Układ Sił

Donald Trump stwierdził, że Moskwa „igra z ogniem”, nie chcą zaangażować się w rozmowy z Ukrainą na temat zawieszenia broni. Władimir Putin nie zdaje sobie sprawy, że gdyby nie ja, w Rosji wydarzyłyby się naprawdę złe rzeczy – napisał w mediach społecznościowych amerykański prezydent. W odpowiedzi Dmitrij Miedwiediew, wiceprzewodniczący Rady Bezpieczeństwa Federacji Rosyjskiej, powiedział, że jedyną złą rzeczą jest trzecia wojna światowa i ma nadzieję, że Trump to rozumie.  Z jednej strony — jak zakładają rosyjscy analitycy — Trump chciałby zakończyć konflikt, przynajmniej poprzez jego zamrożenie. Takie rozwiązanie mogłoby zostać przedstawione jako sukces na potrzeby wewnętrznej polityki USA, a nawet umożliwić ubieganie się o Pokojową Nagrodę Nobla. Można by wówczas twierdzić, że to właśnie dzięki jego wysiłkom udało się zatrzymać działania zbrojne, w przeciwieństwie do jego konkurentów — Joe Bidena i Partii Demokratycznej — którzy doprowadzili do eskalacji. Rosjanie wykorzystują tę narrację, a wypowiedzi Trumpa interpretują również jako element presji i sygnał frustracji: „próbuję się z wami porozumieć, oferuję określoną współpracę gospodarczą, jestem skłonny uznać aneksję kontrolowanych przez was terytoriów, a wy nadal odrzucacie moje propozycje”. Dla rosyjskich elit stanowi to dowód, że Trump nadal postrzega Rosję jako partnera, z którym warto i należy się porozumieć, by ograniczyć możliwość eskalacji konfliktu. Z drugiej strony, część rosyjskich elit – zwłaszcza umiarkowane kręgi – obawia się, że Trump może ostatecznie porzucić tę linię polityczną. Dla tych środowisk szczególnie istotne jest zamrożenie konfliktu i powrót do handlu, inwestycji oraz częściowe otwarcie zachodnich rynków finansowych dla Rosji. Wypowiedzi Trumpa interpretowane są przez nie zarówno jako nadzieja, jak i obawa — zwłaszcza w kontekście ewentualnego odwrotu USA od aktywnej polityki wobec Europy - tłumaczy Michał Sadłowski, dyrektor Centrum Badań nad Państwowością Rosyjską.

Firmy wydobywające ropę naftową w Stanach Zjednoczonych nie chcą zwiększać podaży – pisze Financial Times. Przeciwnie, obawiają się jej nadmiaru i w związku z tym spadku dochodów. W piątek cena ropy w USA wynosiła około 61,5 dolara za baryłkę. Tymczasem koncerny wydobywcze deklarują, że ich działalność opłaca się, gdy cena wynosi 65 dolarów lub więcej. - Firmy funkcjonujące na rynku energetycznym w Stanach Zjednoczonych to w przeważającej mierze podmioty prywatne, kierujące się przede wszystkim interesem biznesowym. Kluczowym czynnikiem warunkującym ich działania jest opłacalność podejmowanych decyzji — to, czy dany krok przyniesie zysk. - tłumaczy Mariusz Marszałkowski, wydawca i analityk portalu defence24.pl.

Nvidia, czołowy światowy producent procesorów używanych do sztucznej inteligencji planuje stworzyć nowy chip przeznaczony na rynek chiński. Masowa produkcja może rozpocząć się już w czerwcu.  Obecność Nvidii jest dziś prawdopodobnie najistotniejszym zagadnieniem na styku technologii i geopolityki – zarówno z perspektywy Stanów Zjednoczonych, jak i Chin. Dla amerykańskich decydentów firma ta stanowi strategiczną dźwignię wobec Chin. Dlaczego? Musimy zrozumieć, że Nvidia to dziś nie tylko producent akceleratorów wykorzystywanych do trenowania modeli sztucznej inteligencji. To całościowy ekosystem technologiczny – obejmujący zarówno rozwijane od lat oprogramowanie, jak i sprzęt, a także usługi chmurowe, które służą m.in. do symulacji i treningu robotów w środowiskach wirtualnych. - tłumaczy dr Leszek Bukowski, redaktor Układu Sił. 

Kanclerz Niemiec Friedrich Merz ma dążyć do tego, by Unia Europejska objęła sankcjami gazociągi Nord Stream, trwale uniemożliwiając powrót do zakupów rosyjskiego gazu. Według źródeł Financial Times, zależy mu na tym, by odpowiedzialność za to wzięła Bruksela, a nie Berlin – liczy, że dzięki temu uniknie kolejnej odsłony gorącej narodowej debaty w tej sprawie.  Z perspektywy kanclerza Merza europeizacja sprawy Nord Stream 2 to wygodne wyjście: pozwala uniknąć antagonizowania partnerów z Europy Środkowo-Wschodniej – w tym Polski – przy jednoczesnym zachowaniu twarzy na forum krajowym. W sytuacji, gdy nowy niemiecki rząd deklaruje wolę intensyfikacji konsultacji z Warszawą, takie rozwiązanie może być politycznie najbardziej opłacalne. W ten sposób kanclerz może powiedzieć: „To nie ja – to unijne przepisy. Nic więcej nie mogę zrobić”. I właśnie to czyni europeizację problemu Nord Stream wyjątkowo wygodną strategią - tłumaczy dr Piotr Andrzejewski z Instytutu Zachodniego.

Chiny są poważnie zaniepokojone koncepcją tzw. Złotej Kopuły, realizowaną przez Stany Zjednoczone – informuje ministerstwo spraw zagranicznych. Resort wezwał Waszyngton do porzucenia planów. Prezydent USA Donald Trump poinformował, że wybrano projekt i powołany został generał Sił Kosmicznych, odpowiedzialny za jego realizację. - Rzeczniczka chińskiego ministerstwa spraw zagranicznych Mao Ning powiedziała, że projekt ma charakter ofensywny, zwiększa ryzyko wyścigu zbrojeń oraz militaryzacji kosmosu. Stwierdziła, że Stany Zjednoczone mają obsesję na punkcie absolutnego bezpieczeństwa. Naruszają jednocześnie bezpieczeństwo innych państw oraz światową równowagę. Chińskie obawy i dość nerwowa reakcja na słowa o uzbrojeniu kosmosu, które widzieliśmy po ogłoszeniu szczegółów Złotej Kopuły, wynikają przede wszystkim z rosnących ambicji Pekinu w zakresie broni nuklearnej i nowych środków rażenia. Chińczycy dążą do osiągnięcia parytetu w większości kluczowych obszarów, w których dotąd dominowały Rosja i Stany Zjednoczone – zarówno jeśli chodzi o wielkość arsenałów, jak i technologie. - tłumaczy Jakub Jakóbowski, wicedyrektor Ośrodka Studiów Wschodnich.

Władimir Putin nie chce na razie zakończyć wojny, bo jest przekonany, że wygrywa – miał powiedzieć Donald Trump w rozmowie z europejskimi przywódcami. Doszło do niej w poniedziałek, czyli w dniu, w którym amerykański prezydent rozmawiał przez telefon z Putinem. O sprawie informuje The Wall Street Journal, powołując się na źródła rządowe w państwach europejskich.  - tłumaczy Rafał Michalski, amerykanista i współpracownik Układu Sił.

Premier Benjamin Netanjahu powiedział, że celem Izraela jest zajęcie całej Strefy Gazy, by ostatecznie rozprawić się z Hamasem. Siły izraelskie zwiększyły skalę operacji wojskowej w regionie, prowadząc także uderzenia z powietrza i wzywając mieszkańców do ucieczki. W poniedziałek wydały komunikat do osób pozostających w mieście Chan Junus, by ewakuowały się do, nazywanej tak przez Izrael, strefy humanitarnej Al-Mawasi, ponieważ niebawem nastąpi, jak stwierdzono, bezprecedensowy atak.  Izrael deklaruje chęć zajęcia Strefy Gazy. Niektórzy ministrowie w rządzie Netanjahu, jak Smotricz czy Ben-Gwir, mówią jednak otwarcie, że chodzi o uczynienie jej niemożliwą do zamieszkania i zmuszenie jej mieszkańców do opuszczenia tego obszaru - tłumaczy Marcin Krzyżanowski, współpracownik Układu Sił. 

Rosja i Ukraina niezwłocznie rozpoczną negocjacje w sprawie zawieszenia broni i zakończenia wojny – stwierdził Donald Trump po rozmowie telefonicznej z Władimirem Putinem. Według amerykańskiego prezydenta atmosfera była doskonała. Putin po negocjacjach powiedział, że Moskwa zaproponuje i będzie pracować ze stroną ukraińską nad memorandum w sprawie przyszłego układu pokojowego. Nie spodziewam się przełomu po tej rozmowie. Nie sądzę także, aby oferowane przez administrację USA „marchewki” – obietnice inwestycji gospodarczych i ponownego włączenia Rosji do światowego obiegu gospodarczego – rzeczywiście się zmaterializowały. Warto także zwrócić uwagę na brak realnych i zdecydowanych gróźb ze strony USA wobec Rosji. Dotychczas pojawiła się jedynie wypowiedź sekretarza stanu Marco Rubio, który zaznaczył, że jeśli Rosja nie wykaże dobrej woli, administracja nie będzie sprzeciwiać się planowanym przez Kongres sankcjom. Chodzi o propozycję wprowadzenia ceł nawet do 500% wobec państw kupujących rosyjskie surowce energetyczne. Pojawia się jednak pytanie o realność tych gróźb. Czy Stany Zjednoczone rzeczywiście zdecydowałyby się na objęcie takimi sankcjami państw takich jak Indie – ważnego partnera USA w regionie Azji? To scenariusz trudny do wyobrażenia - tłumaczy dr Marek Stefan, zastępca redaktora naczelnego Układu Sił. 

Podczas gdy Stany Zjednoczone chcą sprowadzić produkcję z powrotem do kraju, Chiny inwestują w roboty humanoidalne, które mają zastąpić pracowników w zakładach. Gałąź ta jest dla Chin priorytetem, co podkreśla fakt, że Xi Jinping odwiedził w zeszłym miesiącu zakład firmy AgiBots. Żartował wówczas, że roboty mogłyby tworzyć drużynę piłkarską. Podkreślił, że w ostatnich latach dokonał się ogromny postęp technologiczny, a maszyny są zdolne do wykonywania salt czy biegania półmaratonów. Sama konstrukcja robota humanoidalnego to dopiero połowa sukcesu. Kluczowym wyzwaniem jest opracowanie odpowiedniego oprogramowania – czyli sztucznej inteligencji. Do niedawna roboty były programowane ręcznie przez ludzi. Tego typu systemy dobrze działają tylko w znanym środowisku. Gdy trafiają w nowe warunki lub napotykają nieznane sytuacje, często okazują się bezradne i wymagają przeprogramowania. To właśnie tutaj sztuczna inteligencja daje przewagę – zapewnia większą elastyczność i zdolność adaptacji. Co istotne, chińskie firmy rozwijające humanoidalne systemy AI ściśle współpracują z firmą Nvidia tłumaczy dr Leszek Bukowski, redaktor Układu Sił. 

Delegacje ukraińska i rosyjska spotkają się w Stambule, by rozmawiać o zakończeniu wojny. Rosję reprezentują Władimir Miedinski, były szef delegacji negocjującej z Ukrainą w 2022 roku, wiceminister spraw zagranicznych Michaił Galuzin, wiceminister obrony Aleksander Fomin oraz Igor Kostiukow, szef GRU. Gdy Rosja ogłosiła, że chce rozmawiać w Stambule z Ukrainą, jej prezydent Wołodymyr Zełenski zaapelował, by w negocjacjach wziął udział Władimir Putin. - Negocjacje wyznaczone na 15 maja wydają się jedynie grą pozorów. Rosjanie robią wszystko, by rozmowy nie przyniosły żadnych konkretnych rezultatów. Widać to choćby po składzie rosyjskiej delegacji, której ranga jest wyraźnie niższa niż strony ukraińskiej – prezydent Zełenski przyjechał gotów spotkać się zarówno z Trumpem, jak i Putinem, towarzyszyli mu szef kancelarii Andrij Jermak oraz szef MSZ Andrij Sybiha. - tłumaczy Filip-Dąb Mirowski, współpracownik Układu Sił.