Appèl

We zitten midden in een wooncrisis. Hoe is deze crisis ontstaan? Wat moet er gebeuren om de woningmarkt rechtvaardiger te maken en hoe komen we uit deze crisis? En wat zou de rol van de overheid hierin moeten zijn? In deze aflevering van Appèl gaan wij hierover in gesprek met Prof. dr. Peter Boelhouwer, hoogleraar Housing Systems aan de Technische Universiteit Delft, en Prof. dr. Johan Conijn, emeritus-hoogleraar woningmarkt aan de Universiteit van Amsterdam.

Een bon vivant, een sloddervos, maar ook een van de meest toonaangevende en succesvolle politici van de twintigste eeuw. Hans van Mierlo richtte in 1966 de partij D66 op uit onvrede met het politiek bestel, en zijn naam is nog steeds verbonden aan het wetenschappelijk bureau. Wat dreef hem? Hoe verliep zijn carrière als politicus? En wat kan D66 vandaag de dag nog van hem leren? In deze aflevering van Appèl gaan wij in gesprek met Daniël Boomsma en Thijs Kleinpaste over de biografie ‘Een wonderbaarlijk politicus’ over Hans van Mierlo van Hubert Smeets. Daniel Boomsma is speechschrijver op een ministerie en daarnaast redactielid van het tijdschrift Idee. Thijs Kleinpaste is auteur en schrijft daarnaast onregelmatig voor De Groene Amsterdammer.

Tegenwoordig lijken steeds meer mensen zichzelf feminist te noemen en wordt er zelfs gesproken van een nieuwe feministische golf. Het draait niet meer alleen om gelijke rechten voor vrouwen en mannen, maar ook om gelijke kansen. Hoe kan dit worden bereikt? En waarom is feminisme in deze tijd nog steeds belangrijk? In deze aflevering van Appèl gaan wij in gesprek met Afke Groen en Laura de Vries, allebei wetenschappelijk medewerker bij de Mr. Hans van Mierlo Stichting. Samen met Tessa Holzman pleiten zij in ons nieuwe boek ‘Naar een nieuw kabinet van sociale rechtvaardigheid’ voor een feministisch kabinet.

In een geglobaliseerde wereld zijn internationale verdragen en afspraken van groot belang. Multilaterale organisaties en handelsverdragen bieden uitkomst bij grensoverschrijdende verschillen en zorgen voor stabiele internationale relaties. Maar deze verdragen en afspraken staan soms op gespannen voet met met nationale rechtssystemen. Want hoe verhoudt het nationaal recht zich tot het internationaal rechtssysteem? En wat gebeurt er bij conflicterende uitspraken? Deze wederzijdse spanning zet in veel landen de rechtsorde onder druk. Steeds meer politici voor meer nationale soevereiniteit, met name op het gebied van rechtspraak.Wat is de schaduwzijde van dit systeem van internationale verdragen? In hoeverre is er eigenlijk nog sprake van nationale soevereiniteit? En wat is de positie van de Nederlandse rechter wanneer het aankomt op internationale verdragen? In deze aflevering van Appèl gaan wij hierover in gesprek met dr. Catherine Brölmann, associate professor Internationaal Recht aan de Universiteit van Amsterdam, en Johan Adriaensen, universitair docent Europese Studies aan Maastricht University.

De grondwet is bepalend voor de inrichting van de Nederlandse rechtstaat en het politiek bestel. Hierdoor is de grondwet door de jaren heen ook vaak het onderwerp van debat geweest. Maar welke rol speelt de grondwet nou echt in de Nederlandse samenleving? Op welke manieren bepaalt de grondwet onze politieke cultuur? En hoe is het debat omtrent de grondwet door de decennia heen geëvolueerd? Hierover gaan wij vandaag in gesprek met Karin van Leeuwen, universitair docent Europese politieke geschiedenis en coauteur van het in 2020 verschenen boek 'Over de grondwet gesproken'. Naast Karin van Leeuwen schuift ook Coen Brummer, directeur van de Mr. Hans van Mierlo Stichting, aan bij deze aflevering.

In deze aflevering van Appèl gaan we in gesprek met Prof. dr. Rianne Letschert. Zij werd in 2016 benoemd tot rector magnificus van de Universiteit Maastricht, en afgelopen september werd zij herbenoemd voor haar tweede termijn. Haar benoeming ‘bleef niet onopgemerkt’, schreef de Trouw afgelopen zomer: zij kwam van een andere universiteit, en was bovendien de jongste rector magnificus van Nederland. In deze aflevering hebben we het over een alternatief systeem van erkenning en waardering in de kennissector, een onderwerp waar Rianne Letschert zich de afgelopen jaren hard voor heeft gemaakt.

Lokale overheden proberen burgers steeds vaker te betrekken bij het maken en uitvoeren van beleid door middel van inspraakavonden en burgerpanels. Dit verloopt helaas niet altijd vlekkeloos. Soms leidt burgerparticipatie tot meer ontevredenheid dan instemming. Bovendien kan burgerparticipatie soms ondemocratisch zijn, wanneer inspraakmomenten alleen een homogene groep van betrokken burgers bereiken. Wat gaat er mis bij burgerparticipatie en wat kunnen we hieraan doen? In deze aflevering van Appèl gaan wij hierover in gesprek met Sander van Diepen, D66 gemeenteraadslid in Leiden, en dr. Carola van Eijk, universitair docent Bestuurskunde met als specialisatie coproductie van publieke diensten. Dr. Carola van Eijk is als onafhankelijk onderzoeker van Universiteit Leiden bij deze aflevering aanwezig.

Dit is geen nieuwe aflevering van Appèl, maar de gesproken column die Coen Brummer, directeur van de Mr. Hans van Mierlo Stichting, voordroeg op 28 november tijdens het plenair programma van het D66 Congres. Luister de aflevering hier terug. Ook is de gehele video te bekijken op: https://www.youtube.com/watch?v=_FILl77RgPg.

Na de Tweede-Kamer verkiezingen van 2017 dachten velen dat Mark Rutte met zijn klinkende overwinning op de PVV van Geert Wilders het populisme in Nederland definitief verslagen had. Drie jaar later blijkt niks minder waar, en zijn populistische partijen in heel Europa nog steeds even populair als toen. Wat ging er mis en wat kunnen gevestigde (liberale) partijen nu doen om een weer een goed alternatief te bieden tegen populisten? In deze aflevering van Appèl gaat Daniël Schut met Coen Brummer en Afke Groen hierover in gesprek.

Naast de corona-crisis kende 2020 ook een opleving van het debat over racisme en discriminatie. De Black Lives Matter beweging vestigde opnieuw de aandacht over hoe we met kleur en gender omgaan binnen de Nederlandse politiek en maatschappij. Deze aflevering te gast: Devika Partiman, sociaal activiste en oprichter van Stichting Stem op een Vrouw. Samen met presentator Daniël Schut gaat ze in gesprek over discriminatie, emancipatie, inclusieve vertegenwoordiging in de politiek en het belang van rolmodellen.