Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

Prof. Dominik Mierzejewski, kierownik Ośrodka Studiów Azjatyckich, omawia kluczowe zagadnienia związane z wizytą Donalda Trumpa w Azji i relacjami USA–Chiny. Ekspert wyjaśnia chińską dominację w rynku metali ziem rzadkich oraz konsekwencje zakazu eksportu półprzewodników. Mierzejewski analizuje rolę Japonii i Korei Południowej w kontekście bezpieczeństwa surowcowego oraz ryzyko szantażu surowcowego, porównując sytuację do OPEC. Tematem są także możliwość rozejmu między USA a Chinami oraz przyszłe napięcia w regionie.

W programie gości Maciej Świerkocki, tłumacz i pisarz, znany z tłumaczeń wielkich autorów. Rozmawia o swoim nowym przekładzie "Ten Wielki Gatsby" i wyjaśnia, dlaczego tytuł zyskał nową konstrukcję. Dyskutują o wpływie popkultury na odbiór powieści oraz o jej uniwersalnych przesłaniach dotyczących klasy społecznej i amerykańskiego snu. Świerkocki analizuje figurę Gatsbiego jako symbol samotności i ostrzeżenie przed zagrożeniami demokratycznymi, a także łączy biografię Fitzgeralda z jego twórczością.

Michał Bogusz, analityk ds. Chin, omawia nowy chiński plan pięcioletni, podkreślając dążenie do samowystarczalności technologicznej. Łukasz Wójcik analizuje sytuację polityczną na Cyprze, wskazując na możliwe wznowienie rozmów o zjednoczeniu wyspy. Marcin Żyła relacjonuje zuchwałą kradzież klejnotów w Luwrze, badając kulturowe sympatie wobec złodziei. Joanna Gocłowska-Bolek porusza amerykańskie działania w Karaibach, a Aleksandra Wojtaszek analizuje kryzys w Bośni, związany z Republiką Serbską.

Marcin Fatalski, amerykanista z Uniwersytetu Jagiellońskiego, bada nasilające się protesty w USA pod hasłem 'No Kings' oraz ich wpływ na politykę Trumpa. Rozmawia o konsekwencjach użycia Gwardii Narodowej w miastach rządzonych przez Demokratów i wyzwań przed administracją. Fatalski ocenia również rolę nowego burmistrza Nowego Jorku, Zohrana Mamdaniego, jego socjalny program oraz potencjalne zmiany w Demokratycznej Partii. Opisuje również napięcia konstytucyjne związane z działaniami Trumpa oraz społeczne konsekwencje protestów.

Gościem jest Krzysztof Majer, utalentowany tłumacz, który przetłumaczył powieść „Anioły” Denisa Johnsona. W rozmowie omawia, jak styl Johnsona, inspirowany pokoleniem bitników, ukazuje dwie różne Ameryki – jedną marzycielską, drugą beznadziejną. Majer porusza temat postaci niewidzialnych Amerykanów, ich braku tożsamości oraz wpływu politycznego lat 80. na fabułę. Podkreśla także empatię Johnsona wobec bohaterów oraz aktualność jego dzieła w kontekście współczesnych problemów społecznych.

W podcaście goście omawiają aktualne wydarzenia. Michał Kacewicz analizuje możliwe skutki rozmowy Trump-Putin oraz sytuację na froncie ukraińskim, gdzie drony odgrywają kluczową rolę. Jakub Jakubowski komentuje nowe chińskie ograniczenia eksportu metali ziem rzadkich i ich wpływ na globalne łańcuchy dostaw. Jędrzej Czareb dzieli się informacjami o protestach młodych na Madagaskarze, a Adrian Bąk relacjonuje życie w kolumbijskim Ciudad Bolívar. Hampton Sides przybliża dziedzictwo kapitana Cooka.

W rozmowie biorą udział Jerry Kaplan, pionier informatyki, Armin Samii, programista odkrywający ciemne strony algorytmów, oraz Mateusz Chrobok, ekspert w dziedzinie AI. Kapitan przegląda ewolucję sztucznej inteligencji, odkrywając jej fundamenty i przekazując ostrzeżenia przed nadmiernymi obietnicami. Samii dzieli się osobistymi doświadczeniami jako kurier, ujawniając błędy systemów. Chrobok natomiast omawia innowacje w zakupach online, podkreślając wyzwania związane z zaufaniem do AI.

Agnieszka Zagner, reporterka Tygodnika Polityka, dzieli się świeżymi informacjami z Bliskiego Wschodu, koncentrując się na sytuacji w Izraelu i Gazie. Omawia emocje związane z wydaniem zakładników oraz reakcje na zwolnienie palestyńskich więźniów. Zagner analizuje rolę Donalda Trumpa w nowym porozumieniu, a także mówi o patrole Hamasu i ich wpływie na bezpieczeństwo. Podkreśla też wyzwania, takie jak brak funduszy dla deklaracji ze szczytu w Szarm el-Szejk oraz kluczowe warunki dla dalszych negocjacji.

Yael van der Wouden, holendersko-izraelska pisarka i autorka debiutanckiej powieści „W dobrych rękach”, dzieli się swoimi doświadczeniami życiowymi i inspiracjami do książki. Rozmawia o obsesji głównej bohaterki na punkcie domu oraz o skomplikowanej relacji z przeszłością. Porusza temat współwinności, który dotyczy nas wszystkich, oraz jak trauma wpływa na dorosłe życie. Yael odkrywa, jak miłość i pragnienie mogą pomóc w radzeniu sobie z poczuciem winy, a także znaczenie pożądania w przemianie Izabel.

Dariusz Rosiak omawia sytuację w Izraelu i Strefie Gazy po zawarciu rozejmu z Hamasem, analizując rolę Donalda Trumpa. Jędrzej Bielewski komentuje kryzys polityczny we Francji oraz konsekwencje reform emerytalnych prezydenta Macrona. Andrzej Kochut zwraca uwagę na polityczne napięcia w USA związane z shutdownem. Łukasz Kwiatek przybliża wkład Jane Goodall w prymatologię oraz etykę międzygatunkową. Adrian Bąk zapowiada nowy cykl o sztucznej inteligencji, a Grzegorz Dobiecki reflektuje nad pojęciem naturalności.