Vroeg!

Jean Monnet, de 'vader van Europa', geloofde dat de Europese Unie sterker zou worden door crisis. Als dat waar blijkt, dan is het Europees politieke seizoen goed begonnen. Het is een lastige zoektocht naar een gelijke verdeling man/vrouw in de Europese Commissie, Duitsland sluit haar grenzen en Mario Draghi stelt radicale verandering voor. Te gast: EU-kenner en journalist bij Brusselse Nieuwe, Yves Lacroix. Universitair Hoofddocent politicologie aan de UvA, Liza Mügge.

Je herkent het wel: Achterin je koelkast ligt nog een oude zak sla te vergaan, en dat kliekje van twee weken geleden loopt ook lekker schimmel te vangen. En dat is zonde! Het is gezaaid, geoogst, naar de winkel gebracht, naar jouw huis gebracht, en het gaat zo de prullenbak in. En dat gaat zo ver, dat wanneer alle Nederlanders thuis een week lang geen voedsel verspillen, we ruim 23 miljoen maaltijden besparen. Daarnaast is de impact van voedselverspilling op het milieu enorm. De week tegen voedselverspilling is begonnen, en die is dus broodnodig. Iedereen zal tegen verspilling zijn, maar waardoor gaat het toch vaak fout? En wat kunnen we daaraan doen? Te gast is Toine Timmermans, directeur van de organisatie 'Samen Tegen Voedselverspilling'.

Vandaag is de sterfdag van een van de meest beruchte communistische leiders. Sommigen zullen hem beschrijven als een grote hervormer, anderen denken eerder aan de genocides die hij op zijn naam heeft staan. Chinese rebellenleider, dictator, partijleider en grondlegger van de Volksrepubliek China: Mao Zedong. Vandaag is hij precies 48 jaar geleden overleden. We verdiepen ons vandaag in de invloed van het Maoïsme op de wereldgeschiedenis en hoe dat tot vandaag de dag zijn sporen nalaat. De man die ons daar alles over gaat vertellen is Casper Wits. Hij is sinoloog en universitair docent Oost-Azië Studies aan de Universiteit Leiden.

De plannen voor hoe we ons landschap inrichten gaan overboord, dat kwam afgelopen woensdag naar buiten. De coalitiepartijen zijn het niet eens over onder andere de stikstofaanpak. Wat ervoor in de plaats komt is nog niet duidelijk. Ondanks het feit dat het nieuwe kabinet niet per se het beste voor lijkt te hebben met de natuur, is dit óók een kans om met nieuwe, betere plannen te komen. Daarom gaan we vandaag in Vroeg! terug naar de tekentafel. Hoe kunnen we ons landschap zo inrichten dat de landbouw in de toekomst wél samengaat met de natuur?  Dat en meer bespreekt Jan met zijn gast Thomas Oudman, correspondent voedsel bij de Correspondent.

Vrouwen vallen flauw, moeten overgeven en ervaren soms extreme pijn bij het zetten van een spiraal. Toch wordt er voor zo’n behandeling vaak niet meer dan een simpele pijnstiller voorgeschreven. Niet alle vrouwen ervaren deze klachten, maar over hoeveel vrouwen hier wél last van hebben, is eigenlijk maar weinig bekend.nHoe kan het dat niet alleen de pijn van deze vrouwen, maar ook van vrouwen in het algemeen, nog steeds structureel niet serieus wordt genomen? En hoe kunnen we dit veranderen? Te gast: Eva de Goeij, voorzitter en oprichter van Ava.

De zomervakantie is voorbij en we moeten weer aan de bak. Nu de kampeerspullen weer opgeborgen zijn komt bij veel mensen het besef dat ze niet meer gelukkig zijn in hun relatie. Uit onderzoek blijkt keer op keer dat er na een vakantie aanzienlijk meer stellen de handdoek in de ring gooien. Hoe komt dat, en wat is daarvan de impact op ons als samenleving? Moeten we opnieuw leren werken aan relaties of is dat onzin? Te gast: relatietherapeut, Veronne van der Meijs.

Van de langstudeerboete, klimaat problemen, tot een tekort aan betaalbare woningen: veel belangrijke thema’s van dit moment gaan jongeren extra aan. Tegelijkertijd wordt er te weinig mét jongeren over gepraat aan bijvoorbeeld beleidstafels. Hoe zorg je ervoor dat jongeren een grotere stem krijgen als het gaat over dit soort vraagstukken? En voor welke plannen van het nieuwe kabinet gaat de Nationale Jeugdraad nog een stokje proberen te steken? Daarover te gast: Lotte Prins, voorzitter van de NJR. 

Sinds 7 oktober 2023 zijn er inmiddels meer dan 40.000 duizend Palestijnen gedood door grote aanvallen van Israel. Van zeker 36 Israelische gijzelaars is bekend dat ook zij niet meer in leven zijn. Vooralsnog leek vooral Gaza de plek te zijn waar al deze ellende zich afspeelt, maar in de tussentijd zijn Israelische extreem-rechtse kolonisten al maanden bezig om ook op de Westbank geweldadig terrein te winnen. Inmiddels is ook het Israelische leger begonnen aan de grootste militaire operatie op de Westbank in 22 jaar tijd, zo gezegd vanwege toegenomen spanningen met Iran. Esther van der Most, van stichting Plant een Olijfboom, zet zich al jaren in voor Palestijnen en voor het behoudt van hun grond. Met haar bespreek ik de laatste ontwikkelingen, blikken we terug op de afgelopen 11 maanden en staan we stil bij het belang van de stichting.

Tamara Florijn is Promovendus aan het centrum Wiskunde en Informatica en de Universiteit van Utrecht. Ze doet daar onderzoek naar hoe je een computer voor jou een compromis kan laten sluiten. Hoe gebruiken we dit in ons dagelijks leven? En hoe kunnen we het zo inzetten dat het niet alleen grappig en handig is, maar ook echt een bijdrage kan leveren aan de samenleving?

Deze week hebben we een studieclub opgericht, een studieclub met jonge wetenschappers en onderzoekers. Elke dag staat een onderzoek in de spotlights! Wat onderzoeken zij nou precies? En waarom? Mensen doneren regelmatig geld aan goede doelen. Maar wist je dat je naast geld ook data kan doneren aan goede doelen? Onze gast van vandaag onderzoekt hoe dit precies zit en vooral hoe dit beter kan! Te gast: Innovatiewetenschapper Dwayne Ansah!