Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

Wojskowi przejmują władzę w Gabonie, odsuwają od rządów jednego z najbardziej skorumpowanych polityków afrykańskich. Na ulicach radosne tłumy, a Zachód ma problem, jak połączyć postulat demokracji z faktem, że w Afryce nagradza ona często rządy autorytarne i skorumpowane jak w Gabonie, Nigrze czy Zimbabwe. Czy Afryka nie zasługuje na demokrację? A może by spytać o to ludzi, którzy tam mieszkają? W Libii gwałtowne protesty po tym, jak szefowa dyplomacji tego kraju spotkała się potajemnie z przedstawicielem Izraela. Dlaczego próby zbliżenia Izraela i krajów muzułmańskich są tak trudne? W Estonii wrze po tym, jak okazało się, że firma należąca do męża premier kraju robiła interesy z Rosją po inwazji 2022 roku. Czy Kaja Kallas straci stanowisko? Indyjski pojazd kosmiczny ląduje na Księżycu za sumę o połowę niższą niż budżet hollywoodzkich filmów o kosmosie. Jak to się robi i po co? A także: pocałunek radości czy śmierci? W Hiszpanii skandal piłkarsko-obyczajowy. I o zwracaniu honoru zamiast innych rzeczy. Rozkład jazdy:  (2:08) Wojciech Jagielski o puczu w Gabonie (23:58) Maciej Pawłowski o protestach w Libii (38:23) Świat z boku - Grzegorz Dobiecki o zwracaniu honoru (44:51) Podziękowania (50:00) Adrian Bąk o wrzeniu w Estonii (1:10:05) Maciej Okraszewski o hiszpańskim skandalu piłkarsko-obyczajowym (1:33:38) Tomasz Rożek o indyjskim lądowaniu na Księżycu (1:55:32) Do usłyszenia

W ostatnim odcinku sezonu nieogórkowego Raportu zapraszamy w daleką podróż do Yunnanu – miejsca, w którym mieszkają ostatni ludzie na świecie posługujący się pismem obrazkowym. Nazywają się Naxi. Jak to możliwe, że zdołali ochronić swoją kulturę w opresyjnym wobec mniejszości reżimie Chińskiej Republiki Ludowej? I czy uda im się przetrwać? Opowiemy też o jednym z najciekawszych współczesnych chińskich artystów protestu, który nie zgadza się na to, by mniejszości w Chinach umierały w ciszy. Gość: Maciej Gaca Prowadzenie: Agata Kasprolewicz

Samolot z Jewgienijem Prigożynem na pokładzie rozbił się pod Twerem niedaleko Moskwy. Nikt z 10 osób na pokładzie nie przeżył, a świadkowie mówią o eksplozji, bądź eksplozjach słyszanych przed rozbiciem samolotu. Czy to zemsta Putina na szefie Grupy Wagnera za próbę puczu sprzed dwóch miesięcy? Co dalej z tą formacją i jej bogactwem? I jak – czy w ogóle - ten incydent wpłynie na wojnę w Ukrainie, gdzie armia ukraińska czyni powolne postępy na froncie? Donald Trump z zarzutami po raz czwarty. Były prezydent aresztowany w Atlancie za próbę wpłynięcia na wynik wyborów 2020 roku. Jego przewaga nad konkurentami z Partii Republikańskiej rośnie. Grupa BRICS rozszerza skład, a Chiny walczą z kryzysem gospodarczym. Czy możliwy jest sprawiedliwszy ład na świecie pod kierunkiem Pekinu, Moskwy, Teheranu i Rijadu? Według Human Rights Watch Arabia Saudyjska dokonuje masowych zabójstw migrantów na granicy z Jemenem. Co na to Zachód? Dwa lata po przejęciu władzy przez talibów w Afganistanie jest mniej przemocy, mniej wolności i więcej biedy niż wcześniej. Czy te proporcje da się zmienić? I jeszcze: o muzyce w znaczeniu politycznym. Rozkład jazdy:  (2:17) Michał Kacewicz o przyszłości Grupy Wagnera (22:57) Mateusz Piotrowski o aresztowaniu Donalda Trumpa (44:04) Świat z boku - Grzegorz Dobiecki o muzyce w polityce (49:36) Podziękowania (55:02) Marcin Pośpiech o Afganistanie po przejęciu władzy przez talibów (1:07:30) Krzysztof Kozłowski o poszerzeniu grupy BRICS (1:33:34) Łukasz Fyderek o zabójstwach migrantów na granicy z Jemenem (1:48:06) Do usłyszenia

W przedostatnim odcinku tegorocznego „Raportu – sezonu nieogórkowego” porozmawiamy o starości. Tak, starzejemy się, Europa się starzeje. Starzeją się także Stany Zjednoczone, Japonia i Chiny. Oczywiście to nie cały świat, ale oczekuje się, że na całym świecie w ciągu najbliższych 30 lat liczba osób w wieku 65 lat i starszych podwoi się - ze 760 milionów obecnie do ponad półtora miliarda w 2050 r. Do tego czasu jedna na cztery osoby w Europie i Ameryce Północnej będzie miała co najmniej 65 lat. Przyszedł więc czas najwyższy, żeby zacząć organizować świat, tak żeby starsi czuli się w nim dobrze. Ale… kim są i kim będą tak naprawdę osoby starsze? Jak będzie wyglądała starość dzisiejszych trzydziestolatków? Czy granice starości już teraz się przesuwają i czy to przesuwanie granic jest zjawiskiem dobrym, a może niekoniecznie? Gość: Piotr Szukalski Prowadzenie: Adrian Bąk

Pod patronatem Joe Bidena w Camp David spotykają się prezydent Korei Południowej i premier Japonii. Czy zagrożenie ze strony Chin i Korei Północnej to wystarczający powód, by zmienić nastawienie do siebie państw, których historia stosunków obarczona jest tragediami i wrogością? Czy Amerykanie planują stworzenie antychińskiego trójkąta w rejonie Pacyfiku? I co na to Chiny? Litwa zamyka przejścia graniczne z Białorusią, a Łotwa zwiększa obecność wojska na granicy. Jak państwa bałtyckie podchodzą do zagrożenia ze strony Łukaszenki i Putina? Prawybory prezydenckie w Argentynie wygrywa miłośnik Trumpa. Czy w Ameryce Łacińskiej nadszedł czas polityków spoza głównego nurtu? W niedzielę finał kobiecych mistrzostw świata w piłce nożnej. Jak kobietom udało się przekonać mężczyzn, zwłaszcza włodarzy  światowej piłki, by traktować je poważnie? A także: dlaczego porażka w nauce nie musi oznaczać klęski? I: resortowe dzieci rządzą światem.   Rozkład jazdy: (1:52) Oskar Pietrewicz o spotkaniu w Camp David (23:50) Dominik Wilczewski o zamknięciu granicy litewsko-białoruskiej (43:36) Świat z boku - Grzegorz Dobiecki o resortowych dzieciach (49:40) Podziękowania (55:08) Michał Banasiak o kobiecych mistrzostwach świata w piłce nożnej (1:12:28) Joanna Gocłowska Bolek o prawyborach w Argentynie (1:31:11) Tomasz Rożek o porażkach w nauce (1:50:10) Do usłyszenia

Czy u podstaw współczesnych nierówności i dyskryminacji ludzi, którzy nie mają białego koloru skóry leży ideologia, czy ekonomia? Dlaczego, skoro zgadzamy się – wyłączając skrajną mniejszość – że kolonializm, niewolnictwo, segregacja były złe i w debacie publicznej piętnujemy rasizm – to system oparty na hierarchii rasowej nadal funkcjonuje? Na te pytania poszukamy odpowiedzi w tym odcinku sezonu nieogórkowego Raportu o stanie świata. Gość: Remi Adekoya

„Muzea są czymś więcej niż miejscami pamięci. Są miejscami kultu właściwego społeczeństwom futurocentrycznym” i pisze w swojej nowej książce „Muzeum. Historia świata” profesor Krzysztof Pomian, którego gościmy w tym odcinku literackiego Raportu. Po co nam muzea? I dlaczego historia muzeów to opowieść o zmieniającym się świecie? Jak przełożyć pamięć na język sztuki? Zwłaszcza kiedy nić pamięci zostaje przerwana tak jak w czasie zagłady? Odwiedzimy wystawę w Żydowskim Instytucie Historycznym, która opowiada o trudnym procesie rekonstrukcji pamięci w duszącym uścisku stalinizmu. Ale propaganda nie pojawiła się w sztuce wraz z socrealizmem – to zjawisko ma znacznie dłuższą historię… O granicach wolności w sztuce, a także o tym, jak zmieniała się relacja człowieka z dziełem opowie Anda Rottenberg. Historia sztuki, historia muzeów to też historia kradzieży i przemocy. W tym odcinku opowiemy o ukraińskich muzeach w czasie wojny. Zaprasza Agata Kasprolewicz. Goście: Krzysztof Pomian Piotr Słodkowski Małgorzata Ławrowska von Thadden Anda Rottenberg Rozkład jazdy: (2:12) Rozmowa z Krzysztofem Pomianem (31:45) Wizyta w Żydowskim Instytucie Historycznym (1:04:16) Opowieść o muzeach ukraińskich w czasie wojny (1:23:25) Podziękowania (1:28:53) Rozmowa z Andą Rottenberg (2:13:34) Do usłyszenia

Ponad 40 migrantów zginęło podczas próby przeprawy z Tunezji do Włoch. Kolejna tragedia na Morzu Śródziemnym i kolejne pytania o to, jak ograniczyć liczbę tego typu tragedii w sytuacji, gdy kraje europejskie robią co mogą, by ograniczyć napływ migrantów a skala masowej migracji z globalnego Południa do Europy rośnie? Brytyjczycy zamierzają lokować oczekujących na azyl migrantów na barkach i w byłych koszarach wojskowych. Czy tego typu środki zniechęcą ludzi do prób osiedlenia się na Wyspach. Według jednego z amerykańskich ośrodków badawczych najemnicy z Grupy Wagnera wycofują się z Białorusi. Czy dlatego, że Łukaszenka ma dość własnych problemów i nie chce u siebie sporów wewnątrz rosyjskich? W Ekwadorze kandydat w wyborach prezydenckich ginie zabity najprawdopodobniej przez gang narkotykowy.  Jak ze spokojnego kraju w kilka lat Ekwador stał się areną porachunków karteli? Chorwacja – raj na ziemi, choć nie do końca. Czy to Bałkany, czy Europa, a może jedno i drugie? Porozmawiamy z autorką nowej książki na temat tego kraju. I jeszcze: dlaczego Singapurczycy masowo popierają karę śmierci nawet za drobne przestępstwa narkotykowe? Oraz: wariacje paszportowe, czyli komu dać, komu nie dać książeczki otwierającej świat. Rozkład jazdy:  (2:34) Jarosław Błaszczak o trudnej sytuacji migracyjnej (19:32) Aleksander Papko o wycofaniu wagnerowców z Białorusi (33:12) Świat z boku - Grzegorz Dobiecki o paszportach (39:24) Raport o książkach (45:18) Podziękowania (50:38) Marcin Pośpiech o karze śmierci za narkotyki w Singapurze (:02:30) Mateusz Mazzini o porachunkach karteli w Ekwadorze (1:23:16) Aleksandra Wojtaszek o swojej książce o Chorwacji (1:57:34) Do usłyszenia

Dziś wybierzemy się w podróż w głąb ludzkiej duszy. W kolejnym odcinku „Raportu-sezonu nieogórkowego” rozmawiamy o wolnej woli – nie tylko w ujęciu filozoficznym, ale także praktycznym (jeśli jest to w ogóle możliwe). Żyjemy w przekonaniu, że wolna wola jest niezaprzeczalna, leży w naturze człowieka i jest czymś, co wyróżnia nas spośród innych gatunków. Ale czym tak naprawdę jest i gdzie jej szukać? Czy wola rzeczywiście jest wolna? A może tylko nam się wydaje, że tak jest i w gruncie rzeczy nie mamy wielkiego wpływu na naszą przyszłość? I skąd wiemy, czego chcemy w życiu, a czego nie chcemy? Gość: Jacek Dobrowolski

W Arabii Saudyjskiej konferencja pokojowa w sprawie Ukrainy w oparciu o plan pokojowy przygotowany przez Kijów. Czy państwa Bliskiego Wschodu mogą stanąć po stronie Ukrainy w wojnie z Rosją? Czy społeczeństwa arabskie i muzułmańskie będą wspierać Zachód mimo czasami drastycznych różnic kulturowych i politycznych? W Szwecji i Danii powtarzają się przypadki palenia i bezczeszczenia Koranu. Dlaczego dla muzułmanów tego typu incydenty nie należą do sfery wolności słowa i ekspresji politycznej? Donald Trump z kolejnymi zarzutami federalnymi, tym razem związanymi z okresem po wyborach 2020 roku do ataku na Kapitol 6 stycznia 2021 roku. Dlaczego im mocniej Trump atakowany jest przez media i wymiar sprawiedliwości, tym bardziej rośnie jego poparcie polityczne? Czy można kupić całą dyscyplinę sportową? Arabia Saudyjska wydaje się uważać, że owszem, czemu nie? Jak relacjonować wojnę? Jak pozostać wiernym standardom dziennikarskim nie narażając na zagrożenie innych? Ukraińscy dziennikarze w obliczu dylematów etycznych i zawodowych. Czy naukowiec może pozostać geniuszem wyobcowanym z polityki i historii? Robert Oppenheimer bardzo się starał, ale mu nie wyszło. I jeszcze: czy istnieje coś takiego jak obraza uczuć w filmach, na które przecież można nie chodzić? Rozkład jazdy:  (2:17) Jan Natkański o konferencji pokojowej w Arabii Saudyjskiej (29:49) Marcin Fatalski o kolejnych zarzutach dla Trumpa (51:10) Świat z boku - Grzegorz Dobiecki o obrazie uczuć w filmach (57:16) Adam Saunders, Frank Shelley - Hollywood Style (58:57) Podziękowania (1:04:38) Adrian Bąk o kupowaniu dyscyplin przez Arabię Saudyjską (1:23:27) Tomasz Rożek o Robercie Oppenheimerze (1:48:08) Bartosz Panek i Ołena Myhaszko o relacjonowaniu wojny (2:05:36) Do usłyszenia