Historia, jakiej nie znacie

Przenosimy się do roku 1941 i 1942 opowiadając o jednej z najbardziej zaciętych kampanii militarnych II wojny światowej. W odcinku gościmy autora książki Tam gdzie rosną Żelazne Krzyże” podpułkownika Roberta Forczyka, którego fani historii II wojny światowej znają doskonale z „Fall Weiss. Najazd na Polskę”, czy „Fall Rot. Upadek Francji 1940”. I to będzie jedna z pierwszych wizyt amerykańskiego autora w polskich mediach. Porozmawiamy nie tylko o jego najnowszej wydanej właśnie u nas pracy „ ale także o polsko brzmiącym nazwisku i jego związkami z naszym krajem. Zapraszam Cię także do subskrybowania kanału na YT: https://www.youtube.com/channel/UC0OLY6O3Ycp-dw8QhqxdaUw

(03:00) Jak powstał pomysł stworzenia Gross Rosen (07:50) Wspomnienia więźnia, pana Stanisława Hanza (13:27) Rozmowa z Tomaszem Bonkiem W latach 1941–1942 KL Gross-Rosen był niewielkim obozem pracy, którego więźniowie byli wykorzystywani właśnie przy wydobywaniu granitu. Zarządzająca obozem firma DEST produkowała materiały budowlane m.in. do budynków Führera, realizując plany architektoniczne Alberta Speera. Z pracy więźniów korzystało także również kilka technologicznych firm niemieckich, wśród nich Siemens & Halske oraz Blaupunkt. O ile w wielu innych obozach wznoszono komory gazowe, to akurat w Gross-Rosen pomysł na eksterminację był inny. Hasłem SS było wyniszczenie przez pracę. 12 godzinnym dniówkom towarzyszyło znaczące ograniczenie racji żywnościowych, którymi najczęściej była zupa ze zgniłej brukwi. Jednocześnie tak odżywieni więźniowie byli zmuszani do wyjątkowo ciężkiej pracy fizycznej z kamieniem i przenoszeniem materiałów budowlanych czy elementów stalowych. Jest bardzo mało zachowanych wspomnień więźniów tego obozu, który w przeciwieństwie do Auschwitz nie ma tak bogatej i dość dokładnej dokumentacji.

Przypominam o głosowaniu na mój podcast w tegorocznym plebiscycie BEST AUDIO EMPIK GO. Kategoria PODCAST HISTORIE WAŻNE DLA ŚWIATA, a tu link: https://www.empik.com/bestaudio-historie-wazne-dla-swiata Co znajdziesz w odcinku "Tajemnica Anne Frank. Kto ukrywał, a kto wydał nastolatkę z Amsterdamu?" (00:00) Fall Gelb, czyli początek wojny w Holandii (03:18) Informacja o Disney+, sponsorze odcinka #wspolpraca #reklama oraz serialu "Światełko" (07:00) Historia Otto Franka, ojca Anne (10:10) Jak wyglądał los Żydów w okupowanej Holandii (14:22) Gdzie i jak rodzina Frank znalazła swoją kryjówkę (17:27) Jak Miep Gies i jej mąż oraz przyjaciele pomagali uciekinierom (19:50) Sierpień 1944. Kto zdradził kryjówkę rodziny Franków (22:30) Jak wyglądały dalsze losy rodziny (25:28) Dalsze losy Sprawiedliwych z Amsterdamu Co roku Dom Anne Frank w Amsterdamie odwiedzają miliony turystów, a samo miejsce jest jednym z trzech najważniejszych muzeów miasta, obok Rijksmuseum i muzeum Van Gogha. Dom to autentycznie miejsce schronienia Anne w czasie okupacji. Został obiektem pamięci jeszcze w roku 1960. To miejsce w którym dziewczyna także pisała swój słynny pamiętnik. Dzieje jego powstawania są mało znane, podobnie jak powojenna historia procesu jego wydawania, gdyż nie zawsze to co czytamy jest tym samym co pisała nastolatka w czasie ukrywania się w Amsterdamie. W roku 1947 wiele jej zapisków zostało usuniętych, czy też przeredagowanych przez ojca, który został uznany za współautora dziennika. Zapraszam Cię też do subskrypcji kanału na You Tube: https://www.youtube.com/channel/UC0OLY6O3Ycp-dw8QhqxdaUw

Link do głosowania na "Historię, jakiej nie znacie" w tegorocznym plebiscycie BEST AUDIO EMPIK GO: https://www.empik.com/bestaudio-historie-wazne-dla-swiata Link do patronite'a Andrzeja Matowskiego z "II wojny światowej w kolorze": https://patronite.pl/WojnawKolorze albo innego rodzaj wsparcia: https://buycoffee.to/wojnawkolorze Co znajdziesz w odcinku: (04:10) Dlaczego świat nadal nie uznaje rzezi wołyńskiej za ludobójstwo (10:00) Kim byli pierwsi ukraińscy nacjonaliści i terroryści z czasów II RP (17:47) Postawa Ukraińców od 17 września 1939 (24:51) Prawda o Stepanie Banderze w czasie okupacji (30:00) UPA vs NKWD nieznana historia 16-letniej wojny domowej (41:50) Walka z UPA w powojennej Polsce, kult Świerczewskiego i Akcja Wisła Rok 2023 wyznacza ważną rocznicę. Już w lipcu będziemy obchodzić Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Wołyniu 2023. Ale “ludobójstwo” to termin, który wymaga dookreślenia. Oczywiście straszna zbrodnia jest zbrodnią, ale co musi się stać, żeby świat uznał wydarzenia z 1943 oficjalnie za taki czyn, to nie jest takie proste? UPA. Trzyliterowy skrót, który w Polsce przez dekady budził grozę. Ukraińska formacja militarna odpowiedzialna za bestialskie mordy Polaków na Wołyniu i Podolu, grasująca po zakończeniu wojny już jako bezlitosne dla każdego oddziały partyzanckie, atakująca wszystkich możliwych przedstawicieli władzy w mundurach, nieważne czy po polskiej czy radzieckiej stronie granicy wytyczonej po roku 1945. Ale też mająca na swoim koncie naprawdę bestialskie czyny.

Mamy NOMINACJĘ w plebiscycie BEST AUDIO Empik Go: tu można głosować na „Historię, jakiej nie znacie”: https://www.empik.com/bestaudio-historie-wazne-dla-swiata Z GÓRY DZIĘKUJĘ! A teraz o odcinku. W „Historii, jakie nie znacie” mam zaszczyt gościć autorki książki „Media dwudziestolecia” prof. Uniwersytetu Jagiellońskiego Małgorzatę Bogunię-Borowską oraz doktor Joannę Rzońcę. Będziemy rozmawiać o kinie 20-lecia międzywojennego. Tuż przed rokiem 1939 nasza kinematografia zdążyła wejść na drogę i filmu kolorowego, a nawet telewizji. Niestety ta projekcja została brutalnie zerwana. Dziś opowiemy o tym, który film był prawdziwą superprodukcją II RP, które wielkie dzieła literatury udało się zaadaptować i jak kino stawało się biznesem. Dlaczego niektóre nazwiska reżyserów były na czołówkach tak często zmieniane i co na to wszystko mówiła sanacyjna cenzura. Odcinek powstał we współpracy z Narodowym Centrum Kultury. Tu możecie znaleźć książkę „Media dwudziestolecia”: https://sklep.nck.pl/pl/p/Media-dwudziestolecia/937 Co znajdziesz w odcinku: (06:10) Kiedy na ziemie polskie docierały najnowsze wynalazki związane z kinematografią (10:30) Jaka była pierwsza polska superprodukcja lat 20. (18:30) Gdzie było „polskie Hollywood” i kto wykreował największe nazwiska polskiego kina (22:30) Fenomen kina w języku Jidysz, czyli produkcje globalne znad Wisły (28:04) Jak działała sanacyjna cenzura (39:50) Czy polskie kino przedwojenne nie poruszało spraw społecznych? (46:30) Zerwana projekcie, czyli które dzieła zaginęły. (48:30) Losy gwiazd kina w czasie II wojny światowej Na zdjęciu Apollonia Chałupiec, Polka która jako pierwszy podbiła Hollywood.

Najmroczniejsze imperium w historii ludzkości, bo jak inaczej można nazwać niemiecką III Rzeszę, istniało raptem 12 lat. Można powiedzieć, że opanowało kontynent - na skalę ponad wcześniejsze strefy wpływów z czasów pruskich - na zaledwie dwa, może trzy lata. W sumie to dość krótko.  W dziejach naszej europejskiej cywilizacji to co zrobili Niemcy było jednak pewnego rodzaju przerażającym fenomenem. Dlaczego akurat tam, dlaczego z bezwzględnością aż na taką skalę i z marzeniem o stworzeniu świata tylko jednej rasy? Zapraszamy na kolejny odcinek cyklu “Historii, jakiej nie znacie” “Książka bez fikcji”. Partnerem dzisiejszego jest Wydawnictwo Capital, którego nakładem ukazała się książka Stanisława Żuławskiego “Przed Hitlerem”.

Przede wszystkim dziękuję Ci za słuchanie kolejnych odcinków, gdyż "Historia, jakiej nie znacie" otrzymała właśnie nominację w konkursie BEST AUDIO EmpikGO. Tu możesz oddać głos na mój podcast: https://www.empik.com/bestaudio-mroczne-sprawy Inna sprawa, że jedna nominacja to nie wszystko, gdyż poza "Historią zbrodni" dostałem też nominację w kategorii Historie ważne dla świata: https://www.empik.com/bestaudio-historie-wazne-dla-swiata I teraz: co do dzisiejszego odcinka. Gościem jest Bruce Goldfarb, człowiek z prawdziwego Archiwum X, ale nie z serialu tylko autentycznego departamentu policji w Baltimore. W tej audycji opowiemy i o pierwszych śledztwach w historii i o pierwszych sądowych pomyłkach. Przybliżymy także jak powstawała policja i instytucja tzw. koronera. Mój dzisiejszy gość, Bruce Goldfarb to człowiek od brudnej roboty, taki jakich często mamy okazję oglądać w serialach i filmach kryminalnych, specjalista od medycyny sądowej, który przez lata w praktyce czynił powinności na miejscu zbrodni. Później postanowił napisać książkę o tym jak rozwijała się ta nauka. Nauka, gdyż kryminalistyka to dziedzina korzystająca z całego spektrum ścisłych przedmiotów z pogranicza fizyki, chemii, medycyny, toksykologii, biologii, a ostatnio także i genetyki. Tu ważna uwaga, powinniśmy rozróżnić kryminalistykę od kryminologii. Często te dwa pojęcia są mylone. Za kryminalistykę możemy uznać techniki badania zbrodni już po jej popełnieniu i techniki wykrywania sprawców, choćby z użyciem badań DNA, daktyloskopii, czy balistyki . Kryminologia to z kolei aspekt szerszy badając zasadniczo tło społeczne przestępczości i przemocy, interesująca się także tym dlaczego w pewnym miejscach świata czy okresach w historii przestępczości było więcej. Bo skoro o przestępczości mowa, to nie wyobrażałem sobie pytania o jej pradzieje. Skoro była ofiara, to był i sprawca, a jak było przestępstwo to pewnie prędzej czy później musiało być pierwsze śledztwo.

Pierwsza ucieczka z założonego dla polskich więźniów obozu koncentracyjnego Auschwitz nastąpiła 6 lipca 1940 r., a więc na samym początku istnienia. Tadeusz Wiejowski uciekł w przebraniu roboczym, ale pięciu polskich robotników za udzieloną mu pomoc zostało osadzonych w obozie. Tylko jeden z nich przeżył. 20 czerwca 1942 r. zbiegło czterech Polaków, Kazimierz Piechowski, Stanisław Gustaw Jaster, Józef Lempart i Eugeniusz Bendera, którzy włamali się do magazynów SS, skąd skradli mundury i broń. Przebrani za esesmanów, wyjechali ukradzionym z garażów SS samochodem.  W nocy z 26 na 27 kwietnia 1943 r. z obozu uciekł współtwórca obozowej konspiracji Witold Pilecki. Zapraszam na odcinek z udziałem dr Adamy Cyry z Państwowego Muzeum Auschwitz Birnenau, autora książki "Rotmistrz Pilecki"

Wojny rewolucyjnej Francji oraz wojny napoleońskie stanowią jeden trwający 23 lata ciąg europejskich konfliktów rozpoczętych w roku 1792. Gdy rewolucja się zaczynała, a francuski lud atakował Bastylię, Bonaparte miał zaledwie 20 lat, i już był podporucznikiem artylerii. Wydarzenia związane z rewolucją musimy w tym odcinku oczywiście zostawić tu na boku. Dla naszego bohatera i dalszej historii Europy istotne jest to, że gdy ma lat 23 w roku 1792 w kraju zostaje obalona monarchia i wybucha pierwsza od 30 lat wojna w której będą ważyć się losy Francji. Rewolucjoniści sami prowokują konflikty z sąsiadami sądząc że ich idee mogą roznieść się na skostniałe ościenne monarchie. Austria i Prusy zapowiadają że będą dążyć do przywrócenia świętego porządku i faktycznie są tego bliskie. We wrześniu 1792 roku armia pruska jest blisko Paryża, ale rewolucyjne wojska bronią się pod Valmy.

(00:00) Wprowadzenie (02:20) Czy mundury SS faktycznie projektował Hugo Boss (04:55) Skąd wzięło się umiłowanie NSDAP do brunatnego koloru? (07:27) Czym był Wehrmacht i jakie były najważniejsze elementy jego wyposażenia. (11:25) Skąd wzięła się idea słynnego niemieckiego Stahlhelmu (17:33) Dygresja: polityka Facebooka wobec treści historycznych (20:40) Mundur i jego rola w III Rzeszy (30:00) Co stało się z wyposażeniem wojska i służb III Rzeszy po wojnie Zapraszam na najnowszy odcinek "Książki bez fikcji" w którym gościem był Andrzej Matowski, administrator strony "II wojna światowa w kolorze". Rozmawialiśmy o mundurach w III Rzeszy, rozwiewając przy okazji kilka mitów. Partnerem odcinka jest Wydawnictwo RM, którego nakładem ukazała się książka "Niemieckie mundury"