Bureau Buitenland

Na aanvang van de tweede termijn van president Trump zijn de geopolitieke verhoudingen in razend tempo aan het veranderen. Het Westen zoals dat sinds de Tweede Wereldoorlog is opgebouwd, lijkt op te lossen. In onze nieuwe serie: 'De oplossing van het Westen: Putin, Xi en Trump' in strijd met Europa vragen wij ons af wat het betekent als Amerika zich tegen Europa keert.In aflevering één doen we dat met Bob Deen, Oost-Europadeskundige aan Instituut Clingendael. Met hem kijken we vooruit naar de ingelaste EU-top van morgen, waar zal worden besproken hoe Europa zijn defensie kan opschalen en Oekraïne ook zonder de VS kan blijven steunen. Is de urgentie van de zaak nu tot de Europese leiders doorgedrongen?   (14:55) Het leven van een Palestijnse oorlogsjournalist Hoe is het om als journalist in Gaza te werken, terwijl je twee kleine kinderen thuis hebt zitten? De Palestijnse journaliste Amal Helles ging dagelijks de straat op, en moest haar kinderen achterlaten bij familie en vrienden. Tot zij vorig jaar naar Egypte wist te vluchten met haar twee kinderen. Via Cairo kwam ze uiteindelijk in Amsterdam terecht. Hier werkt ze als onderzoeker bij het NIAS en richt ze zich op de rol van vrouwelijke journalisten in Gaza. Collega Max Smedes sprak met haar. Presentatie: Chris Kijne Volg ons op: Instagram, Linkedin en Bluesky. 

In reactie op Trumps plan om de Gaza-strook etnisch te zuiveren, komen de landen van de Arabische Liga vandaag in een spoedoverleg bijeen om gezamenlijk een alternatief toekomstplan voor Gaza te formuleren. Een toekomst waarin de Gazanen in het gebied kunnen blijven, is het uitgangspunt. Intussen oogt het wapenstilstand tussen Israël en Hamas uiterst fragiel, nadat Israël een nieuwe blokkade heeft ingesteld die alle humanitaire hulp tegenhoudt. Over de situatie in Gaza en de kansen van de Arabische landen om tegenwicht te bieden aan Trump spreken we met Midden-Oosten-correspondent Ruth Vandewalle en met onderzoeker aan de Universiteit Utrecht, Peter Malcontent.  (16:17) Mexico vreest Amerikaanse interventie De VS heft vanaf vandaag 25 procent extra belasting op alle importen uit Mexico. De reden is dat het land volgens Donald Trump te weinig doet tegen de smokkel van fentanyl. De Mexicaanse autoriteiten zijn op hun beurt bezig met een grote klopjacht op de drugskartels. Kan dat voor een keerpunt zorgen in de strijd tegen de drugs? We vragen het Mexico-correspondent Jan-Albert Hootsen.  Presentatie: Sophie Derkzen.

De ontspoorde ontmoeting tussen Zelensky en Trump in het Witte Huis is als een wake-up call ontvangen in Europa. Een coalitie van Europese landen, Canada en Turkije heeft gisteren in Londen afgesproken te werken aan een eigen vredesplan voor Oekraïne. Welke uitdagingen Europa en Oekraïne op hun weg hebben nu de steun van de VS onzeker is geworden, bespreken we met Hubert Smeets, Rusland-deskundige verbonden aan het platform Raam op Rusland, Oekraïne-correspondent Michiel Driebergen en defensiebeleid-onderzoeker aan het Egmont Instituut Michelle Haas.  presentatie: Sophie Derkzen Volg ons op: Instagram, Bluesky en Linkedin. 

Komt er vrede met PKK in Turkije? De Koerdische PKK moet de wapens neerleggen én zichzelf als organisatie opheffen. Met deze historische boodschap wil PKK-leider Öcalan een einde brengen aan een decennialang durende gewapende strijd tegen de Turkse staat. Maar gaat er nu ook echt vrede komen? Daarover collega en Turkijekenner Cevahir Varan. (10:56) Persvrijheid in geding in Hongarije Met zijn wet op ‘buitenlandse agenten’ maakt Vladimir Poetin al jaren het leven zuur van journalisten en activisten in Rusland. Onlangs werd die wet gekopieerd door Georgië, wat leidde tot grote protesten. Maar dat ook de Hongaars premier Orbán al jaren met zo'n zelfde soort wet bezig, is minder bekend. Wat kan Brussel doen, nu een EU-land de vrije pers steeds verder terugdrijft. Krisztina Lajosi, onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam en Europarlementariër Tineke Strik zijn te gast. (22:07) Europa Draait Door Na de Russische bezetting van de Krim en Oost-Oekraïne in 2014 begon op 24 februari 2022 de grootschalige invasie van Oekraïne. Trump beweert dat hij de oorlog ‘binnen weken’ kan stoppen. Is dat realistisch? In een nieuwe aflevering zijn te gast Julia Soldatiuk-Westerveld van Instituut Clingendael en journalist Jelle Brandt Corstius. Presentatie: Sophie Derkzen

Na zijn winst bij de verkiezingen heeft hij bepaald niet stilgezeten; Friedrich Merz, leider van de christendemocraten en beoogde nieuwe bondskanselier van Duitsland. Zo bezocht Merz de Franse president Macron, en nam hij alvast een voorschot op het debat over vergaande economische hervormingen waar hij in zijn periode als kanselier niet omheen zal kunnen. Wat voor koers zal hij als leider gaan varen? Daarover te gast correspondent Guy Hoeks. (09:30) Helden en verraders in Oekraïne Deze week ging de Russische invasie in Oekraïne het derde jaar in. Bij die gelegenheid reisde journalist Jelle Brandt Corstius naar het land met één vraag: wie zijn nu eigenlijk de Oekraïners? In het tweede deel van de zesdelige serie Van Moskou tot Maidan bezoekt hij de regio Kherson, een gebied dat al in het eerste jaar van de oorlog werd bevrijd van de Russen. (17:54) Zelensky bereidt zich voor op bezoek aan Trump De Amerikaanse president Trump heeft aangekondigd dat hij op vrijdag de Oekraïense president Zelensky zal ontvangen in het Witte Huis. En als alles volgens plan, zullen de twee leiders tijdens het bezoek een veelbesproken grondstoffendeal ondertekenen. Maar er is onduidelijkheid ontstaan over de voorwaarden, want wat krijgt Oekraïne ervoor terug? Oost-Europa-verslaggever Michiel Driebergen bespreekt de onderhandelingstactiek van de Oekraïense leider. Presentatie: Sophie Derkzen

Israël voert luchtaanvallen uit op militaire doelen in het zuiden van Syrië. Tel Aviv eist dat de nieuwe machthebbers in Damascus alle militairen uit de grensstreek verwijderen. Nadat Syrische rebellen de regering van Assad omverwierpen, breidde Israël al zijn aanwezigheid in dit gebied verder uit. Onder Syriërs groeit de vrees dat Israël grote delen van hun land zal annexeren. Daarover arabist Leo Kwarten. (08:19) Geen sancties voor Rwanda Ondanks een oproep van het Europees Parlement, komen er voorlopig geen sancties tegen Rwanda wegens het steunen van rebellengroep M23 in Oost-Congo. Intussen begint de macht in hoofdstad Kinshasa te wankelen. Is de internationale gemeenschap afgeleid, of spelen er ook andere belangen? We bespreken het met correspondent Elien Spillebeen en onderzoeker aan het Deense Instituut voor Internationaal Onderzoek Peer Schouten. Presentatie: Eva Koreman

De Europese Commissie wil haar strenge groene regels versoepelen, waarmee Europese bedrijven bijvoorbeeld in de toekomst niet meer volledig aansprakelijk zijn voor milieuschendingen door hun leveranciers. Met deze radicale stap wil Brussel de economie stimuleren, maar critici vrezen dat dit de ambitieuze groene agenda ondermijnt. We vragen Mathijs Schiffers, EU-correspondent voor het Financieel Dagblad, en Maria van der Heide van ShareAction, een belangenorganisatie voor duurzaamheid in Europa, naar de gevolgen van deze koerswijzing. Gazanen vinden alleen ruïnes terug Hamas dreigt te stoppen met praten als Israël niet eerst de beloofde 600 Palestijnen vrijlaat. Israel staakte de vrijlating omdat Hamas van iedere uitruil een enorme openbare show maakt. De impasse brengt opnieuw de broze wapenstilstand in gevaar, die nu al ruim een maand stand houdt. In die periode keerden tienduizenden Palestijnse families, meestal te voet terug naar het noorden van Gaza. Vaak om erachter te komen dat er van hun huizen en straten niets meer is overgebleven. Collega Edwin Koopman sprak met drie Palestijnen en vroeg hen wat ze aantroffen. Presentatie: Eva Koreman

Na wekenlang via onze serie ‘Duitsland Wunderland’ de Duitse verkiezingen te hebben gevolgd, is nu duidelijk wie de nieuwe bondskanselier wordt. Het is aan Friedrich Merz om een nieuwe coalitie te smeden, maar de grote winnaar is de AfD die het kiezersaantal zag verdubbelen. De opdracht die Merz wacht is niet gering: Duitsland smacht om politieke en economische verandering. Ook internationaal zijn er grote uitdagingen en is het de vraag of het land onder Merz weer een leidende rol in Europa kan spelen. Daarover VRT-correspondent Jeroen Reygaert, VPRO-collega Britta Hosman en Duitsland-expert Ulrike Nagel. Presentatie: Eva Koreman

In de zevende en laatste aflevering van onze speciale serie over de Duitse Verkiezingen stellen we de vraag: wat voor Duitsland zien we na de verkiezingen op het wereldtoneel? Als economische motor van Europa heeft Duitsland heel veel invloed op de koers van Brussel. En met de veranderde positie van de Verenigde Staten wordt de vraag wat Europa kan doen om Oekraïne te helpen steeds urgenter. Nemen onze buren een leidende rol daarin? Te gast zijn correspondent Guy Hoeks en Antonya Visser, hoogleraar moderne Europese literatuur en cultuur aan de Rijksuniversiteit Groningen. 

Minister Klever voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp maakt vandaag bekend hoe zij vanaf 2027 jaarlijks 2,4 miljard euro wil bezuinigen op ontwikkelingshulp. Er wordt onder andere beknibbeld op programma’s gericht op vrouwenrechten en het maatschappelijk middenveld. Thea Hilhorst, hoogleraar humanitaire studies aan de Erasmus Universiteit, maakt zich zorgen over de mogelijke consequenties, zeker in een tijd waar Amerikaanse hulp ook al wordt stopgezet. (09:08) Duitsland Wunderland: Wie redt de Duitse economie?In onze verkiezingsserie Duitsland Wunderland praten we vandaag met Jeroen Reygaert, Duitsland-verslaggever voor de VRT. Hij reist deze dagen het hele land door, en merkt steeds weer voor welke enorme uitdagingen het staat. Op het beeld van Duitsland als goed geolied, modern land blijkt heel wat af te dingen. Waarom zijn de treinen en wegen bijvoorbeeld in zo’n slechte staat? Hoe is Duitsland in zo’n economische crisis terechtgekomen, en hoe willen politici het land er weer uit helpen? Presentatie: Sophie Derkzen