Polityka o książkach

W kolejnym odcinku wideokastu „Polityka o książkach” gościnią Justyny Sobolewskiej jest Magdalena Grzebałkowska, pisarka i reporterka, autorka takich książek jak „Beksińscy. Portret podwójny” czy „Dezorientacje. Biografia Konopnickiej”. Nam opowiada, które książki dla dzieci były jej bliskie i konstytuujące. Wśród nich: „Muminki”, „Godzina pąsowej róży”, „Mała Księżniczka”, jest w tym gronie także Mary Poppins. Grzebałkowska podkreśla, że wszystkie lektury, które czytała w dzieciństwie, to najważniejsze książki jej życia.
Jak mówi, nie interesowało jej nic poza czytaniem: „w czasach, kiedy nie mieliśmy nic, literatura była dla nas wszystkim”. Przy jakich książkach Grzebałkowska i Sobolewska śmiały się i płakały? Jak szkoła wpływa na fantazję dziecka? W rozmowie również: polecenia książkowe do czytania najbliższym. Lista książek, o których rozmawiamy: Lucyna Legut, Piotrek zgubił dziadka oko, a Jasiek chce dożyć spokojnej starości Maria Kruger, Godzina pąsowej róży Tove Janson, Dolina Muminków w listopadzie, przeł. Teresa Chłapowska Lilo Aureden, Bądź zawsze piękna Frances Hodgson Burnett, Mała księżniczka, przeł. Józef Birkenmajer Edtith Nesbit, Feniks i dywan, przeł. Irena Tuwim Edith Nesbit, Ród Ardenów, przeł. Irena Tuwim Astrid Lindgren, Mio, mój Mio, przeł. Teresa Chłapowska Astrid Lindgren, Bracia Lwie Serce, przeł. Teresa Chłapowska Ferenc Molnar, Chłopcy z placu Broni, przeł. Józef Czekanowski Irena Gumowska, Wenus z Patelnią Jerome K. Jerome, Trzech panów w łódce, nie licząc psa, przeł. Kazimierz Piotrowski Ian McEwan, Co możemy wiedzieć, przeł. Andrzej Szulc

W dzisiejszym odcinku widoekastu „Polityka o książkach” Justyna Sobolewska gości jedną z najbardziej rozpoznawalnych polskich pisarek – Dorotę Masłowską, autorkę m.in. takich książek jak „Wojna Polsko Ruska”, „Magiczna rana” czy „Paw królowej”. Masłowska, znana także jako Mister D i autorka hitu “HAJ$” z legendarną frazą „kanapka z hajsem”, opowiada o tym, jak wyglądało jej czytelnicze dorastanie w Wejherowie i w czym zaczytywała się jako młoda czytelniczka. Z Justyną Sobolewską rozmawiają o tym, co czytać i jakie wartościowe książki ukształtowały Masłowską. Pisarka opowiada o twórczości amerykańskiego pisarza Denisa Johnsona i rekomenduje, które książki warto przeczytać. Czym jest dla niej literacki eskapizm, co oznacza dzisiaj literatura piękna, jak odnaleźć się w rzeczywistości brzydkiego języka i czego Dorota Masłowska szuka w programie „Kuchenne rewolucje”? W związku z Dniem Kobiet rozmawiają też o ważnych pisarkach – Justyna Sobolewska przyniosła do studia kilka książek. To: Hanna Ożogowska „Chłopak i dziewczyna, czyli heca na czternaście fajerek”, „Dzienniki” Susan Sontag w przekładzie Dariusza Żukowskiego, wyd. Karakter, „Poezje zebrane” Anny Świrszczyńskiej, wyd. Marginesy, i „jest/jestem” Krystyny Miłobędzkiej, wyd. Wolno.

W najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o książkach”: gość specjalny, o którego wielokrotnie prosiliście – Tomasz Stawiszyński, filozof, autor podkastu „Skądinąd”. W rozmowie z Justyną Sobolewską opowiada m.in. o tym, jakie książki nim wstrząsnęły (a do studia przyniósł ich bardzo dużo). Na miejscu prezentuje swoje książkowe polecajki i wyjaśnia, dlaczego filozofia Junga była i jest dla niego ważna, jak wyglądały jego relacje z Hillmanem i czy książka może pomóc zwalczyć kryzys w życiu. W rozmowie także o tym, dlaczego strefa dyskomfortu pomaga nam zrozumieć codzienność i jakie są według Stawiszyńskiego książki, które warto przeczytać (a nie są to tylko książki filozoficzne). Do tego inne wątki: książki spadające na głowę i metafizyka, której warto zawierzyć. „Trzeba natychmiast mieć opinię, najlepiej taką jak wszyscy – to mi się wydaje zwodnicze – mówi poza tym Stawiszyński. – To wynika z samej infrastruktury mediów społecznościowych, które stawiają nas pod presją, żeby przyłączyć się do oburzenia lub euforii”. Zamiast tego lepiej ćwiczyć dysonans poznawczy, o czym Stawiszyński pisze w książce „Ćwiczenia z dysonansu”. Książki, o których rozmawiamy: Jorge Luis Borges, Alef / Fikcje, przeł. Andrzej Sobol-Jurczykowski James Hillman, Samobójstwo a przemiana psychiczna, przeł. Dariusz Rogalski Francois Bondy, Rozmowy z Cioranem, przeł. Ireneusz Kania J.R.R. Tolkien, Hobbit i Trylogia, przeł. Maria Skibniewska Witold Horwath, Seans, WAB Clive Barker, Wielkie sekretne widowisko, przeł. Bożena Bańska Stephen King, Misery, przeł. Robert P. Lipski C.G. Jung, Wspomnienia, sny, myśli, przeł. Robert Reszke, Leszek Kolankiewicz, Wacław Sobczak, wyd. Wrota Wu Czeng’en, Małpi bunt, przeł. Tadeusz Żbikowski, Czytelnik Lawrence Durrell, Kwartet aleksandryjski: Justyna, przeł. Maria Skibniewska Lawrence Durrell, Kwartet aleksandryjski: Balthazar, przeł. Maria Skibniewska Lawrence Durrell, Kwartet aleksandryjski: Mountolive, przeł. Maria Skibniewska Lawrence Durrell, Kwartet aleksandryjski: Clea, przeł. Maria Skibniewska Graham Greene, Moc i chwała, przeł. Bolesław Taborski, PAX Annie Ernaux, Powroty, przeł. Anastazja Dwulit, Czarne

W najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o książkach” wyjątkowa gościni: Antonia Lloyd-Jones, brytyjska tłumaczka polskiej literatury na język angielski. Autorka przekładów wielu polskich twórców, takich jak Olga Tokarczuk, Mariusz Szczygieł, Zygmunt Miłoszewski czy Stanisław Lem. Rozmawiamy o tym, na czym polega praca tłumacza, czy tłumaczenie na polski ma specjalne uwarunkowania? I dlaczego tłumacz powinien być blisko nie tylko autora, ale także czytelnika? Co polska literatura ma do zaoferowania czytelnikowi, który nie zna języka polskiego? I dlaczego historia literatury polskiej może być interesująca dla czytelników spoza naszego kraju? Antonia Lloyd-Jones opowiada też o tym, jak wygląda rynek książki na Zachodzie: dlaczego dominuje literatura angielska, a nie przekłady, czego szukają czytelnicy? I dlaczego polskie kryminały dobrze się sprzedają? A poza tym: jakie książki dla dzieci były ważne dla tłumaczki? Jest wśród nich „Alicja w krainie czarów” Lewis Carroll. Z Antonią Lloyd-Jones rozmawia Justyna Sobolewska, tygodnik „Polityka”.

W najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o książkach” Justyna Sobolewska gości dyrektora Instytutu Książki. Grzegorz Jankowicz, tłumacz, filolog, kolekcjoner literatury, do studia przyniósł swoje polecenia książkowe. Rozmawiamy m.in. o tym, jak nasza pamięć modyfikuje wspomnienia literackie – czy każdy z nas pamięta książki dokładnie tak samo? Jankowicz wspomina swoje książki z dzieciństwa, w tym „Trzech muszkieterów” (Aleksander Dumas). Nie uciekamy także od niezapomnianego dzieła Antoine’a Saint-Exupéry’ego „Mały książę”. W studiu tworzymy kolekcję zimową – najlepsze książki na zimę, które chcemy czytać w długie wieczory pod kocem. Zastanawiamy się: czy Stanisław Barańczak i jego „Podróż zimowa” powinna być czytana razem z muzyką Schuberta czy wręcz przeciwnie? Grzegorz Jankowicz zdradza także, jakim jest kolekcjonerem książek i czy któryś egzemplarz z jego kolekcji to biały kruk.
Nie zabrakło też wzmianki o najnowszej książce Grzegorza Jankowicza „Od-tworzenia. Eseje o potencjalności”. Zapraszamy do tworzenia wspólnie naszej kolekcji zimowej – w komentarzach i w mediach społecznościowych tygodnika „Polityka”.

W pierwszym tegorocznym odcinku wideokastu „Polityka o książkach”: Filip Kosior, aktor i lektor audiobooków, świetnie znany na całym rynku czytelniczym w Polsce. Wielu słuchaczy na pewno kojarzy go z hasła: „czyta Filip Kosior”, które pojawia się na początku licznych audiobooków. Rozmawiamy o tym, jak na co dzień wygląda praca lektora: czy czytanie na głos audiobooków różni się od normalnego czytania, jakie są jego wyzwania czytelnicze w trakcie pracy, jak czytać szybko, a jak wolno (i kiedy to jest potrzebne) i jak pracować nad głosem, żeby być lepszym w swojej pracy? Czy Filip Kosior ma swoje ulubione audiobooki? Nie pomijamy także wątku AI: książki coraz częściej są czytane przez sztuczną inteligencję. Czy jego praca może być zagrożona? Filip Kosior, jak wszyscy goście „Polityki o książkach”, przyniósł do studia ulubione książki. Sprawdźcie, jakie są jego książkowe polecajki.
Obejrzyj odcinek, żeby dowiedzieć się, jak zostać lektorem audiobooków w świecie, w którym trudno skupić się na jednej rzeczy: lekturze książek. Oczywiście nie zabrakło też fragmentów literatury czytanych na głos przez lektora uwielbianego przez słuchaczy. Rozmowę prowadzi Justyna Sobolewska, tygodnik „Polityka”. Książki, o których rozmawiamy: Jacek Dukaj, Lód, Wydawnictwo Literackie David Foster Wallace, Rozmowy z paskudnymi ludźmi, przeł. Jolanta Kozak, WAB Tomasz Mann, Czarodziejska góra, przeł. Józef Kramsztyk, Władysław Tatarkiewicz, Czytelnik Thomas Bernhard, Autobiografie, przeł. Sława Lisiecka Wit Szostak, Chochoły, Wydawnictwo Literackie Herman Broch, Autobiografia duchowa, przeł. Sławomir Błaut, Czytelnik Jakub Małecki, Obiekty głębokiego nieba, Sine Qua Non Tadeusz Konwicki, Przemysław Kaniecki, W pośpiechu, Czarne

W ostatnim w 2025 r. wideokaście „Polityka o książkach” wyjątkowy gość: Michał Rusinek, literaturoznawca i tłumacz. W rozmowie wspomina o tym, jakim jest czytelnikiem i dlaczego zachwycają go pojedyncze zdania – czy wybiera cytaty z książek? Jakie książki czytać lubi Michał Rusinek i czy istnieją według niego książki zmieniające życie? W rozmowie przyznaje, że kryminały po polsku (słuchane w samochodzie) to jeden ze sposobów na spędzanie czasu. Jednocześnie są pisarze, o których nie należy gadać, ale ich czytać. Którzy? Zastanawiamy się także, dlaczego często książki naszego życia to te, które po raz pierwszy przeczytaliśmy w dzieciństwie. I dlaczego to Tolkien był jedną z pierwszych lektur Michała Rusinka. W rozmowie nie zabrakło także poetki i pobliski, tym razem w innej roli – Wisława Szymborska jako czytelniczka. Z Michałem Rusinkiem rozmawia Justyna Sobolewska, tygodnik „Polityka”. Książki, o których mówimy: A.A. Milne, Kubuś Puchatek, przeł. Irena Tuwim Lewis Caroll, Alicja w kranie czarów, przeł. Antoni Marianowicz Tove Janson, Muminki, przeł. Teresa Chłapowska Edward Lear, Dong, co ma święcący nos, przeł. Andrzej Nowicki Jerzy Broszkiewicz, Kluska, Kefir i Tutejszy Michał Rusinek, Nic zwyczajnego, Znak Anne Fadiman, Ex Libris, przeł. Paweł Piasecki, Świat Literacki Maciej Zaremba Bielawski, Dom z dwiema wieżami, przeł. Mariusz Kalinowski, Karakter J.L. Borges, Fikcje, przeł. Andrzej Sobol-Jurczykowski, PIW Roland Barthes, Przyjemność tekstu, przeł. Ariadna Lewańska, KR

Ryszard Koziołek, literaturoznawca i rektor Uniwersytetu Śląskiego, dzieli się z nami swoim doświadczeniem na temat mocy literatury w kształtowaniu pewności siebie. Dyskutuje o życiowych nauczycielach oraz o tym, jak lektury, jak "Pippi Pończoszanka" i "Piękna i Bestia", wpływają na naszą wyobraźnię i odwagę. Porusza też problemy związane z ekranizacjami klasyki literatury oraz nostalgiczne powroty do dziecięcych książek. Koziołek podkreśla, jak literatura daje nam poczucie sprawiedliwości i wzorce do naśladowania.

W najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o książkach”: Wojciech Chmielarz, pisarz i autor powieści kryminalnych, w tym serii o komisarzu Marcinie Mortce. Rozmawiamy o tym, jak wygląda w Polsce rynek książki: dlaczego książki są promowane tylko przez dwa tygodnie i jak często należy pisać, żeby czytelnicy o pisarzach nie zapomnieli? Czy polski kryminał jest chętnie czytany i zauważany przez czytelników, czy obserwujemy powrót gatunku, jakim jest powieść historyczna? Wojciech Chmielarz do studia przyniósł ze sobą książki i wskazuje polecenia książkowe: co warto czytać tej jesieni? Z pisarzem Wojciechem Chmielarzem rozmawia Justyna Sobolewska, tygodnik „Polityka”. Książki, o których rozmawiamy, i które polecamy: Albert Camus, Notatniki, przeł. Krzysztof Umiński, Tomasz Swoboda i Jan Maria Kłoczowsk, PIW Łukasz Orbitowski Wróg, Świat Książki Aleksandra Zielińska, Syreny mają ości, Agora Sylwia Stano, Morzeca, Oficyna Ferment, Joanna Ufnalska, Psy Gończe, PulpBooks Robert Wegner, Północ-Południe Powergraph Pierre Lemaitre, Do zobaczenia w zaświatach, przeł Joanna Polachowska, Albatros Szczepan Twardoch Pokora, Wydawnictwo Literackie Richard Flanagan, Ścieżki północy, przeł. Maciej Świerkocki, Czarne Sebastian Barry , Tak daleko od domu, przeł Tomasz Gałązka, ArtRage Dominika Buczak, Parasolki, Wydawnictwo Literackie Paweł Kozioł, Azard, Drzazgi Joanna Rudniańska, Obudziła się zimną nocą, Nisza

Dzisiaj w odcinku „Polityka o książkach” Pola Dwurnik, malarka i kuratorka, opowiada, jakie książki warto przeczytać tej jesieni, jak czytać poezję i jak pomaga jej słuchanie audiobooków? Twórczyni, która opiekuje się spuścizną Edwarda Dwurnika, opowiada o tym, jak tworzy ilustracje do książek artystycznych. Czy klasyka literatury jest tym, do czego wraca? Czy audiobooki pomagają jej w malowaniu nowych prac? Pola Dwurnik przynosi książki i zachęca, co warto przeczytać tej jesieni, opowiada też, czym są dla niej książki artystyczne. Rozmowę prowadzi Justyna Sobolewska.