Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

Kończy się rok 2022, rok wojny w Ukrainie, która zmieniła świat w sposób równie nieprzewidywalny co dogłębny. Wpływa niemal na każdą sferę naszego życia: od cen zakupów i prądu do zmian w strukturze NATO i sojuszach międzynarodowych. To był również rok rządów talibów w Afganistanie, rok zamieszek w Iranie, rok umacniania autorytarnej władzy Xi Jinpinga w Chinach. We Francji, Szwecji, Izraelu odbyły się ważne wybory, w Katarze odbył się mundial, który – oprócz wielu innych rzeczy - chyba jak żaden poprzedni nie pokazał, w jak bardzo zglobalizowanym świecie żyjemy. Zmarła angielska królowa, która wydawała się wieczna, a jej wnuczek ma show w serwisie streamingowym, w którym oczernia swoją rodzinę. Ekscentryczny miliarder kupił sobie portal, który kształtuje umysły milionów ludzi i nikt nie jest w stanie odebrać mu zabawki. Goście: Agnieszka Bryc, Zbigniew Parafianowicz, Grzegorz Dobiecki Rozkład jazdy: (2:17) Okean elzy - Wstawaj (5:10) Goście o wojnie w Ukrainie (27:05) Chór z Kolegium Europejskiego w Natolinie - Śpij Jezu, śpij (28:57) Goście o ludziach, którzy zmieniają świat (57:24) Kozak System - Azow-stal (59:49) Podziękowania (1:05:11) Dagadana - jeszcze będzie przepięknie (1:08:33) Goście o roli Chin w 2022 (1:34:10) Meri - Я з Yкраїни (1:37:34) Goście o kierunku Europy (1:55:30) Do usłyszenia (1:55:54) Okean elzy - Wse bude dobre

To był kolejny rok wielkiej zmiany, którą przeżywamy od lat i której do końca nie rozumiemy, choć próbujemy ją opisać na różne sposoby. Badacze społeczni, naukowcy, artyści, dziennikarze, próbują opowiedzieć tę zmianę w sposób, który sprawi, że – jak mówił mistrz Młynarski "coraz bardziej otaczająca nas rzeczywistość" będzie odrobinę bardziej zrozumiała. Tak, żebyśmy się mniej bali – tego co jest, tego co przyjdzie, ludzi dookoła. Ten rok był poważnym testem. Miliony Ukraińców przyjechało do Polski, część z nich przejechała przez nasz kraj, wielu z nami zostało. Wielu ludzi zranionych, zagubionych. Wielu też bardzo szybko zasymilowanych i żyjących na tyle normalnie na ile się da w nowym kraju z dala od bliskich. Przyjęliśmy ich z otwartym sercem – zaskakując chyba najbardziej samych siebie. Czym są święta Bożego Narodzenia po takim roku? Po co one są? I co my w ogóle świętujemy? Gość: Jacek Prusak Rozkład jazdy:  (2:00) Nika Lubowicz - Dziwny kraj (4:50) Rozmowa z ks. Jackiem Prusakiem cz. 1 (17:16) Pablopavo i Ludziki - Zima (21:22) Rozmowa z ks. Jackiem Prusakiem cz. 2 (53:33) Nick Cave & The Bad Seeds - Into My Arms (57:43) Rozmowa z ks. Jackiem Prusakiem cz. 3 (1:17:14) Raz dwa trzy - Trudno nie wierzyć w nic (1:21:28) Do usłyszenia (1:22:18) Podziękowania

Koniec mundialu w Katarze. Miał być najgorszy w historii - czy był najlepszy? Czy sprawdziły się przepowiednie sceptyków, czy reputacja Kataru poprawiła się po tej imprezie? I czego uczą nas te finały na temat: piłkarzy, kibiców, polityków i mediów? Podsumujemy imprezę, która miała się nie udać. Napięcia w Kosowie między miejscowymi Serbami a Albańczykami. Czy ten kraj, który ciągle czeka na międzynarodowe uznanie wielu państw, stoi na skraju wojny? Haiti to kraj rządzony przez gangi. Dlaczego wielu mieszkańców woli je od władzy albo międzynarodowych rozjemców? W Himalajach chińscy i indyjscy pogranicznicy okładają się kijami i pałkami. Dlaczego granica między dwiema potęgami nuklearnymi czasem przypomina karczemne bijatyki? W amerykańskim laboratorium dokonano fuzji termojądrowej, która wygenerowała więcej energii, niż włożono w eksperyment. Czy to zapowiedź przełomu w produkcji taniej, powszechnie dostępnej i czystej energii? A także o pustym mieszkaniu i o karmie, która wraca – być może. Rozkład jazdy: (2:12) Moonlight Benjamin - Haut la haut (6:11) Michał Okoński o mundialu w Katarze (44:46) Rigels Walili o napięciach w Kosowie (1:07:42) Melissa Laveaux - Half a Wizard, Half a Witch (1:11:35) Świat z boku - Grzegorz Dobiecki o pustym mieszkaniu (1:16:32) Konkurs Raportu (1:18:26) Podziękowania (1:23:09) Adrian Bąk o gangsterskiej władzy Haiti (1:38:05) Michał Bogusz o bijatykach na granicy Chin i Indii (1:49:49) Tomasz Rożek o przełomie w produkcji energii (2:07:31) Do usłyszenia (2:08:09) Melissa Laveaux - Kouzen

Parlament Europejski w centrum skandalu korupcyjnego. Przedstawiciele Kataru mieli przekupywać wysokich rangą posłów i ich otoczenie. Dotychczas aresztowano sześć osób, biura i mieszkania w Brukseli i Strasburgu są przeszukiwane przez policję. Opublikowano również zdjęcia walizek z pieniędzmi znalezionych przez policję. Wśród zatrzymanych wiceprzewodnicząca PE i jej partner oraz doradca Parlamentu. Czy ten skandal to tylko kilka czarnych charakterów, które należy przykładnie ukarać czy dowód na systemowy problem z korupcją w europejskich instytucjach? Gość: Karolina Borońska-Hryniewiecka

Poeta, mistyk, kochanek, strateg – Adam Mickiewicz pozostawił po sobie wielkie literackie dzieła i nie mniej bogaty, skomplikowany i tajemniczy życiorys. Grudniowym Raportem o książkach zamykamy Rok Romantyzmu Polskiego. Życie Adama Mickiewicza to scenariusz na film dowolnego gatunku – romans, dramat polityczny, thriller z elementami horroru czy fantasy. Trudno więc się dziwić autorom książek o Mickiewiczu, że piszą biografie wieszcza w iście filmowym stylu. „Adam” Cezarego Harasimowicza to wirujące kadry z życia poety, które wyświetla przed oczami czytelnika tajemniczy narrator - duch. „Mickiewicz w Stambule” Krzysztofa Rutkowskiego to opowieść filmowa (jak pisze sam autor w podtytule) o ostatnich 74 dniach i nocach Adama Mickiewicza, których finał rozegrał się w podłej kwaterze w Stambule. W programie także znakomity reportaż Anny Goc „Głusza”. Co to znaczy odebrać ludziom prawo do języka? Prawdziwą tragedią ludzi głuchych nie jest to, że nie słyszą, lecz samotność, na którą ich skazujemy. A do tego jest grudzień i idą święta, mamy też dla Państwa opowieść z krainy łagodności i nonsensu. Dowcip, wirtuozeria słowa, wyobraźnia i literackie ciepło, to świat Jeremiego Przybory, do którego przenosi nas książka „Wraz, czyli bez”. O niej opowie syn poety. Prowadzi: Agata Kasprolewicz Rozmowa z Konstantym Przyborą: Dariusz Rosiak Fragmenty literackie czyta: Olga Sarzyńska Realizacja: Kris Wawrzak Rozkład jazdy:  (3:18) Andrzej Stasiuk i zespół Haydamaky - Mogiły Haremu (8:47) Adam Cezarego Harasimowicza, czyta Olga Sarzyńska (21:41) Rozmowa z Cezarym Harasimowiczem (53:19) Świtezianka Adama Mickiewicza (1:01:59) Rozmowa z Krzysztofem Rutkowskim (1:45:20) Irena Kwiatkowska - List (1:47:19) Rozmowa Dariusza Rosiaka z Konstantym Przyborą (2:19:05) Podziękowania (2:24:01) Rozmowa z Anną Goc (2:50:16) Do usłyszenia (2:50:31) Sanah - Do *, w sztambuch

Stany Zjednoczone i Rosja wymieniają więźniów. Amerykańska koszykarka Brittney Griner i rosyjski handlarz bronią Wiktor But zostali zwolnieni z odbywania kary. Czy to porozumienie zmienia cokolwiek w stosunkach między obu krajami? Czy w Ukrainie spada intensywność ataków rosyjskich, czy to tylko cisza przed kolejną burzą? I czy Białoruś przyłączy się do wojny? Niemieckie służby bezpieczeństwa rozbijają grupę, której celem był zamach stanu i przejęcie władzy w państwie. Operetkowy pucz czy sygnał poważnych problemów społecznych w Niemczech? Prezydent Peru aresztowany pod zarzutem zamachu na konstytucję. W ciągu roku Pedro Castillo marnuje cały kredyt zaufania narodu. Prezydent RPA w centrum skandalu. Cyril Ramaphosa miał zlikwidować korupcję w kraju, a sam jest o nią oskarżany. I jeszcze: czym jest australijska skała Uluru i dlaczego, aby zrozumieć ten kraj, trzeba znać jej historię? A także pierwszy akcent świąteczny w Raporcie: do czego służy choinka? Rozkład jazdy: (1:56) Los Destellos, Enrique Delgado - El Campesino (4:43) Michał Kacewicz o wymianie więźniów USA i Rosji (21:10) Anna Kwiatkowska o niedoszłym puczu w Niemczech (56:42) Lucila Campos - Samba Malato (59:54) Świat z boku -  Grzegorz Dobiecki o choince (1:05:13) Podziękowania (1:10:13) Joanna Gocłowska-Bolek o aresztowaniu prezydenta Peru (1:23:17) Wojciech Jagielski o skandalu korupcyjnym w RPA (1:40:16) Tania Libertad - Anda Mareado (1:43:27) Agata Kasprolewicz i Mark McKenna o książce „Powrót do Uluru” (2:17:04) Do usłyszenia (2:17:39) Susana Baca - Caras Lindas

Węgry zablokowały wypłatę pomocy unijnej dla Ukrainy wartej 18 miliardów euro. Bruksela ponownie odłożyła decyzję w sprawie wypłaty prawie 6 miliardów dla Węgier z funduszu zwalczania skutków covid. Komisja rekomendowała również wstrzymanie wypłaty Węgrom 7,5 miliarda euro z funduszy spójności. Spór Brukseli z Węgrami nie ustaje, a wręcz przeciwnie – wydaje się przybierać na sile. Jak wpłynie on na stosunki wewnątrz Unii, kto pierwszy ustąpi? Gość - Anna Słojewska

Unia Europejska wprowadza embargo na zakup rosyjskiej surowej ropy i ogranicza możliwości ubezpieczania statków przewożących ten surowiec. Zachód zamierza także wprowadzić maksymalne ceny na rosyjską ropę. Jak te decyzje wpłyną na dochody Rosji, dlaczego niektóre kraje nie chcą sankcji, jak zareagują rynki surowców? Na wschodzie Demokratycznej Republiki Konga kryzys humanitarny i starcia sił rządowych z rebeliantami. Dlaczego w tym miejscu świata od dekad nie ma spokoju? Do czego służą chińskie posterunki rozlokowane w kilkudziesięciu krajach świata? I dlaczego niektórym krajom, również unijnym one nie przeszkadzają? Wreszcie optymistyczne wyniki badań leku na chorobę Alzheimera. Dlaczego tę chorobę tak trudno leczyć? Co wiedział papież Jan Paweł II o pedofilii wśród księży i hierarchów i dlaczego nie podjął działań by chronić ofiary? - porozmawiamy z autorem bulwersującej książki na ten temat. A także dyplomacja, albo jak zabrnąć w dyplomatnię? Rozkład jazdy: (2:09) Tower of Power – Only So Much Oil in the Ground (5:56) Szymon Kardaś o embargo UE na rosyjską ropę (36:59) Jędrzej Czerep o starciach rządu z rebeliantami we wschodniej DR Kongo (53:55) Agnieszka Gugała o sytuacji humanitarnej we wschodniej DR Kongo (1:08:44) Kekele - Mace (1:13:56) Świat z boku - Grzegorz Dobiecki o dyplomatni (1:19:11) Podziękowania (1:24:05) Marcin Pośpiech o chińskich posterunkach na całym świecie (1:36:38) Paweł Walewski o obiecującym leku na Alzheimera (1:54:03) Marcin Gutowski o pedofilii w kościele i Janie Pawle II (2:20:38) Do usłyszenia (2:21:28) Fleetwood Mac - Everywhere

Zmarł były lider Chin Jiang Zemin, który doszedł do władzy po masakrze na placu Tiananmen w 1989 roku. W Chinach nie ustają  protesty przeciwko obostrzeniom wprowadzonym w związku z epidemią koronawirusa. Od ubiegłego tygodnia w wielu miastach ludzie wychodzą na ulice, a policja brutalnie tłumi demonstracje. Czy władze wycofają się z polityki „zero COVID”? Czy na chińskich ulicach rodzi się ruch antyrządowy? Gość: Bogdan Góralczyk

Już ponad 300 osób zostało zabitych w antyrządowych zamieszkach w Iranie. ONZ rozpoczyna dochodzenie w celu ustalenia przebiegu i skutków wydarzeń w tym kraju. Irańskie siły bezpieczeństwa potęgują represje, zwłaszcza w irańskim Kurdystanie skąd pochodziła Mahsa Amini, której śmierć w areszcie wywołała ruch protestu. Czy ten ruch doprowadzi do znaczących zmian politycznych w kraju? Ukraina wychodzi z paraliżu po rosyjskich atakach na infrastrukturę krytyczną kraju. Parlament Europejski uznał Rosję za państwo sponsorujące terroryzm. W programie rozmowa o sytuacji na froncie i w całej Ukrainie ze słowackim reporterem, autorem znakomitej książki na temat wojny. Co ma filantropia i myślenie o przyszłości planety i ludzi do upadku wielkiej giełdy kryptowalutowej? Dużo, jak się okazuje. W Chinach protesty przeciwko obostrzeniom związanym z kolejną falą koronawirusa. Dlaczego władze stosują tak ostrą strategię wobec choroby? Europa ma nowych astronautów – co będą robić i kto za to zapłaci? I jeszcze o merytokracji, która ma być lekiem na miernotę, choć bywa jej potwierdzeniem. Rozkład jazdy: (2:26) Shervin Hajipour - Baraye (4:56) Jagoda Grondecka o zamieszkach w Iranie (25:57) Tomas Forro o sytuacji na froncie w Ukrainie (50:29) Koorosh, Raha, Sami Low - Ye Roozi (53:46) Świat z boku - Grzegorz Dobiecki o merytokracji (58:57) Podziękowania (1:03:53) Adrian Bąk o upadku giełdy FTX (1:28:55) Michał Bogusz o kolejnej fali koronawirusa w Chinach (1:42:22) Tomasz Rożek o europejskich astronautach (2:07:57) Do usłyszenia (2:08:31) Julie London, Gregory Porter - Fly Me to the Moon