Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

Rosyjskie samoloty zniszczone na Krymie, a prezydent Zełenski mówi, że wojna musi skończyć się wyzwoleniem półwyspu. G7 domaga się od Rosji przekazania Ukrainie kontroli nad elektrownią atomową w Zaporożu, gdzie w ostatnich dniach doszło do serii ostrzałów, do których dokonania nie przyznaje się żadna ze stron. Czy Ukrainę stać na realną kontrofensywę i odbicie terenów zagrabionych przez Rosję? Izrael dokonuje zmasowanych ataków na Strefę Gazy. Ginie w nich 46 Palestyńczyków, w tym szesnaścioro dzieci. Czy to reakcja na realne zagrożenie terroryzmem, czy nieuzasadniona agresja na naród kierowany przez nieudolnych przywódców i coraz bardziej opuszczony przez świat? W Europie największa susza od 500 lat. Prawie połowa ziemi na kontynencie znajduje się w krytycznym stanie i nic nie wskazuje na to, by sytuacja miała się zmienić na lepsze. Co to oznacza dla Europejczyków? W Kenii wybory powszechne. Czy tym razem uda się uniknąć przemocy, która tradycyjnie towarzyszyła wyborom w tym kraju w ostatnich latach? W oczekiwaniu na narodziny 8-miliardowego człowieka już na jesieni tego roku, zastanowimy się czy ludzi na ziemi jest rzeczywiście za dużo, czy może za mało? Rozkład jazdy: (2:16) Dam – I Don’t Have Freedom (5:51) Michał Kacewicz o sytuacji w Ukrainie (28:13) Agnieszka Bryc o atakach Izraela na Strefę Gazy (49:36) America – A Horse with No Name (53:39) Podziękowania (58:35) Agata Kasprolewicz o wyborach w Kenii (1:12:59) Adrian Bąk i Irena Kotowska o przeludnieniu ziemi (1:44:25) Tomasz Rożek o suszy w Europie (2:03:36) Do usłyszenia (2:04:39) John Travolta, Olivia Newton John - You're the One That I Want

Dziś w Raportowym sezonie nieogórkowym: o Polsce i Polakach, o Bogu, o diable, o okrucieństwach historii, o duszy nieśmiertelnej, o miłości i jej braku, o szaleństwie i jego skutkach, o przyjaźniach, zdradach, o literaturze, która staje się najważniejszą treścią życia i tęsknocie za pięknem. I o czułości. Porozmawiamy o pisarzach, którzy te tematy nie tak dawno poruszali, żyli nimi i całkowicie na poważnie o nich między sobą debatowali. Miłosz, Herbert, Gombrowicz, Iwaszkiewicz, Różewicz, Czapski, Wat, Krynicki - to bohaterowie książki, która jest dziś pretekstem do rozmowy w Raporcie, książka nosi tytuł „Gwiazda Piołun”. Gość: Andrzej Franaszek Prowadzenie: Dariusz Rosiak

Czym jest cancel culture? Dla jednych to forma nowoczesnego ostracyzmu, dla innych niebezpieczna broń Internetu, dla kolejnych wymysł przewrażliwionych mniejszości, a dla jeszcze innych przywracanie dziejowego porządku. O kulturze wykluczenia, albo unieważnienia, mówi się coraz więcej. Pojęcie wykracza już poza bramy amerykańskich uniwersytetów i celebryckiego środowiska. Unieważniani są pisarze, artyści, dziennikarze, politycy. Zresztą nie profesja - i nie barwy polityczne - zdają się być tutaj najważniejsze. Co to znaczy być "skanselowanym"? I czy da się stworzyć świat ludzi, pojęć i debat, który będzie odporny na jakiekolwiek odstępstwa od reguł? I przez kogo mają być one tak naprawdę ustanawiane? Gość: Prof. Agata Bielik-Robson Prowadzenie: Adrian Bąk

Dziś krążymy wokół temperatury i natury – porozmawiamy o lasach. Czy jest ich mało, czy dużo? Skąd się wzięły? Jak wpływała i wpływa na nie działalność człowieka? Oraz czy słusznie przeciwstawiamy sobie naturę i kulturę? Gość: dr hab. Krzysztof Świerkosz, Muzeum Przyrodnicze Uniwersytetu Wrocławskiego Prowadzenie: Dariusz Rosiak

Rosja znów straszy Europę, że zakręci kurek z gazem. Gazprom oświadcza, że nie może zagwarantować płynności dostaw i powołuje się na siłę wyższą. Europa ma plan, żeby gaz oszczędzać i kupować go więcej między innymi od Azerbejdżanu. Czy to wystarczy? I czy Europa będzie solidarna w obliczu konieczności pomocy krajom z niedoborami energii oraz w kwestii oszczędności? Ukraina twierdzi, że sytuacja na froncie jest stabilna i planuje kontrofensywę na południu. Prezydent Wołodymyr Zełenski zwalnia szefa Służb Bezpieczeństwa i prokurator generalną. Jaki przekaz płynie z Kijowa po 150. dniach wojny? I co oznacza porozumienie Ukrainy z Rosją pod egidą ONZ i Turcji w sprawie eksportu zboża przez porty Morza Czarnego? Gorąco, gorąco i jeszcze bardziej gorąco… W Europie upały, jakich dawno już nie było. W kolejnych krajach Starego Kontynentu padają rekordy ciepła. W Wielkiej Brytanii termometry po raz pierwszy w historii pokazały 40 stopni Celsjusza. Ekstremalnym upałom towarzyszą tragiczne w skutkach pożary. Czy Europa jest gotowa na kolejne anomalia pogodowe? Na Haiti rok po zabójstwie prezydenta władzę przejmują gangi. Organizacja Narodów Zjednoczonych twierdzi, że w stolicy Port-au-Prince sytuacja wymknęła się spod kontroli, a uzbrojone bojówki atakują niewinnych ludzi, w tym dzieci. Czy najbiedniejszy kraj półkuli zachodniej może liczyć na jakąkolwiek pomoc? W Raporcie także o południowokoreańskim soft power, czyli K-popie. Dlaczego tamtejsza muzyka zdobyła cały świat? I co K-pop mówi o samej Korei Południowej? I jeszcze o tym, czy powinno się już zdjąć ukraińską niebiesko-żółtą broszkę… Rozkład jazdy: (2:42) Red Hot Chili Peppers - Black Summer (6:33) Wojciech Jakóbik o gazie z Rosji (30:41) Wojciech Konończuk o wojnie w Ukrainie po 150 dniach (59:57) Boukman Eksperyans - Jou Nou Revolte (1:03:21) Świat z boku - Grzegorz Dobiecki o niebiesko-żółtej broszce (1:08:41) Podziękowania (1:13:32) Anna Dudzińska o popularności k-popu (1:32:11) Tomasz Rożek o upałach w Europie (1:55:20) Joanna Gocłowska-Bolek o władzy gangów na Haiti (2:15:11) Do usłyszenia (2:15:43) Emeline Michel – Pran men m (Take My Hand)

Nigdy wcześniej tak wielu z nas nie miało aż tylu rzeczy co teraz. Nigdy wcześniej produkowanie i nabywanie przedmiotów nie było tak łatwe, jak dziś. Nigdy wcześniej nie pragnęliśmy przedmiotów tak bardzo, jak obecnie, a jednocześnie nigdy wcześniej nie były nam one tak zbędne. To nie jedyny paradoks tej historii. Zawrotne tempo rozwoju technologicznego daje człowiekowi niemal nieograniczone możliwości – moglibyśmy tworzyć przedmioty trwałe, wręcz niezniszczalne, a jednak projektujemy je tak, by się szybko zużywały. Co by nam powiedziały przedmioty, gdyby umiały mówić? A może mają swój język? Tylko trzeba umieć go rozszyfrować? To właśnie w tym odcinku sezonu nieogórkowego, gościem będzie Tomek Rygalik - projektant, wykładowca, kurator i doktor sztuki. Prowadzenie: Agata Kasprolewicz

Coraz więcej europejskich krajów i muzeów chce zwracać dzieła sztuki z Afryki, ponieważ wiele z nich zostało zagrabionych w czasach kolonialnych. Najpierw taką wolę wyraziła Francja, a ostatnio dołączyły do niej Niemcy. Nie wszyscy chcą jednak zwracać i nie wszystko. Przez lata Europejczycy, i nie tylko Europejczycy, z uporem powtarzali, że nie mogą oddać Afrykanom dzieł sztuki, bo tak naprawdę nie wiadomo co zostało ukradzione, a co nie. Argumentowano też, że kraje afrykańskie i tak nie byłyby gotowe, żeby artefakty przyjąć oraz zapewnić im należyte miejsce i bezpieczeństwo. Czy to podejście właśnie się zmienia? Jak może wyglądać proces zwrotu dzieł sztuki Afryce? Które artefakty powinny wrócić do krajów pochodzenia, a które powinny zostać w Europie? Gość: dr Lucjan Buchalik, etnolog afrykanista, dyrektor Muzeum Miejskiego w Żorach, twórca żorskiej kolekcji pozaeuropejskiej. Prowadzenie: Adrian Bąk

„Tu byli, tak stali” to jeden z najciekawszych debiutów literackich ostatnich lat. Brutalna, momentami obezwładniająca, pozostawiająca czytelnika bez tchu powieść Gabriela Krauze to historia o życiu przesyconym przemocą, w ciągłym pędzie, o nieugaszonym pragnieniu posiadania więcej niż ktokolwiek może mieć. Okrutna, do bólu szczera i literacko zachwycająca. Gabriel Krauze będzie gościem lipcowego Raportu o książkach. Oddzielnym fenomenem literackim związanym z „Tu byli tak stali”  jest polski przekład, którego autorem jest Tomasz S.Gałązka. Tłumacz zdradza, że w pracy nad tym przekładem inspiracją był polski rap. No właśnie – czy rap to literatura? O tym, a także o Szczecinie, pamięci, Młynarskim i Osieckiej opowie Adam Zieliński, czyli raper Łona. Audycję prowadzi: Agata Kasprolewicz Realizuje: Sławomir Sobczyk Fragmenty literackie czyta: Olga Sarzyńska Autor rozmowy z Niallem Fergusonem: Dariusz Rosiak Goście: Gabriel Krauze Tomasz S. Gałązka Adam Zieliński, raper Łona Rozkład jazdy:  (1:48) Ezra Collective - More Than a Hustle (4:20) Gabriel Krauze "Tu byli, tak stali", czyt. Olga Sarzyńska (11:05) Rozmowa z Gabrielem Krauze (52:36) Gabriel Krauze "Tu byli, tak stali", czyt. Olga Sarzyńska, cz. 2 (55:47) Rozmowa z Tomaszem S. Gałązką (1:12:25) Podziękowania (1:16:41) Łona i Weber - Gdzie tak pięknie (1:20:05) Rozmowa z Łoną (1:49:02) Do usłyszenia (1:49:09) Łona i Weber - Echo

Jak zmienia się nasze podejście do oglądania filmów pod wpływem serwisów streamingowych, takich jak: Netflix, HBO MAX, Apple TV, Amazon Prime czy Disney Plus? Jeszcze kilka lat temu ich działalność wydawała się kopalnią pieniędzy dla inwestorów, a widzom gwarantowała wyzwolenie z tradycyjnych ograniczeń kina i telewizji. Dziś pierwszy ze wspomnianych gigantów notuje spadki w liczbie subskrypcji i spadki zysków. Czy to zapowiedź kolejnej zmiany w sposobie, w jaki oglądamy filmy, czy może chwilowa zadyszka potentatów na rynku treści filmowych? Gość: Michał Oleszczyk Prowadzenie: Dariusz Rosiak

Sąd Najwyższy USA delegalizuje orzeczenie, które dawało Amerykanom wynikające z konstytucji prawo do przerywania ciąży. Konserwatywna Ameryka triumfuje, liberałowie zapowiadają rozpad państwa na dwa narody. Dziesiątki ludzi giną przy próbie przedostania się z Maroka do Melilli - hiszpańskiej enklawy w Afryce Północnej. Rząd Hiszpanii broni brutalnej postawy policji marokańskiej. Czy świat podzielił migrantów na tych, których można zaakceptować i takich, którzy nie mają prawa osiedlić się w wybranym kraju? Rozkład jazdy: (1:37) Marcin Fatalski o sprawie aborcji w USA (30:43) Marcin Żyła o migrantach w Melilli (49:43) Do usłyszenia (49:58) Podziękowania