Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

Jak będzie wyglądać praca przyszłości? Maszyny przejmują nasze obowiązki w każdym obszarze. Innowacja pomaga nam pracować szybciej, wydajniej, a także umożliwia nam pracę zdalną. Czy to szansa dla człowieka na rozwój kreatywności i pozostawienie nudnych, powtarzalnych, rutynowych zajęć maszynom? Czy wręcz odwrotnie – w sposobie pracy coraz bardziej będziemy się do maszyn upodabniać, a nawet pracować pod ich dyktando? Bo wskutek rozwoju technologii o losie pracowników, coraz częściej nie decyduje ich przełożony – człowiek, z którym można porozmawiać, ponegocjować – lecz algorytmy. A może wyzysk słabszych przez silniejszych to nie wina technologii, tylko człowieka, a dokładnie ludzkiej chciwości? W odcinku występują: Pantelis Melissinos – szewc z Aten Marek Szymaniak – reporter zajmujący się rynkiem pracy, autor książki „Urobieni. Reportaże o pracy” Jan Zygmuntowski - ekonomista, Polska Sieć Ekonomii oraz Akademia Leona Koźmińskiego Arthur Wheaton - ekspert do spraw prawa praw pracowniczych z Uniwersytet Cornella Andrzej Kohut - amerykanista z Klubu Jagiellońskiego dr Maciej Kawecki, prezes Instytutu Lema, prorektor ds. innowacji  Wyższej Szkoły Bankowej w Warszawie Anna Dudzińska - reporterka Profesor Łukasz Fyderek z Instytutu Bliskiego i Dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego Autorka: Agata Kasprolewicz Współpraca: Adrian Bąk, Anna Dudzińska, Karol Wasilewski Realizacja: Kris Wawrzak, studio „Efektura” Partner Raportu z przyszłości: https://incredibleinspirations.com

Facebook zmienia nazwę i tworzy nowy metaświat. W świecie realnym zaś pojawiają się kolejne oskarżenia wobec firmy o manipulowanie ludźmi, promowanie dla zysku treści wywołujących nienawiść oraz tworzenie produktów, które uzależniają i niszczą psychikę młodzieży. Czy Mark Zuckerberg jest dziś niezniszczalny? W Glasgow zaczyna się szczyt klimatyczny COP-26. Co zmienia kolejne spotkanie 30 tysięcy ludzi, którzy zgadzają się, że człowiek zatruwa planetę, a czasu na ratunek w zasadzie już nie ma? Do czego służą afrykańskie rezerwaty przyrody? Zachodnim turystom służą do robienia fajnych zdjęć. Za wszelką cenę i bez względu na skutki. Turecka lira osiąga historyczne dno, a prezydent Erdogan idzie na czołowe zderzenie z Zachodem. Poza czy realna perspektywa? Amerykańscy naukowcy odkryli planetę poza Drogą Mleczną. Co zrobimy z tą wiedzą? I jeszcze:  Dlaczego lubimy historie, które już znamy, a nowym przyczepiamy znane etykiety? Rozkład jazdy: (2:04) Maanam – Szare miraże (5:41) Michał Chwistek o metaświecie Zuckerberga (28:35) Zbigniew Karaczun o szczycie klimatycznym COP-26 (44:15) Joey Ramone – What A Wonderful World (46:44) Świat z boku - Grzegorz Dobiecki o znanych historiach (51:17) Podziękowania (55:54) Marcin Pośpiech o afrykańskich rezerwatach przyrody (1:07:02) Karol Wasilewski o sytuacji w Turcji (1:23:26) Tomasz Rożek o nowej planecie poza Drogą Mleczną (1:41:34) Do usłyszenia (1:42:16) Neil Young – Words (Between The Lines Of Age)

Zamach stanu zorganizowaliśmy po to, by nie dopuścić do wojny domowej - tak twierdzi główny dowódca puczu wojskowego w Sudanie. Na ulicach zamieszki, przyszłość kraju niepewna. Od obalenia dyktatora Sudanu przed dwoma laty trwa spór między siłami cywilnymi i wojskowymi. Czy poniedziałkowy zamach stanu kończy go rozstrzygając na korzyść armii? I co to oznacza dla Sudanu i reszty Afryki? Gość - Jędrzej Czerep

Niepłodność i bezpłodność to pogłębiający się problem nowoczesności. Dlatego macierzyństwo staje się niespełnionym marzeniem coraz większej liczby kobiet. Postęp w biotechnologii stworzył nowe możliwości, a także nieznane wcześniej dylematy. Surogacja, czyli macierzyństwo zastępcze, daje nadzieję bezdzietnym parom na posiadanie potomstwa. Kulisy ukraińskiego biznesu surogacyjnego, które odsłonimy w tym odcinku, wywołują jednak kontrowersje i wątpliwości natury etycznej. Innowacja unieważniła rzymską zasadę „mater semper certa est”, czyli „matka zawsze jest pewna”. Dziś matek jest wiele – jest matka genetyczna, matka biologiczna, matka prawna oraz matka społeczna. Każda z nich może być inna kobieta. Może być też tak, że dziecko ma dwie matki genetyczne jednocześnie i jednego ojca. Najnowsza technologia IVG umożliwia wyprodukowanie komórek jajowych z komórek somatycznych, np. komórek skóry. Czy to oznacza że matką genetyczną będzie mógł być mężczyzna? Kim będzie matka przyszłości? Czy biorąc pod uwagę pogłębiający się problem niepłodności, macierzyństwo będzie przywilejem bogatych? Czy prawo nadąży za galopującym postępem technologicznym? Czy przyszłość macierzyństwa będzie zależeć tylko i wyłącznie od technologii? Czy definiować ją będą także matki – te dzisiejsze i te przyszłe? W odcinku występują: Tosia Woźniak - 17-latka z Warszawy Monika Łukasiewicz – ginekolożka, która pracuje z in vitro Lorna Gibb – brytyjska pisarka, autorka książki „Childless Voices” Natalia Hatalska – założycielka i prezeska instytutu badań nad przyszłością infuture.institute, autorka książki „Wiek paradoksów. Czy technologia nas ocali” Jakub Korus - dziennikarz, autor książki reporterskiej „Surogatki. Historie kobiet, które rodzą po cichu” Sarah Walker Robson - członkini brytyjskiej organizacji zajmującej się etyką medyczną Nuffield Council on Bioethics David King - biolog molekularny, założył Human Genetics Alert Helen Watt - członkini chrześcijańskiego centrum bioetyki na Oxfordzie Basia Staniszewska – samotna matka z wyboru, zdecydowała się na zajście w ciążę metodą in vitro ze swoim przyjacielem Anna Bucher - matka 5 dzieci Weronika Czokajło – 17-latka z Sejn Autorka: Agata Kasprolewicz Współpraca: Krystyna Romanowska Realizacja: Kris Wawrzak, studio „Efektura” Partner Raportu z przyszłości: https://incredibleinspirations.com

Na granicy polsko-białoruskiej ludzkie tragedie i wojna prowadzona przez Aleksandra Łukaszenkę przeciw Unii przy pomocy migrantów. Jak pomagać migrantom nie ulegając politycznym prowokacjom? I czy to w ogóle jest możliwe? Jak powinna reagować Polska i Unia Europejska w obliczu rosnącej liczby migrantów przerzucanych przez Łukaszenkę na wschodnią granicę wspólnoty? We Francji wielkie przetasowanie przedwyborcze. Czy Eric Zemmour okaże się czarnym koniem wyścigu, którego finał nastąpi w kwietniu? Angielski klub piłkarski Newcastle United zakupiony przez konsorcjum, które w istocie reprezentuje władze Arabii Saudyjskiej. Przy aplauzie kibiców. Czy we współczesnym futbolu wszystko jest na sprzedaż? Węgierska opozycja ma wspólnego lidera w wiosennych wyborach parlamentarnych. Pewności pokonania Viktora Orbana nie ma, ale ten ruch zwiększa szanse odsunięcia od władzy człowieka, który od 11 lat dominuje w węgierskiej polityce. Norwegia nie zaprzestanie wydobycia i przetwarzania paliw kopalnych. A równocześnie chce być liderem walki ze zmianami klimatu. Szczyt hipokryzji, czy realny plan? A także: dźwięki miasta, przed którymi nie da się uciec. Rozkład jazdy: (2:25) Gregory Porter & Common - Running (Refugee Song) (6:07) Maciej Duszczyk o migrantach ze wschodniej granicy (33:04) Piotr Kamiński o wyborach we Francji (58:26) Ella Marie Hatta Isaksen - Luoddaearru (1:02:59) Świat z boku - Grzegorz Dobiecki o dźwiękach miasta (1:07:51) Podziękowania (1:12:30) Adrian Bąk o nowym właścicielu Newcastle United (1:29:17) Dominik Hejj o nadchodzących wyborach na Węgrzech (1:46:28) Piotr Szymański o walce Norwegii ze zmianami klimatu (1:59:40) Do usłyszenia (2:00:15) Jimmie Nail – Big River

Po debacie w Parlamencie Europejskim spór między Polską a Unią Europejską zaostrza się. Polska nie opuszcza Unii, a Unia nie odpuszcza krytyki w sprawie poszanowania prawa przez polski rząd. Czy na czwartkowym szczycie Rady Europejskiej należy oczekiwać osłabienia emocji? I jak reagują inne kraje Unii na kolejny konflikt, który poddaje w wątpliwość spójność wspólnoty? Gość: Anna Słojewska

Macierzyństwo świadome, zaplanowane i samodzielne to fenomen nowoczesności - owoc postępu społecznego i naukowego. Kobiety wyemancypowały się z macierzyństwa rozumianego w kategoriach biologicznej konieczności i zyskiwały nowe role w życiu publicznym. W ten sposób zmieniała się rola matki. Macierzyństwo postrzegane jest często jako hamulec kobiecego aktywizmu. Czy słusznie? A może to właśnie macierzyństwo dało kobietom sposobność i siłę by walczyć o swoje prawa? Kobiety, przekuwając instynkt macierzyński na działania społeczne i polityczne, walczyły o lepszy świat. Walczą do dziś. Ale czy nowoczesność dała matkom wolność, o której marzyły? Świadome macierzyństwo pociągnęło za sobą długą listę nowych obowiązków i oczekiwań, którym kobiety muszą sprostać. Czy nowoczesność zastawiła na matki kolejne sidła? Czy dyktat matki idealnej kreśli granice wolności współczesnego macierzyństwa? Nakładanie upiększających filtrów na rzeczywistość to znak czasów, w których żyjemy, w których protezą prawdziwych relacji międzyludzkich stały się media społecznościowe. Współczesne filtry nie tylko wygładzają zmarszczki, wybielają zęby, wyszczuplają sylwetkę na zdjęciach z Instagrama, ale także usuwają z krajobrazu codzienności takie stany jak: zmęczenie, frustracja, niemoc, lęk. Czy dziś trudniej być matką niż kiedyś? W odcinku występują: Basia Staniszewska – samotna matka z wyboru, zdecydowała się na zajście w ciążę metodą in vitro ze swoim przyjacielem. Dr Magdalena Rosochocka-Gmitrzak - socjolożka z Uniwersytetu Warszawskiego. Dr Monika Łukasiewicz – ginekolożka, która pracuje z in vitro. Natalia Hatalska – założycielka Infuture Institute, autorka książki „Wiek paradoksów. Czy technologia nas ocali”. Anya Jabour – profesor historii na Uniwersytecie w Montanie. Ayobami Adebayo – nigeryjska pisarka, autorka książki pt. „Zostań ze mną”. Sarah Knott – autorka książek o macierzyństwie, historyczka na Uniwersytecie Bloomington w Indianie. Koigi wa Wamwere - kenijski polityk, obrońca praw człowieka i pisarz. Kaja Szulczewska – freelancerka, działaczka społeczna. Nie chce mieć dzieci. dr Natalia Jarska z Polskiej Akademii Nauk- specjalizuje się w historii kobiet i płci. Maria Żytkowska – samotnie wychowała siedmioro dzieci. Maria Czokajło – córka Marii Żytkowskiej, prowadzi żłobek w Sejnach. Paweł Droździak – psycholog i psychoterapeuta. Anna Bucher – matka pięciorga dzieci. Autorka: Agata Kasprolewicz Współpraca: Krystyna Romanowska, Mateusz Kacperski Realizacja: Kris Wawrzak, studio „Efektura” Partner Raportu z przyszłości: https://incredibleinspirations.com

Londyn chce zmiany części umowy brexitowej dotyczącej Irlandii Północnej. Brytyjczycy nie chcą już granicy celnej między Irlandią Północną a resztą Zjednoczonego Królestwa, mimo że właśnie na to zgodził się premier Boris Johnson przed niespełna dwoma laty. Unia zapowiada daleko idące ustępstwa, ale nie chce zasadniczej zmiany. Czy szykuje się brytyjsko-europejska wojna handlowa? W Bejrucie znów przemoc na ulicach. W demonstracji zorganizowanej przez ugrupowania szyickie zostało zastrzelonych sześć osób. Liban pogrąża się w chaosie społecznym i rozkładzie gospodarczym. Krwawe zamieszki w więzieniu w Ekwadorze. Dlaczego więzienia w Ameryce Południowej są tak niebezpiecznym miejscem do życia? Kanclerz Austrii Sebastian Kurz ustępuje ze stanowiska. Honorowa dymisja, czy sprytny ruch polityczny? Wreszcie jest! Światowa Organizacja Zdrowia akceptuje szczepionkę na malarię. Miliony ludzi, zwłaszcza dzieci w Afryce Subsaharyjskiej, otrzymają szansę na przeżycie choroby, która do tej pory zabijała kilkaset tysięcy osób rocznie. I jeszcze: jaki jest koń każdy widzi, ale jaki jest koń z Angelą Merkel na grzbiecie? Rozkład jazdy: (2:30) Oasis – Don’t Look Back in Anger (7:23) Jarosław Błaszczak o zmianach części umowy brexitowej (24:15) Łukasz Fyderek o przemocy na ulicach Bejrutu (42:25) Yasmine Hamdan - Oloulou (45:20) Świat z boku - Grzegorz Dobiecki o nowym pomniku Angeli Merkel na koniu (50:10) Raport z przyszłości (53:09) Podziękowania (57:51) Adrian Bąk o zamieszkach w ekwadorskim więzieniu (1:12:35) Adam Czartoryski o dymisji kanclerza Austrii (1:23:10) Tomasz Rożek o szczepionce na malarię (1:41:10) Do usłyszenia (1:42:10) Meen - Cliche

W Czechach niespodziewana zmiana polityczna. Dotychczasowy premier Andrej Babisz przegrywa wybory, triumfuje centroprawica. Co nie znaczy, że Babisz automatycznie odchodzi ze stanowiska. Czy Czechy czeka okres niepewności, a potem zasadniczej zmiany polityki? Gość - Aleksander Kaczorowski

Czy sztuczne mięso ochroni nas przed katastrofą klimatyczną? Naukowcy i startupy z całego świata pracują nad formułą pozwalającą masowo produkować syntetyczne mięso, czyli mięso hodowane w laboratorium. Takie jedzenie zostało już dopuszczone do sprzedaży w Singapurze, a kolejne firmy i państwa prowadzą nad tym prace. Czy naukowcy stworzą jedzenie przyszłości? Jedzenie etyczne, które nie jest źródłem cierpienia zwierząt, ludzkich dramatów i przyczyną pogłębiającego się kryzysu klimatycznego? Na tyle tanie, że zaspokoi problem głodu powiększającej się populacji? Czy technologia sztucznego mięsa opracowywana w Dolinie Krzemowej ma solidne podstawy naukowe? I czy rzeczywiście chcemy, żeby nasze jedzenie było produkowane i było własnością tych samych globalnych korporacji które kontrolują jak gromadzimy i udostępniamy informacje? W odcinku występują: Rick Dove: amerykański aktywista walczący z przemysłową hodowlą świń Stefano Liberti: włoski dziennikarz, autor książki „Władcy Jedzenia” Carolyn Steel: brytyjska pisarka, autorka książki „Sitopia. Jak jedzenie może ocalić świat” Profesor Ricardo San Martin z Uniwersytety Berkley w Kalifornii, szef centrum badań nad alternatywnym mięsem na tej uczelni Nicolette Hahn Niman – prawniczka, ranczerka, autorka książki „Defending Beef” dr Stanisław Łoboziak, pierwszy polski twórca sztucznego mięsa,  biolog molekularny i szef laboratorium biologicznego w Centrum Nauki Kopernik Autorka: Agata Kasprolewicz Współpraca: Mateusz Kacperski Realizacja: Kris Wawrzak, studio „Efektura” Partner Raportu z przyszłości: https://incredibleinspirations.com