OVT Fragmenten podcast

Het is moeilijk voor te stellen dat er ooit optimisme heerste in Gaza. Toch was het zo, in de jaren na de Oslo-akkoorden van 1993. Journalist Caroline de Gruyter wist dat Gaza historische jaren tegemoet ging, en verhuisde naar Gazastad om er verslag van te doen. Onlangs herlas ze het boek wat ze in die jaren over Gaza heeft geschreven, en ze constateerde met een schok: veel van de zaken die het Gazaanse statebuilding experiment tot mislukken hadden gedoemd, had zij in haar boek al opgetekend.  Caroline de Gruyter schreef een nieuw voorwoord bij haar oude boek met de titel: Een staatje van niks. Ze is te gast.

Hij veranderde voor altijd de manier waarop wij naar de aarde kijken, inspireerde een generatie aan sterrenkundigen en trotseert tot op de dag van vandaag de duisternis van de ruimte om kennis te verzamelen voor de mensheid: de Voyager 1. Maar na meer dan 45 jaar trouwe dienst begon de sonde afgelopen week incoherent te brabbelen, wat er op lijkt te wijzen dat de communicatie met de ruimtepionier die ons de foto van de ‘pale blue dot’ gaf binnenkort stilvalt. Wetenschapsjournalist en publicist op het gebied van Sterrenkunde Govert Schilling is bij ons te gast om terug te blikken op de wetenschappelijke en culturele invloed van het unieke Voyagerprogramma.

De jaren ‘60 en ‘70 luidden verandering in. Voor Mevrouw, die haar man verloor en daarmee een deel van haar sociale status. Voor Mina, die de beschikking kreeg over een stofzuiger en een wasmachine. En voor Nederland, waar socialisme en feminisme oude verhoudingen deden wankelen. Aan Berkenbosch gingen deze maatschappelijke ontwikkelingen grotendeels voorbij. Toch werden zelfs bij de brave Christelijke Vrouwen Bond de eerste scheurtjes in het patriarchaat zichtbaar. En voor Maartje’s overgrootmoeder bood het weduwschap ook vrijheid. In hoeverre genoot Mina daarvan mee?

De chaos in Haïti is compleet, nadat afgelopen week premier Ariel Henry besloot niet terug te keren naar zijn land, nadat in zijn afwezigheid criminele bendes een gewelddadige coup pleegden uit onvrede over zijn regering. De roep om buitenlandse inmenging klinkt, maar de lange geschiedenis van internationale bemoeienis is ook een reden dat het land niet uit de put lijkt te komen. Eerst verdreven de Haïtianen de Fransen, en wisten ze zich daarmee als eerste land in de moderne tijd te bevrijden uit slavernij. De laatste honderd jaar waren het de Verenigde Staten die zich op desastreuze wijze met het land bemoeide.

Elke week bespreken we historische boeken met afwisselend Nadia Bouras, Wim Berkelaar, Bart Funnekotter, Sanne Frequin, Annelien de Dijn en Fresco Sam-Sin.  Deze week is de beurt aan historicus Annelien de Dijn. Zij bespreekt: -Hans Schoots - Grootse gedachten -Frank van Vree - Nederland en de herinnering aan de Jodenvervolging -Lucy Cooke - Bitch

Elke week bespreken we historische boeken met afwisselend Nadia Bouras, Wim Berkelaar, Bart Funnekotter, Sanne Frequin, Annelien de Dijn en Fresco Sam-Sin.  Deze week is de beurt aan historicus Nadia Bouras. Zij bespreekt: -De tentoonstelling Frans Hals van het Rijksmuseum -Steven Nadler - De portretschilder: Frans Hals en zijn wereld -Varian Fry - Vluchtoord Marseille

Deze week reed een Israëlische organisatie met vrachtwagens vol hulpgoederen richting Gaza. Wat voor plek is er in Israël nog voor dit soort organisaties en welke positie hadden dit soort groepen eerder? Te gast is over dit onderwerp is Peter Malcontent.

Het wordt gezien als hét voorbeeld van de moderne kunst: het massa-geproduceerde urinoir dat met handtekening van kunstenaar Marcel Duchamp onder de naam Fountain wereldberoemd werd. Maar rond deze befaamde pisbak uit 1917 bestaan allerlei mythes: ook Dada-artiest barones Elsa von Freytag-Loringhoven zou de bedenker kunnen zijn. Over deze mysterieuze geschiedenis gaat de documentaire Alreadymade, die vanaf deze week in de bioscoop te zien is. Regisseur Barbara Visser is te gast en vertelt over de film en de bak.

De oma van Reggie Baay was een Njai; een Indische bijvrouw van zijn Nederlandse opa, die nadat zijn vader was geboren, bruut werd weggestuurd. Lang wist hij niet wat er van haar was geworden, totdat hij erachter kwam dat ze waarschijnlijk als contractarbeider naar Sumatra was vertrokken. Het leven van die contractarbeiders en de omstandigheden waaronder zij moesten werken, werd zelfs door tijdgenoten één op één vergeleken met de officieel afgeschafte slavernij. Daarover schreef Reggie Baay het boek De contractarbeiders van Deli. Hij is te gast.