OVT Fragmenten podcast

Nederland is geen land van dandy’s, je ziet ze hier weinig. Vroeger iets vaker, Louis Couperus was een dandy, en Lodewijk van Deyssel. Die flaneerden onberispelijk gekleed over straat, spraken in volzinnen en deden alsof dat vanzelf ging. Natuurlijk was dat schijn, het was hard werken. En waarvoor? Voor de Bühne! Een dandy wil schijnen en schitteren. Maar heeft tegelijk een voorbeeldfunctie. Ook nu nog. Dus: wie zijn de dandy’s van vandaag? Luister naar ‘De Nederlandse Dandy’, een geschiedenis waarvan Marten Minkema verslag doet en waarvan de oorsprong ligt in Londen en Parijs.

‘Blowing in the wind’ van Bob Dylan, ‘Strange Fruit’ van Billie Holiday en ‘Changes’ van Tupac. Het is een greep uit de lijst van beste protestsongs aller tijden. Althans dat vindt het Amerikaanse tijdschrift Rolling Stone, dat de lijst recentelijk heeft gepubliceerd. Het laat in ieder geval zien dat protestsongs in verschillende tijden en genres zijn gemaakt. Maar wat zegt deze lijst over de ontwikkeling van de protestsong en waaruit bestaat een goede protestsong? We bespreken dit met letterkundige aan de Universiteit Utrecht Laurens Ham, schrijver van het boek Op de vuist. Vijftig jaar politiek en protestliedjes in Nederland.

Pater Albert Smulders werkt in Congo aan het begin van de 20e eeuw, maar keert voortijdig terug naar Nederland waar hij krankzinnig wordt verklaard en gedwongen opgenomen in een gesticht. Hem rest vergetelheid. Een eeuw later gaat zijn achterneef Wilbert Smulders op zoek naar zijn oudoom en reconstrueert hij dit familiegeheim in een cultuurhistorisch boek over kolonialisme, katholieke emancipatie en de toenmalige psychiatrische praktijk. Smulders is te gast over zijn boek Voor God en den Congo, het wel en wee van een afvallige witte pater.

Peter Pan's Neverland Nightmare draait in de bioscopen. Het is de horrorversie van het toneelstuk uit 1904: 'Peter Pan, or The Boy Who Wouldn't Grow Up', waar schrijver J.M. Barrie later een boek van maakte. In de horrorfilm is Peter Pan geen held, zoals we die kennen uit de Disney-versie van 1953, maar een nietsontziende psychopaat. Maar welke versie van het karakter ligt nou het dichtst bij de oorspronkelijke Peter Pan van J.M. Barrie? En wat zegt het personage uit begin 20e eeuw over die tijd? Daný van Dam, universitair docent Engelse literatuur aan de universiteit Leiden is te gast.

In 1938 wist de Engelse premier Chamberlain het zeker. Een onafhankelijk land was opgeofferd, maar de vrede was geregeld. Het lijkt alsof de geschiedenis zich herhaalt. Want het telefoongesprek tussen Trump en Poetin over Oekraïne is niets anders dan een eigentijdse vorm van appeasement, de massage-politiek waarmee Chamberlain en andere grootmachten Hitler hoopten te temmen, zo stelt Historicus Bart Funnekotter. Bart Funnekotter vreest dat toegeeflijkheid ook ditmaal een agressor niet zal stoppen. Hij is te gast en vertelt meer.

Elke week bespreken we historische boeken met afwisselend Nadia Bouras, Wim Berkelaar, Bart Funnekotter, Sanne Frequin, Annelien de Dijn en Fresco Sam-Sin. Deze week is de beurt aan Wim Berkelaar. Hij bespreekt twee historische boeken: Een volk dat voor tirannen zwicht... - Peter Bak Het verzet van mijn vader - Frank Maas

Jacob Olie, pionier op het gebied van fotografie en timmerman, legde van 1860 tot 1905 het snelgroeiende Amsterdam vast. Zijn omvangrijke foto-archief is nog altijd van groot belang voor de kennis over de stad. Hoe ging hij te werk met zijn zelfgebouwde camera en wat kwam hij onderweg tegen? Programmamaker Joan Veldkamp maakte de documentaire ‘Amsterdam, de stad van olie’ over haar betovergrootvader Jacob Olie. Enkele nummers in de documentaire komen van de elpee Traveller van het Jacob Olie Trio. De violiste woonde in het huis van Olie en het trio zegt over zichzelf dat ze spelen zoals Jacob Olie fotografeerde.

Vanaf 12 februari gaat bij Het Nationale Ballet het programma ‘Jewels’ in premiere, met stukken van de Amerikaans-Russische choreograaf George Balanchine. Balanchine staat bekend als de choreograaf die de fysieke grenzen van de danseres tot in het extreme oprekte. Vooral door middel van de inzet van de spits: de balletschoen met harde neus die ballerina's tot feeërieke opperwezens maakte. Maar wanneer zag de spits het levenslicht? Wat betekende dat voor de balletkunst en voor de positie van de ballerina? Laura Stek volgde het spoor van het martelschoentje in ‘Martelwerktuig en heiligdom’, eerder uitgezonden in 2019.