OVT Fragmenten podcast

In Museumpark Archeon wordt deze winter de prehistorie tot leven gebracht met gebruik van beeldmateriaal gemaakt door A.I. Dat heeft soms op zijn zachts gezegd discutabele gevolgen, want de mensen uit de prehistorie op de plaatjes lijken op een kruising tussen acteurs uit een bierreclame en ondergoedmodellen. Dat zag archeoloog Gerrit Dusseldorp afgelopen weekend tijdens zijn familiebezoekje aan het Archeon. Hoe zagen mensen uit die tijd er daadwerkelijk uit? En hoe kan het dat A.I. met incorrecte beelden komt? Dusseldorp vertelt meer.

Elke week bespreken we historische boeken met afwisselend Nadia Bouras, Wim Berkelaar, Bart Funnekotter, Sanne Frequin, Annelien de Dijn en Fresco Sam-Sin. Deze week is de beurt aan Fresco Sam-Sin. Hij bespreekt drie historische boeken: Sprekende juwelen - Martijn Akkerman De schatkist van Rome - Gareth Harney Levende stenen - Albrecht de Preter en Guido Vanheeswijck (red.)

Wie op zoek is naar het oorlogsverleden van een familielid kan sinds begin januari online grasduinen in meer dan 400.000 namen op de site van het Nationale Archief. Maar verder dan een mogelijke naamsvermelding en summiere beschrijving kom je voorlopig niet. Ook zijn er inmiddels alweer 25.000 namen geschrapt, vanwege onterechte vermeldingen. De digitale openbaarmaking van het collaboratie-archief (Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging) is ontaard in chaos. Komt het nog goed? Historicus Ewoud Kieft is te gast.

Het Bruine Café: ooit had je ze voor het uitkiezen in elke stad, ieder dorp, tot in het kleinste gehucht; met Perzische kleedjes, biljart en veel donker hout. Die Bruine Kroeg zit nu in de verdrukking, en dat al decennia. Hun aantal slinkt ieder jaar, niet alleen tot verdriet van kroegtijgers met een alcohol-uitdaging, maar van de hele buurt die hun oude vertrouwde ontmoetingsplek met redelijke prijzen plaats ziet maken voor een hippe sappenbar. Wat is het nou precies wat het Bruin Café zo bijzonder maakt? En zijn ze nog te redden? En hoe dan? Daarover in de Spoordocumentaire ‘De Bezielde Bruine Kroeg’, waarin Marten Minkema praat met kroegenkenners als Midas Dekkers en met Bruine Kroeg-beschermers die het tij willen keren. Een langere versie van deze documentaire is te vinden in de podcast DOCS.

Elke week bespreken we historische boeken met afwisselend Nadia Bouras, Wim Berkelaar, Bart Funnekotter, Sanne Frequin, Annelien de Dijn en Fresco Sam-Sin. Deze week is de beurt aan Annelien de Dijn. Zij bespreekt drie historische boeken: Een vrije geest: Het uitzonderlijke leven van Betje Wolff - Marita Mathijsen Ach Freule – Elena Beelaerts van Blokland Nederlandse kolonisten in Amerika en de Liga der Irokezen - Willem F. Korthals Altes

Vijf miljoen handgeschreven brieven uit de VOC-tijd doorzoeken, via koppeling van data kijken waar Neanderthalers leefden en informatie over geuren verzamelen om ze opnieuw te kunnen maken. Het zijn onderzoeken die zonder A.I. onmogelijk zouden zijn. Drie wetenschappers die zich met deze onderzoeken bezig houden gaan in gesprek over de revolutie die kunstmatige intelligentie teweeg brengt, maar ook over de risico's en de veranderende rol van de historicus. Want dat romantische zoeken in vergeelde paperassen, gaat dat verdwijnen? De kans is groot. Te gast zijn: Gerhard de Kok, maritiem historicus bij het Huygens Instituut; Caro Verbeek, kunsthistorica en geurwetenschapper, verbonden aan de Vrije Universiteit; en Fulco Scherjon, archeoloog aan de Universiteit Leiden. En wil je zelf op zoek naar geuren in de geschiedenis, check dan de Odeuropa geurontdekker. Of wil je grasduinen in VOC-brieven in de Globalise transcritption viewer? Meer informatie over het onderzoek naar migratieroutes van Neanderthalers, vind je hier.

Kun je A.I. inzetten om een waarheidsgetrouw interview te doen met iemand die niet meer leeft? We proberen het uit en interviewen Napoleon. Een experiment met hulp van Sander Veenhof, AI-programmamaker bij de VPRO. En met onze vaste boekenrecensent én Napoleon-kenner Bart Funnekotter.

In de Wieringermeerpolder is in de jaren dertig een poging gedaan een modelsamenleving te creëren zonder zuilen en zo egalitair mogelijk. Misschien was deze egalitaire samenleving de reden dat het verzet er tijdens de bezetting erg actief was en dat er veel onderduikers zaten. In de laatste dagen van de Tweede Wereldoorlog, op 17 april 1945, kwam een voorlopig einde aan deze samenleving toen de Duitsers een stuk dijk opbliezen en de polder vier meter onder water zetten. De bewoners spanden in allerijl het paard voor de wagen en vluchtten met hun belangrijkste spullen en het vee uit de polder. Er viel één dode: verzetsman en boer Adriaan de Graaf. Maar wat gebeurde er met de onderduikers na de overstroming? En wat bleef er na de oorlog over van de idealen van de polder? In 'Strijd om de droompolder' komen ooggetuigen, allemaal in de tachtig, aan het woord. Verschillende boeren die onderduikers hadden. Een joodse vrouw die als peuter relatief vrij door de polder kon bewegen en de dochter van de verzetsstrijder die als enige de Inundatie niet overleefde.