Bureau Buitenland

De Amerikaanse ambassade vreest voor aanslagen in de Irakese hoofdstad Bagdad, en riep daarom alle Amerikanen op Irak te verlaten. De onrust neemt toe en het land dreigt te worden meegesleurd in de oorlog in het Midden-Oosten. Dat terwijl Irak zich lang afzijdig wist te houden van regionale onrust door banden met zowel Iran als de VS te onderhouden. Hoe komt het dat het land haar fragiele stabiele positie nu toch dreigt te verliezen? Correspondent Jenne Jan Holt Holtland legt uit. Europa Draait Door Gaan de NAVO en VS scheiden? Die vraag staat centraal in een nieuwe aflevering van onze podcast Europa Draait Door met defensiespecialist Michelle Haas. Ze vertelt hoe Europa moet reageren op Trump die opnieuw dreigt de NAVO te verlaten. Kunst uit Russische cel Vanuit een cel in Rusland maakte een jonge kunstenaar meer dan 2000 kunstwerken met wat er voorhanden was: tandpasta, as van lucifers en zijn eigen bloed. In zijn nieuwe boek volgt Paul Alexander onder andere deze tekenaar.  We spreken de schrijver over de veerkracht van Russische kunstenaars in gevangenschap. Presentatie: Nadia Moussaid.

En: in gesprek met conservatief Hongarije (0:37) ‘Iran naar het stenen tijdperk’  Een maand na het begin van de oorlog tegen Iran gaf president Trump zijn eerste nationale tv-toespraak. De speech van iets minder dan twintig minuten bevatte niet veel nieuws: zoals Trump eerder al zei, duurt de oorlog waarschijnlijk nog twee tot drie weken. Wel dreigde hij Iran ‘naar het stenen tijdperk’ te bombarderen. Is het voor de Amerikanen nu duidelijk geworden waarom Trump deze oorlog begon? Daarover Björn Soenens, voormalig VRT-correspondent in de VS. (10:22) Grote energiecrisis treft Egypte In Egypte wordt reikhalzend uitgekeken naar het einde van de oorlog tegen Iran. Sinds het uitbreken ervan loopt de energie- infrastructuur van Egypte spaak. De situatie is inmiddels zo ernstig dat de overheid extreme maatregelen treft om een energiecrisis tegen te gaan. Wat houden deze maatregelen in en wat betekenen ze voor de burgers? Hierover Egypte-correspondent Ruth Vandewalle. (18:22) In gesprek met conservatief Hongarije Voor de serie Hotline Hongarije reisde programmamaker Nicolaas Veul door het land van Viktor Orbán, in aanloop naar de verkiezingen van 12 april. Om te horen wat Hongaren echt vinden van de politieke situatie, openden Nicolaas en zijn team de Holland Hungary Hotline, waar mensen zich anoniem konden melden. Voor Bureau Buitenland hield Nicolaas een audiodagboek bij tijdens zijn reizen, dat redacteur Djuna Kramer bewerkte. Vandaag het tweede van drie delen, waarin Nicolaas zich een beeld vormt van het conservatieve gedachtengoed in Hongarije.  Presentatie: Nadia Moussaid.

Vandaag buigt het Hooggerechtshof zich over een slepende kwestie in de VS: het recht op staatsburgerschap door geboorte op Amerikaans grondgebied. Trump wil er heel graag van af. Maar volgens critici gaat dat de wens van de president in tegen de kernwaarden van Amerika en schuilt er een idee van witte suprematie achter. Daarover correspondent Mari Meyer en Amerikanist Manon Portos Minetti, verbonden aan de Universiteit Leiden.   (15:13) Droneoorlog verhardt conflict Oost-Congo Terwijl de Verenigde Staten in december nog met veel bombarie een vredesakkoord aankondigden voor het conflict in Oost-Congo, botst dat beeld hard met de gewelddadige realiteit op de grond. De onrust neemt verder toe, te meer nu het Congolese leger ook drones inzet in de strijd tegen de door Rwanda gesteunde M23 rebellen. Ondertussen vloeien wel grondstoffen uit dit conflictgebied naar Amerika. We spreken erover met journalist en Congokenner Elien Spillebeen.  Presentatie: Nadia Moussaid

Het Israëlisch parlement heeft een omstreden wet aangenomen om de doodstraf in te voeren voor moord met terroristisch motief. Mensenrechtenorganisaties spreken van een racistische wet, omdat dat die in praktijk enkel voor Palestijnen zal gelden. Daarover Sabrina Brandt, directeur van Human Rights Watch. (09:25) Schimmige speculaties op wereldgebeurtenissen Op online speculatieplatforms zoals Polymarket kan gewed worden op wereldgebeurtenissen. Rondom de inval in Iran werd duidelijk dat daar ook misbruik van kan worden gemaakt door mensen met insiderinformatie. Nu wil president Trump een eigen platform oprichten. Waar ligt de grens van wat wel en niet mag? Daarover onderzoeksjournalist Dirk Waterval van Trouw, en Amerikacorrespondent Karlijn van Houwelingen. Presentatie: Laila Frank

Nu Trump dreigt met het innemen van het eiland Kharg, en de Amerikaanse troepenopbouw verder doorgaat, houden ze in Iran ernstig rekening met een grondoorlog. Hoe serieus zijn de plannen van Trump, die tegelijk lijkt te spreken van vruchtbare gesprekken met Iran? Historicus en Iran-kenner Peyman Jafari met het laatste nieuws. (15:51) Kernbomkriebels bij Europeanen Negen kernlanden zijn momenteel hun kernarsenaal aan het moderniseren en uitbreiden. Ook bij andere landen kriebelt het: Europa denkt hardop na over een sterkere Europese afschrikkingsmacht. Wat is daarvoor nodig, en heiligt het doel de middelen? Daarover defensiekenner Jens Fransen van de VRT. Presentatie: Laila Frank

En: de verleidingkracht van kernwapens. (03:00) Ook de Rode Zee dreigt te worden gesloten Er werd een grote klap beloofd tegen Iran, maar nu de oorlog de tweede maand al ingaat, kijken wij naar de langetermijngevolgen met Abdou Bouzerda. De dreiging op een grondoorlog neemt alleen maar verder toe, en ook de Rode Zee dreigt op korte termijn de oorlog in te worden gesleurd. (08:23) De puinhopen van Rutte Ook de toekomst van de NAVO komt door de oorlog in het Midden-Oosten steeds verder onder druk te staan. Binnen de NAVO neemt de wrevel over Ruttes optredens steeds verder toe. In interviews met Amerikaanse televisiezenders lijkt hij zelfs stemadvies te geven aan de Amerikanen. Michelle Haas legt het uit. (19:05) Verleiding voor steeds meer kernwapens. Israël en de VS vielen Iran binnen omdat het land volgens hun kernwapens wilde ontwikkelen. Maar het land zou daarmee verre van de enige in de wereld zijn met kernwapens. Zeker nu groeit de verleiding om kernwapens te ontwikkelen alleen maar verder. We praten erover met Niels van Willigen. Presentatie: Bram Vermeulen.

Via Al-Jazeera zijn details naar buiten gekomen hoe de Board of Peace, opgericht door president Trump, binnen acht maanden Hamas en andere gewapende groepen in Gaza denkt te ontwapenen. Hamas heeft direct afwijzend gereageerd. Ondertussen is de humanitaire situatie in Gaza nog steeds schrijnend. Voor de Israëlische regering is ontwapening van Hamas een harde eis. Te gast is Peter Malcontent van de Universiteit Utrecht. (10:21) Bier is ook een Bureau Buitenland onderwerp Bierbrouwer John Kavakure vluchtte begin jaren negentig vanuit Burundi naar België. Veel later keerde hij terug naar Burundi om een brouwerij te beginnen voor Burundees bier, naar recept van zijn oma. Daarmee wilde hij het monopolie doorbreken van de Nederlandse multinational Heineken. Hoe is hem dat vergaan? Filmmaker Thomas Blom maakte er een documentaire over, die deze week in première ging op het Movies that Matter Festival in Den Haag en komende zondag te zien is op TV. Presentatie: Sophie Derkzen 

De kosten van de oorlog tegen Iran lopen op en de Verenigde Staten lijken steeds meer op een deal af te stevenen. Maar Iran houdt voorlopig de deuren voor dialoog dicht en ook Israël wil nog niet stoppen met de oorlogsvoering. De kloof tussen de VS en Israël groeit. Hoe moet het verder en welke rol kan Europa spelen? Daarover onderzoeker Koen Aartsma van Instituut Clingendael. (13:27) Hongarije-lijn Nicolaas Veul  Voor de serie Hotline Hongarije reisde programmamaker Nicolaas Veul door het land van Viktor Orbán, in aanloop naar de verkiezingen van 12 april. Om te horen wat Hongaren werkelijk vinden van de politieke situatie, openden Nicolaas en zijn team de Holland Hungary Hotline, waar mensen zich anoniem konden melden. Voor Bureau Buitenland hield Nicolaas een audiodagboek bij tijdens zijn reizen, dat redacteur Djuna Kramer bewerkte. Vandaag het eerste van drie delen. En Roos van Ees, researcher van het programma, vertelt hoe de hotline een groot succes werd.  Presentatie: Sophie Derkzen

Er moet een onderzoek komen naar hoogverraad van de regering van Viktor Orbán, zegt de Hongaarse oppositieleider Peter Magyar. Deze week kwam naar buiten dat de Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken informatie uit EU-toppen direct doorspeelt aan het Kremlin. Ook zou Rusland van plan zijn geweest een aanslag op Orbán te ensceneren. Dit om hem aan verkiezingswinst te helpen. Komen deze schandalen Magyar goed uit? Daarover NRC-correspondent Mark Middel.  (12:02) Pakistan ineens vredesduif Terwijl de wereld vanwege de stijgende olieprijzen en de energiecrisis de adem inhoudt, lijkt er kans op toenadering tussen de vechtende partijen in het Midden-Oosten. Pakistan werpt zich op als bemiddelaar en biedt hoofdstad Islamabad aan als plaats om gesprekken te houden om een einde te maken aan dit conflict. Waarom speelt uitgerekend Pakistan deze rol als vredesduif, het land is zelf nog in een oorlog verwikkeld met de Taliban in Afghanistan? Te gast hierover is voormalig correspondent in Zuid-Azië Lisa Dupuy. Presentatie Sophie Derkzen.

Vandaag spreekt de Tweede Kamer over de Oekraïnestrategie. Rusland lijkt zich op te maken voor een nieuw offensief dit voorjaar, terwijl de oorlog steeds meer een uitputtingsslag wordt. Volgens een nieuw Clingendael-rapport komt dat mede door de afwachtende Europese strategie. Daarover Erik Stijnman van Clingendael en correspondent Chris Colijn over het sentiment in de Oekraïense samenleving. (14:01) Gapend gat in de sancties tegen RuslandRusland produceert zijn wapens met behulp van een Ierse fabriek, blijkt uit onderzoek van het Organized Crime and Corruption Reporting Project met verschillende internationale media. Sinds de inval in Oekraïne is de export van aluminiumoxide vanuit de EU naar Rusland toegenomen. In Rusland wordt daarmee aluminium gemaakt, dat naar wapenproducenten gaat. Hoe kan het dat de Russische wapenindustrie op deze manier gesteund wordt vanuit de EU? Daarover journalist Ingrid Gercama, die meewerkte aan het onderzoek.  Presentatie: Sophie Derkzen