Bureau Buitenland

(00:52) Presidentsverkiezingen in Iran, maar wie gaan er überhaupt stemmen? Vandaag gaat Iran naar de stembus om een nieuwe president te kiezen. De vorige president, Ebrahim Raisi, kwam namelijk vorige maand om bij een helikopterongeluk. En nog meer dan wíé gaat winnen, is de grote vraag vooral: hoeveel mensen gaan er stemmen? Hebben Iraniërs er vertrouwen in dat hun stem ook echt verandering teweeg kan brengen? En hoe eerlijk verlopen dit soort verkiezingen überhaupt? Vragen die we voorleggen aan Iran-deskundige Peyman Jafari en de Nederlands-Iraanse Elika Rehim Zadeh, raadslid voor Denk Rotterdam. (13:48) In de abortuskliniek van Queens wordt het steeds drukker Bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen komende november is abortus een belangrijk thema. Twee jaar geleden schrapte het Hooggerechtshof het recht op abortus. Maar sindsdien is iets geks gebeurd: het aantal abortussen in de VS neemt juist toe. Correspondent Karlijn van Houwelingen vraagt zich af hoe dat kan en ging te rade bij een van de allereerste abortusklinieken in het land: die in de wijk Queens in New York. Een reportage.  (22:23) Uitgelicht: Europa Draait Door In onze podcast Europa Draait Door is deze keer Europa-correspondent van Nieuwsuur Saskia Dekkers te gast over de aanstaande Franse parlementsverkiezingen. Wat voor Frankrijk krijgen we de komende jaren te zien?  Presentatie: Sophie Derkzen

En een bijzondere kandidaat bij de Britse parlementsverkiezingen. Geweld tegen vrouwen neemt wereldwijd toeGendergerelateerd geweld, onderdrukking van minderheidsgroepen zoals de LHBTI+-gemeenschap en feministen neemt door technologische innovatie toe. Het expertisecentrum Rutgers heeft met internationale partners in een paar landen onderzocht hoe technologie daar geweld en ongelijkheid in de hand werkt. Onderzoeker Loes Loning is te gast over het rapport.   'Zelensky doet aan micromanagement'De Oekraïense president reist naar de EU-top in Brussel om zich van meer steun van zijn Europese partners te verzekeren. Deze trip komt bovenop zijn veelvuldige inspectierondes aan de frontlinies. Zelensky gaat tegenwoordig vaker op troepeninspectie. Verslaggever Michiel Driebergen over de nieuwe trend.   Uitgelicht: comedian daagt Britse premier Sunak uitCroissants mogen niet meer dan 1,10 pond kosten. En Europese landen moeten lid worden van het Verenigd Koninkrijk! Het klinkt allemaal als gekke verkiezingsbeloftes. Maar satirische kandidaat Count Binface lijkt serieus kans te maken op een parlementszetel bij de aanstaande verkiezingen. VPRO-journalist en VK-watcher Nina van Raay over de knotsgekke campagne.   Presentatie: Chris Kijne

(00:54) Gen Z komt in opstand in Kenia Kenia maakt historische tijden mee. De protesten van de jongeren tegen de regering zijn geëscaleerd, het parlement is bestormd en er zijn doden gevallen. Dat weerhoudt de jongeren er niet van om door te gaan. Wie zijn deze jongeren, die ook hun woede uiten over het Westen? We vragen het Afrika-correspondent Koert Lindijer. (11:29) Vooruitblik op groot verkiezingsdebat VS Het lijkt hét televisiemoment van het jaar te worden: tientallen miljoenen Amerikanen zullen zich morgen met bier, popcorn en hamburgers op de bank installeren om te zien wat president Joe Biden en zijn uitdager Donald Trump ervan bakken tijdens het grote verkiezingsdebat van CNN. Het is het eerste van dit verkiezingsjaar, op een ongebruikelijk vroeg moment. Wij volgen het met VRT-correspondent Björn Soenens, die in zijn nieuwe een boek een duik neemt in de geschiedenis van zijn geliefde Amerika.    Presentatie: Chris Kijne.    

En een bijzondere Maya-vondst in een tweedehands winkel. Netanyahu verlegt focus naar LibanonDe Israëlische premier heeft vriend en vijand verrast met uitspraken over de oorlog in Gaza. De intense gevechtsfase in het zuiden van Gaza is bijna klaar zijn, volgens de minister-president. Hij zegt dat de troepen nu naar de noordgrens met Libanon gestuurd moeten worden. Waar is de premier op uit? En hoe kijken ze vanuit de Israëlische samenleving naar deze ontwikkelingen? We vragen het Gilad Perez, correspondent Israël en Palestijnse gebieden. Macron waarschuwt voor burgeroorlogNog een paar dagen tot de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen op 30 juni, en Macron haalt alles uit de kast om kiezers ervan te overtuigen om zijn kant te kiezen. Nu de partijprogramma’s van uiterst links en uiterst rechts bekend zijn, waarschuwt hij zelfs voor het uitbreken van een burgeroorlog. Gaat het Macron nog lukken het tij te keren, en wat verklaart eigenlijk zijn constant dalende populariteit sinds zijn aantreden in 2017? Historicus en Frankrijk-specialist Niek Pas zit bij ons in de studio, om het uit te leggen. Uitgelicht: Oud potje blijkt historische Mexicaanse vaasToen de Amerikaanse Anna Lee Dozier het voor 4 dollar kocht in een tweedehandswinkeltje, leek het nog gewoon een mooi oud potje. Maar onlangs bleek het ding bijna 2000 jaar oud te zijn, en afkomstig uit de hoogtijdagen van de oude Maya's in Mexico. Collega Edwin Koopman vertelt de details. Presentatie: Chris Kijne

En in Amerika gaan steeds meer senioren op zomerkamp! (00:46) Aanslagen in Russische deelrepubliek Dagestan Opnieuw aanslagen in Rusland: in de deelrepubliek Dagestan openden gemaskerde mannen gisteravond het vuur op synagogen, kerken en een politiepost. Wie zit er achter de aanvallen? Dagestan kampt met toenemende spanningen tussen de moslim-meerderheid en christelijke en joodse minderheden. Moet Moskou zich zorgen gaan maken om te stabiliteit van Dagestan? Te gast is Michael Kemper, professor Oost-Europese studies aan de Universiteit van Amsterdam, gespecialiseerd in de Islam en de Kaukasus.   (09:44) ‘De Filipijnen zullen geen oorlog beginnen’ Na een aanval van de Chinese kustwacht op de Filipijnse marine, waarbij ze aan boord kwamen en apparatuur vernielden, is de Filipijnse president Marcos vooral bezig de gemoederen tot rust te brengen. Hij zegt geen oorlog te beginnen, maar zich ook niet te laten intimideren. Waarom lopen de spanningen tussen China en de Filipijnen de afgelopen periode zo hoog op dat er zelfs over oorlog wordt gesproken? Hierover te gast politicoloog en expert op het gebied van de Zuid-Chinese Zee, Friso Dubbelboer.   (20:56) Uitgelicht: Amerikaanse zomerkampen voor oudjes Een nieuwe trend in Amerika, correspondent Karlijn van Houwelingen praat ons bij! Presentatie: Chris Kijne  

En: welke opa wint de Amerikaanse verkiezingen? (00:52) Honger dreigt voor 18 miljoen Soedanezen De catastrofale burgeroorlog in Soedan duurt voort. In meerdere strategisch belangrijke steden rukken de paramilitaire Rapid Support Forces op tegen het regeringsleger en laten daarbij een spoor van verwoesting achter. Wat begon als een conflict tussen twee generaals, is uitgemond in een van de grootste humanitaire rampen ter wereld. Intussen worden beide zijden gesteund door landen als Rusland, Iran en de Verenigde Arabische Emiraten, die verschillende belangen in het gebied hebben. Maar op diplomatiek gebied gebeurt er weinig om een einde te maken aan het conflict. Daarover Koert Lindijer, die al veertig jaar correspondent is in Afrika.       Op pad met een Libanese dragqueen Libanon is vooral in het nieuws vanwege de dreigende oorlog tussen Hezbollah en Israël. Maar vandaag bekijken we een heel andere kant van het land: de queergemeenschap, die vooral in de hoofdstad Beirut erg levendig is en die onder toenemende druk staat. Onze verslaggevers Nienke Edelenbosch en Jaap van der Biessen gingen op pad met Diva Beirut, een bekende dragqueen, tijdens de voorbereiding voor haar show.    (22:38) Uitgelicht: welke opa wint de Amerikaanse verkiezingen? In onze podcast ontvangen we Amerika-correspondent Michiel Vos over zijn boek en blikken we vooruit op de presidentsverkiezingen in Amerika. Welke opa komt als winnaar uit de strijd? En wat betekent dat voor ons in Europa?

En Italiaanse eindexamens voor sommigen té zwaar. (00:42) Chinezen jagen 'Amerikaanse droom' na Duizenden Chinezen proberen via Latijns-Amerika naar de Verenigde Staten te migreren, en het aantal Chinezen dat die poging waagt neemt de afgelopen maanden enorm toe. Een belangrijk startpunt voor veel Chinezen is Ecuador, maar dat land heeft daar nu genoeg van. Waarom vertrekken er zoveel Chinezen, en waarom vooral via Ecuador? Latijns-Amerika correspondent Boris van der Spek en China-correspondent Anouk Eigenraam leggen het uit.  (10:18) Bijzonder onderzoek in Idlib In het noorden van Syrië bevinden zich de laatste bastions die nog niet in handen zijn van de Syrische president Assad. Het is ook een plek waar je niet zomaar binnenkomt. Toch lukte dat onderzoeker Rena Netjes wél. En ze zag dat mensen terugkeren uit het regime-gebied, onder meer naar Idlib. Onderzoeker Rena Netjes schuift aan.  (21:05) Buitenland Uitgelicht: Italiaanse eindexamens voor sommigen té zwaar De Italiaanse staatsexamens zijn van start, en dat betekent dat er vandaag een half miljoen scholieren urenlang ploegen op Grieks, wiskunde of een ander vak. De examens staan erom bekend dat ze zwaar zijn – zo zwaar, dat het voor sommigen reden is om het diploma op een andere manier te proberen te verkrijgen. Italië-kenner Sonja Pleumeekers praat ons bij. Presentatie: Sophie Derkzen.

En een verbod op 'mansplaining' in de Schotse Hooglanden. (00:49) Zweedse journalisten onder vuurHet was schokkend nieuws: de bedreigingen die Zweedse journalisten ontvangen, kwamen waarschijnlijk voor een deel vanuit de politieke partij Zweden Democraten. Uit een onthulling blijkt dat zij via anonieme accounts journalisten zouden lastigvallen. Juist in een land waar het vertrouwen in de media en de overheid zo groot is, komt dat nieuws hard aan. Maar journalisten staan er al langer onder druk: bijna de helft van hen zegt last te hebben van bedreigingen. Hierover correspondent Tjade Michels.  (09:30) Opmerkelijk bezoek uit IsraëlEen hoge functionaris van het Israëlische Ministerie van Defensie komt op uitnodiging van de vaste commissie van Buitenlandse Zaken langs in de Tweede Kamer. Maar de organisatie waarvoor hij werkt houdt zich onder andere bezig met Gaza en is in deze oorlogstijd zeker niet onomstreden, stelt Reinoud Leenders, Midden-Oosten-onderzoeker aan het King's College in Londen.  (21:10) Buitenland Uitgelicht: Schots verbod op ‘mansplainen’In een Schots nationaal park zijn richtlijnen opgesteld om 'mansplainen' te voorkomen, zodat vrouwen die alleen gaan wandelen, zich veiliger voelen. Correspondent Anne Saenen vertelt ons er meer over. Presentatie: Tim de Wit

En Turkse acteur wakkert discussie over identiteit aan. (00:48) Balanceer-act Hezbollah  Alarmbellen rinkelen over de dreigende escalatie tussen Hezbollah en Israël. Eentje die wel eens gauw kan uitmonden in een grootschalige oorlog. Israël stelt dat Hezbollah voortdurend provoceert. Waar is Hezbollah op uit? Dat vragen we Nieuwsuur-verslaggever Zainab Hammoud, die de situatie in Libanon op de voet volgt. (10:11) Italië wil Europees gezicht zijn in Afrika De Italiaanse premier Giorgia Meloni heeft een ambitieus investeringsplan voor Afrika. Zij wil dat haar land in de toekomst de energieschakel wordt voor de Europese markt. Door nu flink te investeren in gasrijke landen zoals Algerije kan Rome, behalve meer economische macht, ook een grotere rol in Brussel voor zichzelf opeisen. Over deze Italiaanse Afrika-politiek schuift correspondent Angelo van Schaik aan.  (20:07) Uitgelicht: Turkse acteur wakkert discussie over identiteit aan   Ben je nu ‘van Turkije’ of gewoon ‘een Turk’? Wellicht klinkt dit niet als muziek in de oren, maar het is een zeer beladen discussie in Turkije. Die nu onbedoeld is aangewakkerd door een beroemde Turkse acteur. Dat vertelt Turkijekenner Cevahir Varan.  Presentatie: Sophie Derkzen.

En een Zweedse bestsellerschrijver moet de gevangenis in. (00:50) Hoog bezoek aan Noord-KoreaAlle voorbereidingen zijn getroffen in Noord-Korea voor bijzonder bezoek: Vladimir Poetin kan ieder moment aankomen. En dat zou voor het eerst sinds ruim twintig jaar zijn dat hij het land bezoekt. Wat zegt dat over de verhoudingen tussen Rusland en Noord-Korea, die sinds de oorlog flink lijken te zijn verbeterd? En wat denkt Poetin te gaan halen bij zijn bezoek? Daarover correspondent Ifang Bremer. (10:10) Een nieuwe termijn voor Von der LeyenVanavond komen voor het eerst sinds de verkiezingen de Europese leiders bij elkaar tijdens een informeel diner. De bedoeling is dat daar gesproken wordt over de verdeling van de belangrijke posten voor de komende vijf jaar. Maar die verdeling is al min of meer bekend, met als belangrijkste een nieuwe termijn voor Ursula von der Leyen als Commissievoorzitter. Politiek filosoof en historicus Luuk van Middelaar vertelt hoe de verschoven politieke verhoudingen haar toch voor uitdagingen kunnen gaan zetten.  (21:35) Buitenland Uitgelicht: Zweedse bestsellerschrijver Håkan Nesser moet gevangenis in De succesvolle thrillerauteur Nesser, die ook veel fans in Nederland heeft, is afgelopen week veroordeeld tot een fikse gevangenisstraf. Correspondent Tjade Michels over deze opmerkelijke zaak in het Scandinavische land. Presentatie: Sophie Derkzen