Bureau Buitenland

(00:34) Spanning in de Zuid-Chinese zee De tijden dat China ongestoord kon vissen in de Zuid-Chinese Zee lijken voorbij. Al jaren maken landen als de Filipijnen zich boos over de Chinese vissersvloot die de zee leegvist. Maar nu komen ook de Amerikanen in actie. De Verenigde Staten willen een einde maken aan illegale visserij in de achtertuin van China. Dat bespreken we met China-kenner Wim Muller van de Universiteit van Maastricht. (08:40) De Spaanse voorronde Spanje staat aan de vooravond van een belangrijke politieke graadmeter: de lokale en regionale verkiezingen van komende zondag. Die zijn namelijk een voorproefje van de landelijke verkiezingen later dit jaar. De enorme droogte en de woningnood in het land zijn een paar van de grote thema's die de stemming bepalen. Hierover NRC-correspondent Oumaima Abalhaj. (21:33) Uitgelicht: Jordanië Jordanië is in grote feeststemming want de kroonprins gaat trouwen en niet met zomaar iemand. De achternicht van de Saoedi-Arabische leider Mohammad bin Salman is de aanstaande bruid. Met Abdou Bouzerda. Presentatie: Sophie Derkzen

(00:47) De Oekraïense reactie op de ‘Belgorod-aanvallen’ Meerdere Russische anti-Kremlingroeperingen claimen gisteren een aanval uitgevoerd te hebben op Russisch grondgebied in de regio Belgorod. Is het een opsteker voor de Oekraïense moraal, na de verliezen in Bachmoet afgelopen weekend? Kyiv ontkent elke betrokkenheid bij de aanval van deze ultranationalistische groep, maar hoe geloofwaardig is dat? We bespreken het met correspondent Michiel Driebergen. (12:10) Toenemende repressie in Tunesië Mensenrechtenorganisaties maken zich grote zorgen over de toenemende repressie in Tunesië. Sinds februari zijn er ruim twintig dissidenten, activisten en journalisten opgepakt, en vorige week werd een van de meest prominenten oppositiepolitici zelfs veroordeeld voor opruiing. Al Jazeera omschrijft de situatie inmiddels als een “tikkende tijdbom”. Toch geniet president Kais Saied ook nog veel steun in eigen land. Daarover NOS-collega en Tunesië-kenner Sheily Belhaj.  (22:31) Uitgelicht: Argentinië In onze rubriek Uitgelicht reizen we met Remi Lehmann af naar Argentinië, waar de hoop voor komende winter wordt gevestigd op de ‘dode koe’. Presentatie: Sophie Derkzen

(00:35) Thaise oppositie slaat handen ineen De Thaise oppositie sluit na de overtuigende verkiezingswinst de handen ineen, in de hoop dat het leger dan eerder een nieuwe democratische regering zal accepteren. Want ondanks het verlies van de conservatieve politici, die door het leger gesteund worden, is het niet vanzelfsprekend dat de macht wordt overgedragen. Hoe dat precies zit legt Thailand-kenner Rogier Busser van de Hogeschool van Amsterdam uit. (11:33) Uncle Sam wil alleen nog schieten met Amerikaanse wapens  Een nieuw wetsvoorstel in de Verenigde Staten zorgt voor nerveuze blikken bij Amerikaanse bondgenoten, waaronder Nederland. Want als het aan de indiener van deze wet ligt, moet straks veruit het grootste deel van de Amerikaanse wapens in eigen land gemaakt worden. Slecht nieuws voor de Europese militaire industrie én voor de kwaliteit van de Amerikaanse wapens, stellen criticasters. De Nederlandse militair attaché in Washington luidt de noodklok over het voorstel, zijn kritische brief daarover is ondertekend door 24 andere Amerikaanse bondgenoten. Hierover Amerika-deskundige Paul Verhagen, verbonden aan het Haags Centrum voor Strategische Studie. (20:38) Uitgelicht: Italië   De Romeinen droomden er al van: een brug naar sicilie. Komt de Ponte Sullo Stretto, ofwel de langste hangbrug ter wereld, er nu eindelijk toch? Hierover correspondent Angelo van Schaik.

(00:35) Economie nog altijd heet hangijzer in Griekenland    Griekenland heeft zich uit het moeras weten te trekken in de nasleep van de eurocrisis van 2008. De huidige regering timmert goed aan de weg naar een gezonde economie maar niet alles is rozengeur en maneschijn. Want bij de verkiezingen die dit weekend van start gaan roept de radicaal linkse oppositie hard dat de huidige regering alles fout doet. En dat kan de economische groei waar het land zo hard naar heeft gesnakt behoorlijk om zeep helpen. Hierover Griekenlandkenner Mitsiadis Gkouzouris.  (10: 35) Inkijk in de Arabische literatuur  Alle ogen in de Arabische literatuurwereld zijn gericht op Abu Dhabi. Want zondag is het eindelijk zover. Dan vindt de uitreiking plaats van een van de meest prestigieuze prijzen voor de Arabische literatuur. Het jaarlijkse literaire evenement is van grote waarde voor de regio. En wordt ook hier in Nederland nauwlettend gevolgd. We bespreken alle ins en outs van de Arabische literatuur met Midden-Oosten kenner Lucia Admiraal, verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen.  (20:35) Uitgelicht: Europa draait door   Arend-Jan Boekestijn en mijn collega-presentator Tim de Wit hebben deze week Nieuwsuur-verslaggever Gert-Jan Dennekamp te gast. Hij bezocht het Oekraïense front vlakbij Bachmoet en sprak daar met Oekraïense militairen over de slepende strijd, daar in de loopgraven. De hele aflevering luistert u hier terug!  

(01:00) President Ecuador regeert per decreet In Ecuador is een politieke crisis ontstaan. President Guillermo Lasso heeft het parlement naar huis gestuurd, omdat ze van plan waren om hem af te zetten. Nu mag hij per decreet regeren maar hij moet ook binnen drie maanden verkiezingen uitschrijven. We spreken erover met correspondent Arjan Meesterburrie in Ecuador.  (09:05) China flirt in Russisch achtertuin China heeft vijf voormalige Sovjetlanden uitgenodigd voor een tweedaagse top. Beijing hoopt de Centraal-Aziatische van Moskou los te weken. NRC-corresponden Eva Cukier bezocht een van die stan-landen, Kazachstan, en vertelt over het dilemma van die regio in het aantrekken van de banden met grote buur China.  (20:34) Uitgelicht: Servië Een ambitieus OV-plan van de burgemeester van Belgrado wordt online belachelijk gemaakt in het Balkanland. Arja van den Bergh over de grappen op sociale media.  Presentatie: Sophie Derkzen

(00:50) De Brusselse reddende engel Gabriel De ambitieuze Bulgaarse eurocommissaris Mariya Gabriel maakte snel carrière in Brussel, maar deze week zei ze plots haar baan op. Een telefoontje van haar partijleider in Sofia veranderde al haar plannen: of ze alsjeblieft de nieuwe premier van Bulgarije wil worden. De afgelopen twee jaar wilde het namelijk maar niet lukken om een regering te vormen, de hoop bestaat dat het Gabriel met haar Brusselse ervaring wél lukt. Daarover correspondent Tijn Sadée. (08:54) Wordt Chili de lithiumkoning van de wereld? Volgens Tesla-topman Elon Musk is het de nieuwe olie: lithium. En daar willen landen met grote lithiumvoorraden flink van profiteren. Zeker Chili, dat de grootste voorraad ter wereld heeft. President Gabriel Boric kondigde onlangs in een toespraak al grootse plannen aan om de hele Chileense lithiumindustrie te nationaliseren. Wat betekent dat voor het land?  Dat vertellen Amrish Ritoe, strategisch adviseur Energie & Grondstoffen bij het Haags Centrum voor Strategische Studies (HCSS) en Chili-correspondent Boris van der Spek.  (20:38) Uitgelicht: Mexico Niemand wilde dat rotding hebben, het overdadige presidentiële vliegtuig van Mexico. Maar na vijf jaar is het eindelijk aangekomen bij de nieuwe eigenaars in… Tadzjikistan. Hierover Latijns-Amerika redacteur Edwin Koopman. Presentatie: Tim de Wit

En problemen op de prestigieuze biënnale van Venetië. (00:43) Democraten en Republikeinen spelen politiek spel langs de financiële afgrond Nog nooit bereikte de Amerikaanse regering het schuldenplafond: het maximale bedrag dat ze mogen lenen. Volgens de Amerikaanse minister van Financiën nadert die limiet nu binnen twee weken, en dat zou enorme gevolgen hebben voor de wereldeconomie. Maar de Republikeinen blokkeren vooralsnog pogingen om dat plafond te verhogen. Vandaag gaat Biden met hen om tafel, en dus rijst de vraag: wat voor hoog politiek spel wordt hier gespeeld? Daarover correspondent Karlijn van Houwelingen. (10:10) Prince Harry versus Rupert Murdoch In het Verenigd Koninkrijk zijn alle ogen gericht op Prince Harry en zijn strijd tegen de Britse Tabloids. De prins klaagt drie Britse kranten aan voor het illegaal afluisteren van telefoongesprekken. Wat betekent dit voor de macht van de Britse pers? Te gast is voormalig correspondent Hieke Jippes. (22:29) Uitgelicht: Italië Op de prestigieuze biënnale van Venetië zijn de ogen dit jaar gericht op de bijdragen uit Afrika, tenminste als de Afrikaanse deelnemers van gastland Italië een visum krijgen. Daarover correspondent Joost Bastmeijer. Presentatie: Tim de Wit

(00:42) Büro Türkiye #6: Geen knock-out in de eerste ronde Na een bloedstollende verkiezingsavond lijkt Turkije er nog niet helemaal over uit. Met de huidige uitslag, die ruim in het voordeel van president Erdogan is, lijkt het land af te stevenen op een tweede ronde. Kan de oppositie nog een inhaalslag maken in opmaat naar de allesbeslissende ronde? We vragen het correspondent Melvyn Ingleby en Nienke van Heukelingen, EU-Turkije expert bij Instituut Clingendael. (11:48) De Pauselijke vredesduif lijkt vleugellam in Oekraïne Onlangs kondigde Paus nog een geheim ‘vredesplan’ aan om vrede te bewerkstelligen tussen Rusland en Oekraïne, maar in zowel Kyiv als Moskou wisten de diplomaten van niks. Beide partijen reageren duidelijk terughoudend op de goedbedoelde vredesbemiddeling uit het Vaticaan. En toch ging Zelensky afgelopen weekend bijna drie kwartier bij Paus Franciscus op de koffie, kunnen we van dat bezoek dan toch iets verwachten? Te gast is Vaticaan-kenner en journalist Stijn Fens, van dagblad Trouw. (21:00) Uitgelicht: Canada In onze rubriek Uitgelicht reizen we met correspondent Tom Bijvoet af naar het Canadese vissersdorpje Grey River, waar voor het eerst in zes jaar weer eens een examenklas is.

(00:38) Zelensky in Berlijn: een groot vraagteken Eindelijk zou president Zelensky dit weekend op bezoek gaan in Berlijn, maar de Duitse media lijken nu roet in het eten te gooien. Ze publiceerden namelijk een aantal geheime details over zijn bezoek. Een pijnlijk moment, en dat terwijl de relatie tussen Kyiv en Berlijn al niet zo best was. De Oekraïners vinden namelijk dat de Duitsers te weinig van de beloofde wapensteun leveren. Gaat het bezoek nog door? Hoogleraar aan Universiteit Groningen en Duitsland-expert Anthonya Visser over de Duitse steun aan Oekraïne.  (10:05) Paraguay: hoop op verandering De Paraguayaanse Colorado-regeringspartij is al decennia aan de macht, maar heel even leek de oppositie de conservatieve Colorados te verslaan. Over die hoop en het verlies volgde journalist en documentairemaker Pamela Kalkman van dichtbij de campagne in het Zuid-Amerikaanse land.  (20:10) Uitgelicht: Europa draait door In deze speciale Europa Vraagt Door, beantwoorden Arend Jan Boekestijn en Tim de Wit brandende vragen van luisteraars. 

En waarom blijft een zeer dodelijke motorrace in het Verenigd Koninkrijk toch zo populair? (00:35) Büro Türkiye #5: Final Countdown  Het aftellen is begonnen in Turkije naar misschien wel de belangrijkste verkiezingen in decennia. Nooit eerder stond president Erdogan voor zo’n grote uitdaging, in wat belooft een nek-aan-nekrace te worde. Wat voor Turkije kunnen we na zondag verwachten? We bespreken het in onze rubriek Büro Türkiye, met journalist Suzan Yücel en onze vaste panelgasten journalist en Turkoloog Zehra Kaya en Nienke van Heukelingen, EU-Turkije expert bij het Instituut Clingendael. (22:53) Uitgelicht: VK De immens populaire en zeer dodelijke motorrace Isle of Man TT gaat binnenkort van start. En de competitie blijft ondanks de grote gevaren voor de coureurs nog altijd veel fans trekken, legt correspondent Anne Saenen uit. Presentatie: Sophie Derkzen