DPG Media: Hoge Bomen | BNR

Nederland heeft 7000 kilometer spoor, meer dan 6000 wissels, 11.000 seinen en zo'n 2400 overwegen. Vorig jaar maakten 32 spoorwegbedrijven hier 160 miljoen treinkilometers over. Dat is veel. Héél veel. Nergens in Europa is het zo druk als op het Nederlandse spoor. Bij ons rijden elke dag tweemaal zo veel treinen als in Duitsland of België. En zelfs viermaal meer dan in Frankrijk. Hoe zijn we aan dit spoornet gekomen? En is het nu zo goed? Of is het ook wel een beetje kwetsbaar?  Fouad, houdt de spanning letterlijk en figuurlijk in de gaten op het Nederlandse spoornet. Hij is de  Bedrijfsvoerder energietechniek van ProRail in Het Operationeel Besturingscentrum Infra. Vanuit dit technisch centrum is het hele Nederlandse spoor te overzien. Als er iets mis gaat, dan zijn zij vaak de eersten die het merken.  Volgens Bert van Wee, hoogleraar transsportbeleid aan de TU Delft heeft Nederland in vergelijking met andere landen een heel complex kernnet. Treinen zitten heel dicht op elkaar. Dat geeft de reiziger veel opties. Maar maakt de reis ook kwetsbaar. Een vertraging kan al snel een kettingreactie tot gevolg hebben.   De enige twee landen die zich met Nederland kunnen meten zijn Zwitsersland en Japan, vertelt ons internationaal directeur rail Bas Bollinger, van Arcadis. Hij vertelt dat ons land het wat punctualiteit betreft echt maar een beetje slechter doet dan Zwitserland. En dat land geeft zomaar twee keer zo veel geld uit aan het spoor.   Robert Paul is verkeersleider op de Verkeersleidingspost Utrecht. Hij heeft met zijn collega’s al het verkeer naar, van en op Utrecht CS onder zijn hoede. Als de dienstregeling op volle sterkte is dan gaat dat al snel over 2 à 3 treinen per minuut. Paul weet als er in zijn revier iets mis gaat, dat het hele land daar iets van merkt. En zo’n vertraging op Utrecht CS kan al veroorzaakt worden omdat een reiziger op het laatste moment nog even de voet tussen de sluitende deuren van een trein zet om toch nog mee te kunnen rijden.  Anne Hettinga (ceo Arriva) en Manu Lageirse (cao Transdev) zijn ervan overtuigd dat het succes van NS mede te danken is aan de dreiging die zij als concurrent op de NS uitoefenen. Voor hun komst was de NS veel minder efficiënt. Onder druk van de markt zijn veel verbeteringen doorgevoerd.   Freek Bos was als reiziger en als voorzitter van reizigersorganisatie Rover altijd erg tevreden over NS. Tot de zomer van 2022. Toen stortte met de herstart na corona en met veel te weinig personeel voor het weer snel op gang komende reizigersverkeer de dienstverlening als een plumpudding in elkaar.   Voor miljarden is er een HSL-lijn aangelegd. En toch rijdt de trein geen seconde sneller tussen Rotterdam en Brussel dan vroeger. Hildebrand van Kuijeren, van Treinreiziger.nl, weet hoe dat komt.  Over Hoge Bomen: Hoge Bomen is dé BNR-audit van grote Nederlandse bedrijven. In het eerste seizoen namen we supermarktconcern Jumbo onder de loep, in het tweede seizoen is de NS aan de beurt. Vanaf nu, elke week een nieuwe aflevering in je podcastapp. Over de makers: Ruben Eg werkte als verslaggever voor dagblad Metro en de economieredactie van De Telegraaf. Voor Metro schreef hij veel over het openbaar vervoer, van volle treinen, internet op het station tot de Fyra. Voor De Financiële Telegraaf (DFT) specialiseerde hij zich in het bankwezen en de woningmarkt. Momenteel werkt Ruben op de economieredactie van de NOS.   Martijn de Rijk, econoom, werkt sinds 1999 bij BNR Nieuwsradio en is al 20 jaar razende reporter. Als verslaggever coverde hij het nieuws op het spoor met grote regelmaat, van de introductie van nieuwe treinen, tot en met de renovatie van de hele oude; van nieuwe technische snufjes tot en met de grote chaos op het spoor bij het uitvallen van verkeersleidingsystemen.    See omnystudio.com/listener for privacy information.

Meer dan een miljoen reizigers per dag, 757 treinen met 246 duizend zitplaatsen en 398 treinstations. Een jaaromzet van zo'n 6 miljard euro. Met bijna 19.000 banen is NS één van de grootste werkgevers van Nederland. Hoe is NS zo'n machtig bedrijf geworden?  Het begon allemaal in 1839, met De Arend, onze eerste stoomlocomotief op de lijn Amsterdam-Haarlem. Maar het ging daarna razendsnel tot het hele land op de een of andere manier wel te bereiken was met de trein. Concurrentie was er die jaren op ons spoor volop. Evertjan de Rooij van het Spoorwegmuseum in Utrecht kan daar prachtig over vertellen.   Het spoor was lang een lappendeken van lijnen en lijntjes door het hele land. Pas na de eerste wereldoorlog begonnen de lijnen samen te komen in steeds minder maatschappijen en uiteindelijk in 1938 kwam onder de staatsparaplu de NS tot stand: De Nederlandse Spoorwegen. Het bedrijf kreeg het monopolie op het spoor als het ware in de schoot geworpen.  In de jaren 60 en 70 kwam NS in moeilijkheden. De concurrentie van de auto en de bus lieten zich voelen. En dus moest het allemaal anders. Erik Verhoef, vervoerseconoom van de VU weet nog hoe in de jaren 90 het marktdenken de kop op stak. Er moest concurrentie komen op het spoor, of NS daar nou zin in had of niet. De eerste stapjes waren wankel, maar inmiddels is de concurrentie niet meer van het spoor weg te denken.  Toch wil Europa dat Nederland de concurrenten van NS op het spoor meer ruimte geeft. Ons land heeft het hoofdrailnet onderhands gegund aan NS. Maar dat mag alleen als de concurrentie daarmee instemt en dat is niet het geval. En dus hangt ons, zo geeft verantwoordelijk staatssecretaris Vivianne Heijnen toe, een ingebrekeprocedure boven het hoofd.   De concurrentie wil meer. Maar willen ze ook echt zo ver gaan dat ze het hoofdrailnet in zijn geheel overnemen? Ruben en Martijn spraken met Manu Lageirse, directeur van Transdev Nederland en directeur Anne Hettinga van Arriva Nederland. Spoiler: alles in één keer overnemen ‘zou veel te stoer zijn'. Maar een stuk of wat regionale lijnen overnemen daar hebben de concurrenten van NS wel oren naar.   'Enkhuizen-Amsterdam. Maar ook Zwolle-Leeuwaren, Zwolle-Groningen, een aantal lijnen in het oosten van het land, een aantal in Brabant en in Zeeland.' Volgens Arriva-baas Hettinga houdt NS ook zonder deze twintig lijnen nog ongeveer 95 procent van het spoor over. 'Waar zeur je dan over?'  'Dat je die beweging niet te snel wilt doen, dat begrijp ik ook wel. Maar geef ons de kans het ook op andere lijnen te laten komen. Volgens Manu Lageirse van Transdevlaat laat zijn bedrijf zien dat het op regionale spoorlijnen beter kan met een andere manier van treinen rijden. ‘Wij hebben op deze lijnen 70 à 80 procent aan groei van reizigers gekend. Dan kun je wel van een succes spreken.'  Over Hoge Bomen: Hoge Bomen is dé BNR-audit van grote Nederlandse bedrijven. In het eerste seizoen namen we supermarktconcern Jumbo onder de loep, in het tweede seizoen is de NS aan de beurt. Vanaf nu, elke week een nieuwe aflevering in je podcastapp. Over de makers: Ruben Eg werkte als verslaggever voor dagblad Metro en de economieredactie van De Telegraaf. Voor Metro schreef hij veel over het openbaar vervoer, van volle treinen, internet op het station tot de Fyra. Voor De Financiële Telegraaf (DFT) specialiseerde hij zich in het bankwezen en de woningmarkt. Momenteel werkt Ruben op de economieredactie van de NOS.   Martijn de Rijk, econoom, werkt sinds 1999 bij BNR Nieuwsradio en is al 20 jaar razende reporter. Als verslaggever coverde hij het nieuws op het spoor met grote regelmaat, van de introductie van nieuwe treinen, tot en met de renovatie van de hele oude; van nieuwe technische snufjes tot en met de grote chaos op het spoor bij het uitvallen van verkeersleidingsystemen.   Ruben Eg en Martijn de Rijk reisden in totaal een dikke duizend kilometer in de trein, soms met een beetje vertraging, pakten ettelijke keren een OV-fiets en liepen ook nog wel eens 10 kilometer omdat de OV fietsen op waren. Ze spraken in totaal zo’n 50 spoorwegmedewerkers, economen, politici, reizigers en treintechnici.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In ‘Hoge Bomen’ wordt elk seizoen een ander bedrijf door de BNR-audit heen gehaald.    In het tweede seizoen van Hoge Bomen staan de Nederlandse Spoorwegen in de spotlight.  NS zou nu gouden tijden moeten beleven: spoorboekloos rijden, minder vertraging en tevreden reizigers. Maar het liep anders: propvolle treinen, een recordaantal klachten en een schreeuwend personeelstekort, terwijl Europa druk uitoefent om het spoormonopolie in Nederland te doorbreken. Toch is dit niet de eerste keer dat de toekomst van de Nederlandse Spoorwegen in gevaar is. Kan NS zichzelf wéér opnieuw uitvinden?  Op 13 juli staan de eerste twee afleveringen online, abonneer je op de feed en mis ze niet!  Over de makers:  Ruben Eg werkte als verslaggever voor dagblad Metro en de economieredactie van De Telegraaf. Voor Metro schreef hij veel over het openbaar vervoer, van volle treinen, internet op het station tot de Fyra. Voor De Financiële Telegraaf (DFT) specialiseerde hij zich in het bankwezen en de woningmarkt. Momenteel werkt Ruben op de economieredactie van de NOS.   Martijn de Rijk, econoom, werkt sinds 1999 bij BNR Nieuwsradio en is al 20 jaar razende reporter. Als verslaggever coverde hij het nieuws op het spoor met grote regelmaat, van de introductie van nieuwe treinen, tot en met de renovatie van de hele oude; van nieuwe technische snufjes tot en met de grote chaos op het spoor bij het uitvallen van verkeersleidingsystemen.   Ruben Eg en Martijn de Rijk reisden in totaal een dikke duizend kilometer in de trein, soms met een beetje vertraging, pakten ettelijke keren een OV-fiets en liepen ook nog wel eens 10 kilometer omdat de OV fietsen op waren. Ze spraken in totaal zo’n 50 spoorwegmedewerkers, economen, politici, reizigers en treintechnici. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Er is een nieuw seizoen van Hoge Bomen onderweg, over de NS. Vanaf 13 juni zijn de eerste twee afleveringen in alle podcastplayers te vinden. In de tussentijd heeft de een redactie een luistertip voor je: De Taxioorlog. Veel luisterplezier! Zo’n 250.000 luisteraars voor de hele serie. Ongelooflijk veel reacties uit verschillende hoeken. We zijn trots, maar na zes afleveringen van de Taxioorlog blijf je eigenlijk met een onbevredigend gevoel achter. Er zijn nog losse eindjes, en we kunnen onze luisteraars toch niet laten zitten met zoveel vragen? Na het publiceren van de serie ging het onderzoek dan ook verder. Nieuwe getuigen meldden zich, nieuwe feiten kwamen aan het licht. We konden eigenlijk maar een ding doen: extra afleveringen maken. Momenteel zijn we druk bezig met het onderzoek. We bellen bronnen na, concentreren ons op de verhaallijn en zorgen dat we jullie straks een overzichtelijk en afgerond verhaal kunnen brengen. Abonneer je nu op de Taxioorlog. Dan ben je als eerste op de hoogte als we iets naar buiten brengen. De Taxioorlog is een journalistiek onafhankelijke productie van onderzoeksjournalist Sander 't Sas, in samenwerking met BNR. Foto: © ANP / Jörgen Caris Taxi Oorlog/ De Taxi Oorlog/ De Taxioorlog/ De Taxi-oorlogSee omnystudio.com/listener for privacy information.

“Fiod doet inval bij Jumbo baas Van Eerd.” “Jumbo topman Frits van Eerd opgepakt.” “Topman Van Eerd blijft langer vast.” Hoewel we ons nooit verdiept hebben in het privé -leven van topman Frits van Eerd, wordt het relevanter dan ooit als de FIOD in september 2022 in inval doet in zijn huis. De positie van de baas van Jumbo staat onder druk als blijkt dat hij verdacht wordt van witwassen en fraude en er tonnen cash geld gevonden wordt in zijn villa. Maar daar is ook de bewust eeuwige ‘tweede man’,  Ton van Veen. Hij wordt ineens CEO van familiebedrijf Jumbo. Iets wat zowel hij, als de familie van Eerd, nooit heeft gewild. Komt van Eerd ooit nog terug? En dan hebben we het nog niet gehad over de inflatiecijfers. Boodschappen worden duurder en duurder en dat zet alle duurzaamheidsplannen van Jumbo in de koelkast, of toch niet? En waarom zijn ze niet bij Remkes gaan praten, terwijl ze echt een rol spelen in de stikstofproblematiek? Nog één keer belden we met onze contacten in de retail-wereld, boorden bronnen aan en nodigden relevante gasten uit, want ‘Hallo, Jumbo’, er is nog al wat gebeurd. We gaan in gesprek met  Jan Braaksma (FD), Charles Huijskens (crisismanager), Gustaaf Haan (Questionmark), Cees Veerman (oud-minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) en Michaël Wilde (Bionext). In Hoge Bomen halen we elk seizoen een ander bedrijf door de BNR-audit.  Dit seizoen stond supermarktketen Jumbo in de spotlight. Hoe groeiden zij uit van supermarkt naar supermacht? Over de makers: Dit eerste seizoen van Hoge Bomen is gemaakt door Beike Looijse en Tobias van der Vlak van Spot on Stories, een collectief van onafhankelijke freelance onderzoeksjournalisten, in samenwerking met BNR. Deze podcast is mede mogelijk gemaakt door een bijdrage uit het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten en het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jumbo wil in 2030 CO2 neutraal zijn, maar weet nog niet hoe. Dit doel gaat waarschijnlijk ten koste van een van de drie pijlers: goeie service, een groot assortiment en een lage prijs. CEO Frits van Eerd beschrijft de stip aan de horizon. In Hoge Bomen halen we elk seizoen een ander bedrijf door de BNR-audit.  Dit seizoen staat supermarktketen Jumbo in de spotlight. Hoe groeiden zij uit van supermarkt naar supermacht?  Over de makers:Hoge Bomen is gemaakt door Beike Looijse en Tobias van der Valk van Spot On Stories, een collectief van onafhankelijke freelance onderzoeksjournalisten, in samenwerking met BNR. Deze podcast is mede mogelijk gemaakt door een bijdrage uit het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten en het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Te weinig, te langzaam en te vrijblijvend. Zo gaat supermarkt Jumbo om met de uitvoering van het duurzaamheidsbeleid. Terwijl investeren in duurzaamheid niet alleen een morele, maar vooral ook een slimme keuze is voor de toekomst van het bedrijf.  In Hoge Bomen halen we elk seizoen een ander bedrijf door de BNR-audit.  Dit seizoen staat supermarktketen Jumbo in de spotlight. Hoe groeiden zij uit van supermarkt naar supermacht?  Over de makers:Hoge Bomen is gemaakt door Beike Looijse en Tobias van der Valk van Spot On Stories, een collectief van onafhankelijke freelance onderzoeksjournalisten, in samenwerking met BNR. Deze podcast is mede mogelijk gemaakt door een bijdrage uit het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten en het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Leveranciers en boeren durven alleen anoniem en soms off the record hun verhaal te doen over de inkooppraktijken van Jumbo. De supermarktketen heeft met een kwart van de markt, de inkoopmacht gepakt en maakt daar flink gebruik van. De gele retailer verspreidt zelfs onware geruchten over de producten van de leveranciers als ze niet buigen voor de prijseisen.  In Hoge Bomen halen we elk seizoen een ander bedrijf door de BNR-audit.  Dit seizoen staat supermarktketen Jumbo in de spotlight. Hoe groeiden zij uit van supermarkt naar supermacht?  Over de makers:Hoge Bomen is gemaakt door Beike Looijse en Tobias van der Valk van Spot On Stories, een collectief van onafhankelijke freelance onderzoeksjournalisten, in samenwerking met BNR. Deze podcast is mede mogelijk gemaakt door een bijdrage uit het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten en het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jumbo dreigt de boot te missen, als de kruidenier ingeruild wordt voor een zelfbedieningsmagazijn met rijdende karretjes. Maar na wat tripjes naar Amerika begint pater familias Karel van Eerd met zijn eerste supermarkt, gewoon gekocht van Jan en Anita uit Tilburg. Die blijken ook nog eens de inspiratie voor de huidige Jumbo-formule. Enkele jaren spelen ze supermarktchampionsleague, maar dan begint de oorlog. De prijzenoorlog.In Hoge Bomen halen we elk seizoen een ander bedrijf door de BNR-audit.  Dit seizoen staat supermarktketen Jumbo in de spotlight. Hoe groeiden zij uit van supermarkt naar supermacht?  Over de makers:Hoge Bomen is gemaakt door Beike Looijse en Tobias van der Valk van Spot On Stories, een collectief van onafhankelijke freelance onderzoeksjournalisten, in samenwerking met BNR. Deze podcast is mede mogelijk gemaakt door een bijdrage uit het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten en het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jumbo slaat zijn slag en koopt met het 'stoerste bod'  C1000. Maar daar zijn de franchisers van C1000 helemaal niet zo blij mee, zeker als ze er achter komen dat Jumbo een vuil spelletje speelt. In Hoge Bomen halen we elk seizoen een ander bedrijf door de BNR-audit.  Dit seizoen staat supermarktketen Jumbo in de spotlight. Hoe groeiden zij uit van supermarkt naar supermacht?  Over de makers:Hoge Bomen is gemaakt door Beike Looijse en Tobias van der Valk van Spot On Stories, een collectief van onafhankelijke freelance onderzoeksjournalisten, in samenwerking met BNR. Deze podcast is mede mogelijk gemaakt door een bijdrage uit het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten en het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek.See omnystudio.com/listener for privacy information.