Vroeg!

Een groep burgers is afgelopen zaterdag bij de Duitse grens zelf auto's gaan tegenhouden om te checken of daar mensen inzaten die asiel zoeken. De gemeente Westerwolde noemde de actie "levensgevaarlijk" en de Nederlandse politie riep op hiermee te stoppen. Wat moet je doen als burgers eigen rechter gaan spelen? Te gast: Strafrechtadvocaat, Zahra Boufadiss! 

"Koop deze cursus, en je wordt binnen no-time zo rijk dat je met vervroegd pensioen kan." Met deze beloftes verkopen finfluencers gouden bergen aan wie het maar wil horen.  Maar is het advies dat finfluencers geven ook echt rendabel? Of dient het toch vooral hun eigenbelang? En wat zijn de gevaren van finfluencers? Jan gaat erover praten met Dirk Gerritsen, hoofddocent Finance aan de Universiteit Utrecht en Lies Jansen, journalist bij de Provinciale Zeeuwse Courant! Goedemorgen beide!

Vorige week ging de film 'Lekker met de Meiden' in premiere. Is die film geïnspireerd op de muziek van Merol? Nee dat niet. Speelt Merol een rol in de film? Nee ook dat niet. Verzorgt ze dan de titelsong? Nope. En dat zit de zangeres niet lekker. Op sociale media deelde ze vorige week dat ze niks met de film te maken had en tegen NRC zei ze dat de filmproducent haar titel gebruikt en er mee wegkomt.  Hoe zit het met auteursrecht? En met creatief eigendom? Mag zangeres Merol de zin 'Lekker met de meiden' claimen? Ik ga erover praten met jurist Charlotte Meindersma, gespecialiseerd in intellectueel eigendomsrecht.

Waar wij in Nederland kampen met een woningcrisis, is dat in Japan totaal niet het geval. Sterker nog, er is een overschot aan woningen, vooral buiten de stad. Dat klinkt als iets heel positiefs, maar schijn bedriegt. Japan is namelijk aan het ontvolken en dat heeft vergaande gevolgen voor zowel de economie als de samenleving.  Dalende geboortecijfers en toenemende vergrijzing zorgen ervoor dat Japan ontvolkt. Dat heeft niet alleen gevolgen voor de woningmarkt, waarbij hele dorpen soms leeg komen te staan, maar ook voor de Japanse economie. Te gast is Japan-watcher Radboud Molijn. 

De rechten van transmensen worden steeds meer ingeperkt. Volgens de Amerikaanse minister van Defensie, Pete Hegseth, moet het ontslaan van transmensen in het leger uiterlijk vandaag beginnen. Dit staat symbool voor een nóg grotere ontwikkeling: de inperking van LHBTIQ+-rechten in Amerika.  Waarom krijgt de transgemeenschap zulke harde klappen? Wat zijn de gevolgen hiervan, en welke impact heeft dit op de samenleving en de internationale queer-gemeenschap? Jan praat erover met Amerikakenner en onderzoeker aan Universiteit Leiden: Manon Portos Minetti.

Waar wereldmachten zoals de Verenigde Staten na de komst van Donald Trump een streep zetten door hun klimaatbeleid, zet China vol in op de energietransitie. Hoe komt het dat het land in zo'n rap tempo het tij wil keren? En wat motiveert het land om dat te doen? Te gast:Casper Wits, China-expert van de Universiteit Leiden.

Wel of geen natuurvergunning voor Schiphol, dat is de vraag waar de rechtbank in Den Haag vandaag uitspraak over doet. Maar wat is zo'n natuurvergunning, wat moet Schiphol ermee en wat staat er op het spel? Te gast: Advocaat gespecialiseerd in omgevingsrecht, Harald Wiersema.

"Musk has left the building". Een Hitler-groet, het schrappen van diversiteit- en inclusieprogramma's en rondzwaaien met de 'chainsaw of democracy'. Na een stormachtige politieke carrière blikken we terug op zijn werkzaamheden bij de Department Of Government Efficiency, DOGE. In wat voor staat laat hij de Amerikaanse overheid achter? Te gast: Amerikanist Kenneth Manusama.

In 1982 waren vier Nederlandse IKON-journalisten, Koos Koster, Jan Kuiper, Hans ter Laag en Joop Willemsen, in El Salvador om daar verslag te doen van de brute burgeroorlog en de aankomende verkiezingen in het land. Maar op 17 maart 1982 veranderde alles. Ze werden alle vier vermoord in een hinderlaag.  Na 43 jaar gaat morgen de rechtszaak tegen de verdachten van de moord op de IKON-journalisten van start. Wat betekent de zaak voor nabestaanden? Al meer dan 43 jaar wachten zij op gerechtigheid. Een van die nabestaanden is Sonja ter Laag, cameravrouw en zus van Hans ter Laag. Hij was de geluidsman van de groep. Sonja is te gast in deze aflevring van VROEG!. 

De Surinaamse verkiezingen stonden afgelopen week plots volop op de Nederlandse radar. Misschien ook wel omdat ze gepaard gingen met iets wat we in Nederland de laatste tijd niet gewend zijn bij verkiezingen, namelijk hoop.  Door de vondst van olie zou Suriname het zeventiende rijkste land ter wereld kunnen worden, in theorie dan. Voordat die oliedollars ook echt bij de bevolking terechtkomen moet er namelijk nog veel gebeuren. De Surinaamse politiek heeft een imago van corruptie, maar juist ook dáár wilden de Surinamers bij deze verkiezingen mee afrekenen.  Maar is dit nu eigenlijk gelukt? En welke kant gaat het straks op met Suriname? Jan praat erover met John Brewster, bestuurskundige en voorzitter van het Diaspora Instituut Nederland!