging ik vooral meer doen en was ik minder bezig met de gevoelens van haar zelf en anderen zoals kinderen en partner. Door open te zijn hoe je je voelt is er meer verbinding. Ze laat nu meer van zichzelf zien in een relatie. Vrijuit spreken was soms gevaarlijk voor Indische mensen. Kan ik die plek wel innemen want het is niet helemaal mijn grond hier. De prijs van migratie. Het bijzonder dat wij wensen dat we heel lang en gezond leven, terwijl een groot deel van de wereld geen eten heeft. Kun je het lot dat het leven je heeft toebedeeld aanvaarden? Hoe ga ik op een goede manier dood en kan ik me verzoenen met het feit dat het leven eindig is? Klussen aan je lot. Tempo, Time and Trust (Hilbrand Westra) Als mijn hart een huppeltje maakt dan vraag ik het gewoon. Thuis zijn in ondernemerschap, dan ben je ontspannen en kun je ontspannen ondernemen. Meer over Monique Bolung: https://Goldenblues.nl  https://www.linkedin.com/in/moniquebolung/ Andere bronnen: Vorige gesprek met Monique https://decideforimpact.com/show40/ 28 april 2016 Hilbrand Westra - School voor systemisch bewustzijn Vertrouwen in naoberschap – Linda Commandeur Linda Commandeur en Chantal Walg vieren met Erno de 400ste aflevering Marli Huijer - We moeten niet allemaal 90 willen worden Da’s gek, of toch niet – Danielle Braun Wat is mijn rol in het geheel – Danielle Braun Omarm de chaos #boekencast afl 69 - Jan Rotmans Video van het gesprek met Monique Bolung https://youtu.be/b5DPg861kfY Kijk hier https://youtu.be/b5DPg861kfY

De ondertitel van het boek is, mastering disruption from outside de C-suite. Een interessant boek, maar niet echt vernieuwend, meer bestaande elementen samengebracht, met mooie Europeese voorbeelden. Interessante tools om te testen. Vooral gericht op grote organisaties en bedrijven. Het idee om de strategie niet alleen in de bestuurskamers te bepalen en daar meer mensen bij te betrekken klinkt aantrekkelijk. Zeker omdat er genoeg redenen zijn om niet alleen op de expertise van de hoogopgeleide, top managers te vertrouwen, zoals ook aan bod kwam in Provoke. Je ziet met het boek van Eva Rovers dat het inschakelen van meer mensen, zoals in burgerberaden, werkt, als je het goed organiseert. Het boek gaat in essentie over besluitvorming, dat onderwerp past goed bij mijn interesse. Een gemiste kans is dat het boek, in vergelijking met Amerikaanse succes boeken, te breed is en geen eenduidige oplossing geeft. Je zult alles zelf moeten testen. Ze geven hiervoor verschillende hulpmiddelen zoals de DIT map, Trend radar, Nightmare competitor en strategy jam. Dertig pagina’s met noten en op de website is er lesmateriaal en kun je presentaties downloaden https://openstrategy.info/teaching-2/  Het boek is geschreven door vier vier professoren, waarvan er twee partner zijn bij het management consulting bureau IMP. Je ziet dan ook verschillende voorbeelden van IMP klanten in het boek. Christian geeft les aan Warwick University, Julia en Kurt aan de universtiteit van Innsbruck, en Stephan aan de universiteit van Bremen en allemaal in de richting van strategy management of business model innovation (Stephan). Het boek heeft 10 hoofdstukken Traditional Strategy Come Undone Are you truly ready to open up Design your open strategy process Tweak your open strategy initiative to allow for secrecy Harness the wisdom of the crowds Peer into the future Disrupt yourself before others do Develop killer business models Use the crowd to Choose Better Strategies Execute Better Het voorwoord van Gary Hamel trok me gelijk in het boek, mede omdat het ging over Nokia, waar ik in mijn tijd bij Strok Veco leverancier was en veel contact hadden. Een goede inleiding in het boek hoe Nokia Open Straegy toepaste in 1993 en ook waarom het uiteindelijk misging. Traditional Strategy Come Undone Dit lijkt op het eerst deel van Provoke, om aan te tonen waarom het op dit moment niet werkt, met o.a. verschillende biases. Met een negatief voorbeeld over hoe Daimler de verkeerde keuze maakt in 1985, een tijd waarin open strategy nog niet de norm was. Are you truly ready to open up Dit hoofdstuk is een test om te zien of je op C-level werkelijk open staat voor de input van anderen wat betreft de strategie voor de toekomst. Er zijn 7 vragen en een test om je openheid te bepalen. Het hoofdstuk begint met een Duitse machinefabrikant waarvan het management team minder open was dan de CEO. Met een aantal tips om een open mindset te ontwikkelen: verbinden met eerste lijns medewerkers deelnemen in een goed debat aan je cultuur werken een boek Eenvoudige tips, maar ik verwacht minder eenvoudig voor een management team als ze al een gesloten mindset hebben. Design your open strategy process Mooi voorbeeld hoe Saxonia Systems veranderde, van wij doen wat de klant vraagt, naar eigen strategie ontwikkelen, met strategy sprints. Klassieke problemen van de developers die ik herken van klanten. Eigenlijk waren ze toch niet open genoeg. Maar hoe open moet je zijn, ook hier weer niet een eenduidig antwoord. Niet open genoeg en je intiatief faalt, te open je loopt het risico om de controle over de organisatie te verliezen al heb ik vandat laatste geen voorbeeld (of misschien bij Derek Servers CD-baby). Moet je externen betrekken in je strategie? Wazig antwoord, het helpt, maar je hoeft ze niet van buiten je bedrijf te halen. Moet je een kleine groep of een grote groep betrekken? Redelijk veel opmerkingen voer grote groepen terwijl de laatste twee hoofdstukken juist gaat over grote groepen betrekken. Nog twee vragen, moet je een digitaal of analoog formaat kiezen? en moet je zorgvuldig zijn in de selectie van deelnemers of open laten? Voorbeeld van Unilever waar ze een ‘kleinere’ groep hebbe gekozen van 16.000 en niet alle 95.000 medewerkers. Tweak your open strategy initiative to allow for secrecy Hoofdstuk opent met een bijzonder voorbeeld van een contest voor inzicht in de migratie van bisons, dat later blijkt te gaan over US Intellience Commuity om russische militairen te volgen. Mooi voorbeeld ook van Bridgewater en Ray Dalio over radical transparency (boek Principles). Fig 4.2 p72 geeft duiding over open/extern/transparatiee. Harness the wisdom of the crowds Voorbeeld van klok die werkt op een schip in de17e eeuw en voorbeelden van I-prize bij Cisco, en Goldcorp met een mijn die maar geen geld oplevert. Gewonnen door Fractal Graphics, ging niet om de prijs, maar vooral om de doorbraak in de VS met kun expertise. Hamel en Zanini met boek Humanocracy wordt ook genoemd hier. Peer into the future In dit hoofdstuk krijg je een uitleg van de trend radar, een product van IMP. P116 Disrupt yourself before others do Mooi hoofdstuk - denk aan het werk van Whitney Johnson. Disrupt yourself (zie podcast). In dit hoofdstuk noemen ze het IMP de nachtmerrie concurrent uitdaging. Wat is de ergste concurrent die je kan overkomen? Bedenk daar een overlevingsstrategie voor, of wees ze voor. Develop killer business models Business model logic contest. Hier worden externen juist uitgenodigd. Use the crowd to Choose Better Strategies Het gaat in dit hoofdstuk over de strategie om bij wicket problems veel mensen input te laten geven en dan naara het gemiddelde te kijken. Dit is in het algemeen nauwkeuriger dan individuele opgave van experts. Mooie historische voorbeelden - vleesgewicht van een rund, hoeveel snoepjes er in een pot zitten. Ze hebben deze strategie toegepast door een aandelen handel op te zetten. Waarin met veel mensen wordt gehandeld in de ‘aandelen’ van een idee bijvoorbeeld voor een nieuw product. Door veel mensen te laten bieden krijg je vanzelf het gemiddelde van de markt. Iedereen bezit een beetje kennis (en mist tegelijk veel informatie), maar samen heb je alle benodigde kennis. Execute Better Hoofdstuk over Strategy jams. Een interessant hulpmiddel. Jams ken ik van Jitske Kramer. Iets dat zij veelvuldig gebruikt in bestuurskamers, en bekend uit de antropologie. Bijzonder voorbeeld vanuit de EU en NATO, tegen China over veiligheid. De jams die ze hier noemen en georganiseerd zijn, zijn behoorlijk groot en allemaal online jams met hulpmiddelen zoals Yammer. De zes stappen die genoemd worden in het proces zijn niet echt opvallend, die kun je zelf ook bedenken. Waar wordt gewaarschuwd voor negatieve reacties en hoe je daar mee omgaat.  Ze noemen ook nog een vorobeeld ban een Duitse autofabrikant waar uit blijkt dat de jam gedragen moet worden door C-level anders sterft het een schone dood. Zoals in dit voorbeeld uidlijke is bij de wisseling van het leadership team en strategisch prioriteiten. Dat zet direct vraagtekens bij hoe waardevol vindt C-level de input van eigen medewerkers en een open strategie vindt.  Vraag Erno: How do you think Open Strategy can be used in social and ecological challenges?Antwoord Julia HautzYes, I think open strategy offers also opportunities to tackle such grand societal challenges for several reasons.  First, it brings greater transparency which can increase pressures for control and legitimacy in an organizational context;  second, such challenges require to overcome existing, mindsets and solutions and by definition a need to bring together perspectives and input from diverse domains;  third, open strategy through inclusion of a large number of diverse actors increases a sense of ownership and commitment resulting in increased willingness to commit and become active – also essential in the context of complex societal challenges.  There are already examples of organizations engaging in inter-organizational strategizing efforts on complex questions such as increasing water shortage, or hackathons and jams run collaboratively by organizations, non-profit organizations, governmental and public institutions on questions of broad societal relevance… Opvallende lessen uit het boek voor mij: Dit is een boek in de categorie, consultants schrijven over hun business, zoals ook het boek Provoke. Praat met zoveel mogelijk mensen in je bedrijf. Als je maar uit de bestuurskamer komt, maakt het weinig uit met wie je in gesprek komt. Open de zaak. Luister naar de mensen en laat die invloed inwerken op je bedrijf. In je bedrijf vragen of de mensen vinden dat het management open is. Een organisatie die platter en decentraler is georganiseerd, is meer open. Ieder bedrijf die producten maakt die eindigen in afval zou moeten experimenteren met statiegeld om de grondstoffen terug te winnen. Experimenteren met abonnementen in plaats van directe verkopen. Het opsplitsen van een corporate opsplitsen in kleinere bedrijven zoals Philips en Alibaba. Wordt in het boek niet genoemd als een mogelijkheid om op te schudden. Strategy jams een interessant hulpmiddel. In een grote organisatie opsplitsen in vele kleine bedrijven zoals Bosch bijvoorbeeld. Bronnen die we genoemd hebben Provoke #boekencast afl 70 Nu is het aan ons #boekencast afl 61 The Innovator’s Dilemma #boekencast afl 27 Corporate Rebels #boekencast afl 11 en Start-up Factory #boekencast afl 79 Principles boek - Ray Dalio Hidden Champions van de 21e eeuw #boekencast afl 25 Humanocracy #boekencast afl 14 Use the S-curve to build your A-team – Whitney Johnson Podcast Disrupt yourself - Whitney Johnson Only the Paranoid Survive - Andrew S.

Today we are learning from Lavinia Muth. Lavinia has 15 years of experience in sustainability in fashion, having transitioned from roles rooted in compliance and auditing. She has grappled with her own challenges, recognizing the limitations of the traditional sustainability narrative. Lavinia has also witnessed the pitfalls of engaging in what she refers to as “stewardship superiority” during her years of advising textile factories, fashion brands, and retailers worldwide. Through her personal journey, Lavinia has come to understand the importance of social justice and environmental justice, embarking on a journey of questioning power structures and understanding post-growth within sustainability. She now works as a freelancer, dedicated to diverse projects on social justice issues in the textile sector while contributing to decarbonization, circularity, and material efforts for carefully selected clients. Let's get started... In this conversation with Lavinia I learned: ArmedAngles – founded in 2007 and started their business model on purpose. They produce and sell almost 100% traceable and transparent supply chains – organic cotton, organic wool, and more. Implemented an open costing scheme. She founded their own organic farmer association in India, organizing 700 small-scale farmer families. It’s impossible to get 100% fair-trade cotton. Cotton is actually a desert crop, the original cotton doesn’t need a lot of water. Genetically modified cotton and bad agriculture use more water. Also, the fossil-fuel lobby is spreading fake news on the sustainability of cotton. Sustainability actions depend on the location. There is no business case for organic cotton because the premium is 3-5% and the yield is just 50% of the genetic cotton. The local people know what to do for regenerative agriculture. The fair-trade premium is insufficient to guarantee a more decent life and a better income for farmers. Textiles have a history of a globalized world, the industrialized production is the problem. It started with decolonization and later the slaves. Implementing sustainability on a company level, like traceability and transparency is not costly, also higher cost of materials and production is not more than 20%. We can all do better on business ethics in private, family, and small and medium-sized companies. A couple of sustainable textile startups have been purchased by big corporates in the last 18 months. In the Western world, we need to reduce radically and we don’t know how. She is pro-eco-dictatorship from the government. De-growth is the trending buzzword at this moment. As a company, you can calculate the social and ecological impact of all the products you produce and then use something like the Paris Agreement to determine how much you are allowed to produce per year. This limit on production growth will make companies more creative to look for other revenue streams once the production limit has been reached. The fashion industry is not the most industry. Hope is a privilege. Listening to people to find common ground where you can meet on ideas. It is more than a mind shift, more than a system shift, it is a culture shift. Love the idea of the OPEN MISTRESS CLASS – because who is master in anything. More about Lavinia Muth: https://www.linkedin.com/in/laviniamuth/ https://www.laviniamuth.com/ Other resources: Video van het gesprek met Lavinia Muth https://youtu.be/DzJAD3NB5TU Kijk hier https://youtu.be/DzJAD3NB5TU

Vandaag zijn de rollen omgedraaid en stellen Linda Commandeur en Chantal Walg vragen aan Erno. Zo vieren we de 400ste aflevering in de podcast. De podcast is gestart op 2 sep 2015 en aflevering 301 ging op 29 apr 2021 online. Iets meer dan twee jaar was er nodig voor deze 100 afleveringen; Mijn beide ouders zijn in die tijd overleden, mijn moeder in 2021 en mijn vader in 2022. In die periodes zijn er wat weken geweest dat ik geen aflevering heb gepubliceerd. Tot en met 30 dec 2021 was dit de Erno Hannink Show en sinds 1 jan 2022 is het de Decide for Impact podcast. Meer podcast feiten op een rij https://decideforimpact.com/podcast-factsheet-feiten/ De afleveringen van mijn voorkeur in de laatste 100 afleveringen: Met inner development naar detech technologie – Jan Willem de Graaf Nul afval met positieve psychologie – Elisah Pals Positieve gezondheid met innerlijke ontwikkeling – Chantal Walg Experimenting with inner development in business – Andrea Klepsch Het bedrijf was nooit ik alleen – Anne Pleun van Eijsden Met waardemaximalisatie op de lange termijn gezonder groeien – Carolien Nijhuis Onze rentmeester 2050 – Maurice Beijk Samen kom je verder én ga je sneller – Mark Vletter Ideas for a grown-up economy – Katherine Trebeck The car is hijacking our freedom #autokorrektur – Katja Diehl De circulaire held Klaske Kruk De parel in de oester – Erlijn Sie De eierboer die zegt dat het best met een ei minder kan – Ruud Zanders Eerste circulaire zonnepanelen ter wereld uit Nederland – Gerard de Leede 2 miljard mensen betrekken bij van fossiel gebaseerd naar eco positief – Yvette Watson Samen werken naar het happy 2050 scenario – Babette Porcelijn Laten we beginnen… In gesprek met Linda en Chantal leerde ik: Wat mij drijft is gelijke kansen creëren in plaats van meer omzet en winst najagen. Verontwaardiging is nooit sexy. Daar gaan mensen niet aan meedoen. De aantrekkelijkheid, als zij het kunnen, dan kan ik het ook. Dat wat je anderen waardeert, zit waarschijnlijk ook in jezelf. Op zoek naar handelingsperspectief in de gesprekken. De innerlijke ontwikkeling om de transities in onze samenleving verder te brengen. Kritisch nadenken over gelijke kansen creëren door o.a. scholing toegankelijk te maken voor iedereen, betaalbare zorg voor iedereen, betaalbare huisvesting en betaalbare/gratis kinderopvang voor iedereen. Liefde voor jezelf, de ander en de aarde. (MaatschapWij) Meer over Linda Commandeur: https://www.linkedin.com/in/lindacommandeur/ https://www.lindacommandeur.nl/ Gesprek met Linda https://decideforimpact.com/show399-vertrouwen-naoberschap-linda-commandeur/ Meer over Chantal Walg https://andersgezond.nu/ https://www.linkedin.com/in/chantal-walg-3948121b/ Gesprek met Chantal https://decideforimpact.com/show389-positieve-gezondheid-met-innerlijke-ontwikkeling-chantal-walg/ Andere bronnen: Maria Grazia Testa - The Best Journey Ever Inner Development Goals De Ondernemers Boekencast met Tom van der Lubbe Modern Naoberschap - Linda Commandeur https://decideforimpact.com/show396-waarom-vrouwen-de-klimaatcrisis-oplossen-ralien-bekkers/ https://decideforimpact.com/show381-bedrijf-nooit-ik-alleen-anne-pleun-van-eijsden/ https://decideforimpact.com/show363-the-car-is-hijacking-our-freedom-autokorrektur-katja-diehl/ https://decideforimpact.com/show393-nul-afval-met-positieve-psychologie-elisah-pals/ Nora Bateson - warm data https://decideforimpact.com/transitie-naar-de-duurzame-wereld-met-de-ondernemer-else-boutkan/ Inner Development Habits https://decideforimpact.com/show394-inner-development-detech-technologie-jan-willem-de-graaf/ Video gedeelte van het gesprek Aangezien ik tijdens het laatste deel van het gesprek dacht aan de video kun je hier de laatste 20 minuten van ons gesprek bekijken: https://youtu.be/Xa5AaV6HuG0 Kijk hier https://youtu.be/Xa5AaV6HuG0

Sjors Roeters is op zoek naar alternatieven voor het kapitalisme. Sjors is redacteur van Vrij Nederland en schrijft over de wereld van het kapitalisme, de problemen die het veroorzaakt en het verzet ertegen. Het boek is een overzicht van artikelen die hij eerder publiceerde in Vrij Nederland. Zie https://www.vn.nl/auteur/sjors-roeters/ In dit boek merk je dat Sjors journalist is. De verschillende optie zijn onderzocht door met mensen in gesprek te gaan. De hypothese dat het kapitalisme verkeerd is wordt voor Sjors aangetoond met deze bronnen. De oplossingen die worden genoemd in de conclusie zijn meer algemeen en minder concreet dan bijvoorbeeld in het boek Er is leven na de groei, dat hetzelfde probleem aan wil pakken. Miljardairs onder de guillotine is een interessante boek in de ontdekkingstocht van een ander economisch model dat binnen de ecologische grenzen van de aarde komt, met mooie voorbeelden die handelingsperspectief bieden aan iedereen. De hoofdstukken in het boek zijn: Revival van de guillotine Limieten op rijkdom Glasgow: De klimaattop COP26 Mondragón: Een antikapitalistisch eldorado? Intermezzo: de mythe van consistentie De groei voorbij Wiens schuld is het? Nooit meer werken Hoe ontstaat verandering? Conclusie Inleiding Hier verteld Sjors hoe hij in zijn jeugd vooral heel rijk wilde worden. Hij handelde al op zijn twaalfde op de beurs in aandelen. Na zijn middelbare school ontdekte hij een andere werkelijkheid, langzaam maar zeker brokkelde zijn geloof in het kapitalisme af. Winstmaximalisatie is tegengesteld aan menselijk (Erno: en dierlijk) welzijn, aan het behoud van een gezonde democratie, en een leefbare planeet. In het boek gebruikt hij de guillotine als metafoor. Bij protesten ziet Sjors ook steeds vaker de guillotine verschijnen. Revival van de guillotine Het kapitalisme brengt een fictief verhaal (Yuval Noah Harari - Sapiens). De ongelijkheid neemt verder toe. Tijdens de pandemie hebben veel mensen inkomen verloren, vooral vrouwen en jongeren. Waar het verlies van inkomen halverwege de pandemie op US$ 3,7 biljoen stond. werden aan de andere kant de miljardairs US$ 3,9 biljoen rijker. Sinds het klimaatakkoord van Parijs (2015) ging er 3.300 miljard dollar aan subsidies naar de fossiele industrie. Geen wonder dat het ecoterrorisme toeneemt, vreemd eigenlijk dat de acties nog niet feller zijn. Het is tijd om als volk/burger duidelijk te maken, we pikken het niet langer. Limieten op rijkdom Een bijzonder onderwerp want, het grootste deel van de mensen zijn het er over eens dat er een grens is aan hoeveel geld men mag bezitten en verdienen, maar we vinden het lastig om dit te organiseren. Zo zijn de meeste mensen tegen een flinke belasting op erfenis (geld dat je niet zelf verdient hebt). Sjors laat prins Bernhard zien die heel veel woningen bezit, net als veel andere investeerders. Dit komt omdat wonen nu een manier is om heel veel geld te verdienen, een basisbehoefte dak boven je hoofd. Mensen en dieren worden in het huidige kapitalisme gezien als middelen om geld mee te verdienen. De rijkste 10% van de wereld (daar vallen wij Nederlanders ook onder) zijn verantwoordelijk voor 90% van de CO2 uitstoot. Een drastische vermindering van de koopkracht van de allerrijksten is één van de effectiefste en simpelste manieren om klimaatontwrichting te verhelpen (Piketty).  Met bijvoorbeeld een super rich tax, om boven een bepaald vermogen niet verder te kunnen groeien. Een ander interessant idee is de eenmalige crisisheffing, een confisquerend belastingtarief. Het is duidelijk dat we in een crisis zitten. In oorlogstijd gebeurt dit bijvoorbeeld ook. Er komt dan ineens veel geld vrij die kan worden ingezet voor het klimaat. Glasgow: De klimaattop COP26 Sjors bezocht de COP26 in 2021 en verbaasde zich over de aanwezigheid van sponsoren en hoe ze met green washing tijdens deze top de bezoekers beïnvloeden. Denk aan bedrijven als Microsoft met een ecologische stand die oliebedrijven ondersteund om meer olie uit de grond te halen. Uit het gesprek met David Whyte haalt hij naar voren dat het belangrijkste vehikel van het kapitalisme de corporatie is, private, winstgeorienteerde bedrijven waar aandeelhouders en eigenaren buiten schot blijven. In drie stappen het kapitalisme afschaffen: de complexe corporatiestructuren afbreken, onschendbaarheid van investeerders en aandeelhouders opheffen, en onschendbaarheid van bedrijfsbestuurders opheffen. Mondragón: Een antikapitalistisch eldorado? In dit hoofdstuk verteld Sjors over zijn bezoek aan Mondragón, een federatie van 95 autonome coöperaties met 80.000 medewerkers in Baskenland. Sjors ziet de interessante kant van de coöperatie maar ook de barsten van Mondragón, ze zijn te groot en vertonen kapitalistische trekjes. Coöperaties hebben over het algemeen een langetermijnvisie, kijken generaties vooruit i.p.v. kwartalen. Werknemers zijn er gezonder en gelukkiger. Starters hebben een hogere overlevingskans dan de kapitalistische start-ups. En ze zijn duurzamer. De coöperatie is geen wondermiddel, maar bij BDS Koop in die regio ziet Sjors dat het goed functioneert. Als de coöperatie te groot is werkt het niet meer, zie Mondragón en de Rabobank. Hij noemt het platformcooperativisme als een goed alternatief voor de kapitalistisch opgezette platformen zoals Uber en Booking. Dat hebben we ook gezien in het boek over Haier. We zien al goede voorbeelden in Nederland zoals, Land van Ons (ben ik lid van), broodfondsen, wind- en zonne-energie coöperaties, Intermezzo: de mythe van consistentie Voor mij een interessant hoofdstuk dat me raakt. waarin Sjors veel van mijn gevoelens van dit moment verwoord. Wanneer je je uitspreekt over het kapitalisme of voor het milieu wil je zelf consistent gedrag vertonen. Hierdoor krijgen we te maken met vliegschaamte of vleesschaamte. Dit wordt versterkt door polarisatie. Wanneer je protesteert op Schiphol en privévliegtuigen blokkeert, word je op social media gefileerd omdat je zelf ook voor je vakantie gevlogen hebt. De slimme mensen bij de corporaties (niet te verwarren met coöperaties) die met slimme verleidingstechnieken in je hoofd kruipen. Je maakt het voor jezelf daardoor bijna onmogelijk om je uit te spreken over het milieu omdat je gedrag nooit helemaal consistent is. Het leven is niet consistent. Laten we de inconsistentie accepteren en omarmen. "Zolang we naar elkaar wijzen (een vegan die vegetarische mensen wijst op de problemen van zuivel), bevragen we het systeem niet" - Melissa Koutouzis van Woonprotest. "We moeten het systeem proberen te veranderen, niet elkaars keuzes achter de voordeur." De groei voorbij In dit hoofdstuk, net als in het boek Er is leven na de groei, wordt duidelijk gemaakt dat de focus op groei, net als groene groei, niet klopt. Zo wordt de SDGs genoemd met SDG8 die economische groei nastreeft, de Europese bank, de Wereldbank en het Nationaal Groeifonds in 5 jaar tijd twintig miljard investeert in economische groei. De vraag of welvaart een goede indicatie is voor het welzijn weerlegt Sjors met de gemiddelde levensverwachting. Die van de Amerikanen is gedaald naar 78,7 jaar met een jaarinkomen van US$ 59.500, terwijl in landen als Zuid-Korea en Portugal met 50 tot 65 procent minder inkomen, de levensverwachting op 82 en 81,1 jaar ligt. Ook in onderwijs doen landen als Estland, Finland en Polen met een lager inkomen het duidelijk beter dan de VS. Het meest opvallende lijkt Costa Rica, het land omarmde als eerste de IDGs, met een gemiddelde levensverwachting van 80,3 jaar, scoort hoog op alle onderdelen van de Human Development Index en blijft binnen de ecologische grenzen. met een 80 procent lagere BBP dan de VS. Een bewust gekozen beleid, door o.a. te investeren in publieke voorzieningen zoals gezondheidszorg, onderwijs en huisvesting in plaats van het uit te buiten zoals in een kapitalistisch systeem. Hoeveel is genoeg inkomen? De VN heeft berekend dat de meeste landen met minder dan US$ 10.000 per persoon uit kan, met goede sociale voorzieningen en binnen de ecologische grenzen. Het wereldwijde gemiddelde BBP per persoon is op dit moment zelfs hoger met $ 17.600. We hebben alles al wat nodig is om het te veranderen. De postgroei beweging gaat het om voorzien in menselijke behoeftes en het energie- en grondstoffengebruik drastisch verminderen om binnen de ecologische grenzen te komen. Wiens schuld is het? Sjors kijkt hier naar de schulden in de wereld. Een ingewikkeld verhaal van centrale banken die schulden van bedrijven opkopen en een schuldenberg die steeds verder groeit. De schulden die landen uit het zuidelijk halfrond nog steeds hebben vanuit de koloniale tijd (absurd - landen eerst uitbuiten en dan geld vragen als ze verzelfstandigen omdat ze inkomsten mislopen). Kwijtschelden van schulden is een belangrijke stap naar een duurzamere economie, maar lastig om voor elkaar te krijgen. De macht van de financiële markt is groot. Geld wordt door banken gecreëerd met een computer. Nederland is het land met de grootste vermogensongelijkheid, mede door de hypotheken. Actiegroep NietMijnSchuld roept studenten met een hoge studieschuld in het leenstelsel, op om wekelijks € 0,01 over te maken naar de DUO. De gedachte dat je een schuld altijd netjes moet terugbetalen klopt niet meer.  Nooit meer werken Er wordt de werkende mens wijsgemaakt dat als je niet werkt dat je lui bent en teert op het geld van een ander. De werkende mens is de drager van de economie en moet steeds harder werken om het in stand te houden, maar verdienen niet meer. Wanneer je kijkt naar de technologische ontwikkeling van het werk, zouden we steeds minder kunnen werken, maar dat gebeurt niet (Jevons paradox). Er komen steeds meer bullshit-banen en activiteiten bij. Interessante vraag,