OVT Fragmenten podcast

Deze week is de column van Micha Wertheim.

'Tante Bertha' werd in 1945 plechtig gehuldigd omdat ze de moeder van het verzet zou zijn geweest in Rotterdam. Haar reputatie leek niet kapot te kunnen. Ze was de vrouw achter de knokploegen, en ze zou eigenhandig een aantal joden hebben gered. En toch kwamen er al tijdens de oorlog vlekjes, of beter gezegd vlekken, op haar blazoen van verzetsheldin. Want hoe zat het met de joden die ze had geholpen? Het gerucht ging dat ze die had verraden om er zelf beter van te worden. Gerard Groeneveld dook in het omstreden verleden van tante Bertha en beschreef haar leven in de oorlog. Hij is te gast.

Elke week bespreken we historische boeken met afwisselend Nadia Bouras, Wim Berkelaar, Bart Funnekotter, Sanne Frequin, Annelien de Dijn en Fresco Sam-Sin. Deze week is de beurt aan kunsthistoricus Sanne Frequin. Zij bespreekt twee historische boeken en een tentoonstelling: Ségurant: de drakenridder - Emanuele Arioli (vert. Annelies Kin, Nathalie Tabury) Moeders, mystici en maîtresses: vrouwen in de vroege middeleeuwen - Luit van der Tuuk Tentoonstelling Zien & Geloven: zintuiglijke ervaring in de late middeleeuwen - Rijksmuseum Twente

Donald Trump gaf afgelopen maandag zijn inauguratie-speech. En daarin was een glansrol weggelegd voor een vergeten 19e eeuwse president: William McKinley. Trump lijkt McKinley nu constant als zijn grote voorbeeld aan te halen. Maar wordt er niet altijd gezegd dat hij met elke politieke traditie brak? Of was er toch een soort Trump avant la lettre? Te gast is Amerika-kenner Casper Thomas.

Vissershoed, houtje-touwtje-jas en zachte vacht. Het marmelade verslindende beertje Paddington is weer te zien op het grote doek. In Paddington in Peru reist het kleine beertje naar de Amazone, op zoek naar zijn wortels. Net als eerdere films van de reeks is dit derde deel gebaseerd op de boeken van schrijver Michael Bond. Maar wat inspireerde Bond om over Paddington te schrijven? En hoe groeide dit kleine beertje uit tot een nationaal icoon in Engeland? Zondag is Paddington bij ons in de uitzending, of nou ja; bijna. Bent Van Looy, de Vlaamse stem van Paddington, ook zanger en anglofiel, is te gast.

Elke week bespreken we historische boeken met afwisselend Nadia Bouras, Wim Berkelaar, Bart Funnekotter, Sanne Frequin, Annelien de Dijn en Fresco Sam-Sin. Deze week is de beurt aan Nadia Bouras. Zij bespreekt drie historische boeken: Drie vrouwen: de vergeten feministische golf van de jaren dertig - Marie-Claire Melzer De dochter: herinneringen aan anders zijn - Harriët Duurvoort Het verraad van de Jordaan - Stephanie Biesheuvel

De column van Abdelkader Benali

'Van de boer blijf je af', lijkt de hardnekkige reactie op de rechterlijke uitspraak over de stikstofdoelen. Het beeld van de idyllische boer die moet worden beschermd lijkt diep in ons geheugen te zijn gegrift. Ondertussen zien we gegevens over het boerenbedrijf voorbijkomen die hiermee wringen. Waarom houden we het romantische beeld van de boer toch zo in stand? En hoe zien we de gedachte over het idyllische boerenbedrijf terug in de geschiedenis? Literatuurwetenschapper Anneloek Scholten constateerde in haar proefschrift: stereotypen over het platteland zijn van alle tijden. Ze is te gast.

De feministische actiegroep Dolle Mina liet deze week weer van zich horen. In de jaren zeventig was hun missie ‘baas in eigen buik’ en de omverwerping van het patriarchaat. Afgelopen donderdag hielden de Dolle Mina's een manifestatie bij het standbeeld van Wilhelmina Drucker in Amsterdam. De naam Dolle Mina verwijst naar deze feministe van het eerste uur, die 100 jaar geleden stierf. Wie was Wilhelmina Drucker (1847-1925) en wat maakt dat zij sindsdien inspiratie biedt aan generaties vrouwen na haar? Te gast zijn Dunya Verwey, Dolle Mina van het eerste uur, en Devika Partiman, directeur van Stichting Stem op een Vrouw.

In deel twee van de documentaire ‘De betere bajes’ over de Bijlmerbajes horen we mensen die er vast hebben gezeten. De bedoeling van de Bijlmerbajes was dat het menselijker en moderner zou worden dan de bestaande Huizen van Bewaring. Maar niet alle gedetineerden vonden het er prettig. Zelfs de ramen zonder tralies vonden sommige mensen ingewikkeld. En waarom werd de Bijlmerbajes ‘de gaten van Amsterdam’ genoemd? ‘De Betere bajes’ is gemaakt door Katinka Baehr en eerder uitgezonden in 2003 bij het 25-jarig bestaan van de Bijlmerbajes. De voice-overs werden ingesproken door Astrid Nauta. De Bijlmerbajes bestaat inmiddels niet meer. In 2016 sloten de deuren en twee jaar later werden de torens, op één na, gesloopt. En nu is die plek volop in ontwikkeling. Er komt een woonwijk, veel groen, met creatieve bedrijven en een middelbare school. De naam van de wijk: Bijlmerkwartier. En de’Kalverstraat’ waar André van Bolderik het over had, die lange gang waar gedetineerden elkaar tegenkwamen en in drugs handelden... Daar wordt in de keurige wijk ook naar verwezen, want de weg die door de wijk loopt gaat ‘de Verlengde Kalverstraat’ heten. (Niet de Kalverstraat, want die hadden ze al in Amsterdam.)