Voorproevers

Liesbeth Helmus schreef over 'De Bentvueghels', over een Nederlands kunstgenootschap in Rome. Een aantal schilders uit Vlaanderen en Nederland trokken in de 17de eeuw naar Rome en vormden daar een eigen clubje, met bijnamen, inwijdingsrituelen en bacchanalen in oude tempels.

Hoe komt het dat uit de oerknal een heelal is ontstaan waarin als bij wonder leven mogelijk is? Dit is misschien wel de grootste vraag waarover Stephen Hawking zich het hoofd heeft gebogen tijdens zijn buitengewone leven. Twintig jaar lang werkten Hawking en Thomas Hertog zij aan zij aan een nieuwe theorie van de oerknal die dit raadselachtig leefbare karakter van het heelal kon verklaren.

Kledingmerken introduceren gemiddeld om de zes weken – sommige zelfs elke dag! – een nieuwe collectie. Als tegenreactie hierop besloot journalist Sarah Vandoorne om zes weken lang slechts zes kledingstukken te dragen. Wat begon als een ludieke actie groeide uit tot een jarenlang onderzoek waarbij elke schakel in de textielketen kritisch onder de loep werd genomen. Waar komen onze kleren vandaan, hoe worden ze gemaakt, wie maakt ze en waar belanden ze als wij ze niet meer willen?

In de 21e eeuw is de belangstelling voor het gezicht groter dan ooit. Merlijn Schoonenboom neemt de lezer mee op een cultuurhistorische reis, van antieke schoonheidsidealen tot selfies en facial recognition. Het gezicht is ons visitekaartje: dat idee heeft een lange geschiedenis. Maar in de eenentwintigste eeuw lijkt de belangstelling groter dan ooit.

Zijn leven was in een flits voorbij maar zijn werk blijft tot de verbeelding spreken. Paul van Ostaijen joeg haast in zijn eentje de Nederlandse literatuur de twintigste eeuw binnen. Ieder genre dat hij aanpakte probeerde hij opnieuw uit te vinden. Matthijs de Ridder schreef de eerst volwaardige biografie van de modernistische meester.

In zijn boek ‘Autopia’ laat Peter Giesen zien hoe de auto onze wereld compleet veranderde. Hij beschrijft hoe ondernemers en ontwerpers als Henry Ford, André Citroën en Ferdinand Porsche er een massaproduct van maakten. Hij vertelt over dichters en artiesten als Bertolt Brecht en Elvis Presley, die vielen voor de charme van het voertuig. Het boek is ook een requiem voor de auto met verbrandingsmotor, de machine die anderhalve eeuw het brandpunt van onze dromen was.

Filmmaker Philippe Niclaes volgde de voorbije jaren drie charmante buurtwinkels die stilaan dreigen te verdwijnen. Het soort winkel waarvan de eigenaar langzaam zijn vaste klanten overleeft tot het licht in de zaak zelf uitgaat. Een herkenbaar verhaal voor de maker: een van de drie geportretteerde winkels is de drogisterij van zijn ouders. Maar ook Linde Merckpoel groeide op met het immer aanwezige geluid van de winkelbel.

Katrin Swartenbroux schreef ‘OK dan niet’, een boek over mijlpalen, maakbaarheid en de ‘millennial mindfuck’. Over hoe de twintigers en dertigers van nu te maken krijgen met een realiteit die helemaal anders is dan hun altijd is voorgespiegeld.

Ignace Schops is natuurbeschermer en directeur van het Nationaal Park Hoge Kempen. Aan de hand van het succesverhaal van beschermde natuur in binnen- en buitenland vertelt hij in 'Gered door de boomkikker' hoe industrie, landbouw, politiek en lokale en globale economie elkaar kunnen versterken, en hoe we samen voor een echte omwenteling en een gezonde wereld kunnen zorgen.

Wie zich in de geschiedenis van weduwen verdiept, stuit op frappante verschillen met die van weduwnaars. Verlies van een levenspartner werd voor mannen vaak gezien als nieuwe vrijheid, voor vrouwen betekende het rampzalig statusverlies. Weduwen kregen speciale rouwrituelen en afzondering opgelegd, hun rouwkleren dienden als gevarendriehoek. Onbeheerde vrouwelijkheid baarde zo veel angst dat een weduwenvagina op slot moest. Mineke Schipper schreef een boek over deze nooit vertelde geschiedenis.