Vroeg!

Oekraïense vluchtelingen worden vastgezet in de Nederlandse cel zo bleek gisteren uit onderzoek van NRC, de BBC concludeerde deze week dat de Griekse kustwacht vluchtelingen bewust overboord gooide op zee, en Amnesty International rapporteerde gisteren over Soedanese vluchtelingen die gedwongen terug de grens over gezet worden in Egypte, tegen internationale regelgeving in. Alleen al deze week zijn er genoeg ontwikkelingen om het over te hebben op Wereldvluchtelingendag.  Om niet weer te vervallen in cijfers, migratieroutes en vaak taaie rapporten, spreekt Jan vandaag met iemand die jarenlang, in allerlei landen als hulpverlener werkte met vluchtelingen. Wat heeft zij in die jaren allemaal gezien, en hoe is het werk veranderd? En hoe kijkt zij met die achtergrond als hulpverlener naar de verschrikkelijke verhalen die we steeds weer horen in het nieuws?  Jan's gast deze ochtend is Andrea Vonkeman, hoofd van de Nederlandse afdeling van de UNHCR, oftewel de Vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties. 

Afgelopen maandag concludeerde Reuters in hun Digital News Report dat steeds meer mensen het nieuws vermijden, datzelfde rapport stelde ook dat de opkomst van Kunstmatige Intelligentie het vertrouwen in onze informatievoorziening flink schaadt.  Dat roept de vraag op: Waar halen we onze ware informatie tegenwoordig vandaan? En is de scepsis over AI als het gaat om de waarheid van die informatie terecht? Daar heeft Jan het vandaag over met Sandra Rientjes, directeur van Vereniging Wikimedia Nederland en AI-expert Renee van Holsteijn! 

Studentenverenigingen ondertekenen vandaag een nieuwe gedragscode over welzijn en grensoverschrijdend gedrag. Deze code is opgesteld door de Landelijke Kamer van Verenigingen en is een reactie op meerdere incidenten in de afgelopen jaren. Hoe effectief is deze gedragscode en wat betekent dit voor de toekomst van studentenverenigingen? Te gast zijn Linde van Mechelen van de Landelijke Kamer van Verenigingen en Arjaan Wit, sociaal psycholoog en expert op het gebied van groepsdynamica aan de Universiteit Leiden. 

Als in het oude Egypte werden dieren gehouden voor menselijk vermaak. Dierentuinen zijn deel van onze cultuur, maar er is ook kritiek. Op de manier waarop wij dieren houden, maar ook over de grotere vraag: in hoeverre is het nog moreel verantwoord om dieren in gevangenschap te houden?  Over die vraag ging David in gesprek met dierenethicus Willem Vermaat

Nederland is een festivalland. Maar hoewel de grote festivals nog steeds uitverkopen, staat de branche onder druk. arbeiderstekorten, btw-verhoging, het helpt allemaal niet bij de toegankelijkheid van de festivalwereld.  David ging met oud SP-kamerlid en festivalliefhebber Peter Kwint en muzikant en journalist Micha Zaat in gesprek over de geschiedenis en de toekomst van de festivals. 

Van dagelijkse huishoudelijke producten tot make-up en accu’s, er is een grote kans dat bij het maken van die spullen kinderhanden het werk hebben verricht. Ondanks het streven van de Verenigde Naties om kinderarbeid per 2025 uit te bannen, zijn er wereldwijd nog steeds zo’n 160 miljoen kinderen die, waarvan de helft onder zware en ongezonde omstandigheden, werk verrichten. Wat betekent dit voor hen en wat kan bewustzijn hierover bijdragen ten voordelen van de kinderen? Te gast: Kristina Ullrich van Terre des Hommes, expert op het gebied van mica en kinderarbeid. 

Gisterenavond hebben de laatste landen hun stem uitgebracht, zoals België, Hongarije en Frankrijk. Nederland was als eerste aan de beurt met Estland afgelopen donderdag. Hier moesten wij nog wachten op een officiële uitslag tot gisterenavond. In de media ging het veel over de eventuele rechtse wind die door Europa slaat. Is het realiteit of heeft Europa voor een andere koers gekozen?  Dat bespreekt Jan samen met Hajar Yagkoubi, voormalig VN-jongerenvertegenwoordiger,  en maker van Kieswijzer de podcast.

Het Poetry International Festival is in volle gang in Rotterdam. Dit festival besteedt aandacht aan zowel bekende als minder bekende poëzie van over de hele wereld. Daarmee wil het laten zien dat gedichten overal om ons heen zijn. Mooi moment voor ons bij Vroeg om stil te staan bij gedichten die onze wereld daadwerkelijk hebben verbreed of misschien wel veranderd... Te gast: Rachad Debdoubi en Hannah van Binsbergen.

Precies 80 jaar geleden stormden de geallieerde troepen de stranden van Normandië op. Klaar om Europa te bevrijden van de Nazi-overheersing. Duizenden schepen, vliegtuigen en soldaten willen zo ter land, ter zee in in de lucht het bezette deel van Europa bevrijden. Het is het startschot van het einde van de Tweede Wereldoorlog en een bloedige strijd die maandenlang zou duren. Te gast: Erwin van Loo, historicus verbonden aan het Nederlands Instituut voor Militaire Historie en Tijmen Dokter, maker van de podcast 'Radio Oranje'.

Vandaag werpen wij in onze Europa reeks een blik op misschien wel een van de belangrijkste onderwerpen van de Europese verkiezingen en daarmee ook een van de meest boeiende landen: Oekraïne. Een land dat sinds de annexatie van de Krim en de oorlog in de Donbas-regio voortdurend in het nieuws is. De ambities van Oekraïne om lid te worden van de Europese Unie worden steeds duidelijker. Maar wat betekent dit voor de Oekraïense samenleving en hun relatie met de EU Te gast: onderzoeksjournalist, Robert van der Noordaa.