De Dag

Mike Pence is méér dan een oud-vicepresident. Dat was althans zijn boodschap vlak voor hij zich formeel aanmeldde als presidentskandidaat voor de Republikeinen. En wie weet zit er inderdaad meer in het vat. Hij gaat het in ieder geval opnemen tegen zijn voormalige baas Donald Trump, die hier vier jaar lang door dik en dun steunde - totdat Trump van hem het onmogelijke vroeg. In deze podcast vertelt Amerika-kenner Kenneth Manusama over de complexe verhouding tussen Pence en Trump: twee gelegenheidsvrienden die vijanden werden. Door zich altijd op de vlakte te houden kon Pence ver komen, maar kan hij zich op die manier wel onderscheiden in het steeds drukker wordende veld van Republikeinse presidentskandidaten? Reageren? Mail dedag@radio1.nl

De revolutie is begonnen, zegt dé man achter al het AI-nieuws van de laatste tijd: Sam Altman. Hij is de CEO van OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT. En hoe die revolutie de wereld gaat veranderen, wordt al zichtbaar, zegt tech-redacteur Nando Kastelelijn in deze podcast. Bijvoorbeeld op de arbeidsmarkt. Nando vertelt meer over Sam Altman, de nieuwe ster aan het tech-firmament, of de 'nieuwe Mark Zuckerberg' zoals hij al wordt genoemd. Hoe moeten we hem lezen: als een 'good guy' of een 'bad guy'? Want hij spreekt wel zorgen uit over de technologie die hij zelf ontwikkelt, maar handelt hij daar ook naar? Reageren? Mail dedag@radio1.nl

VVD-coryfee Henk Kamp stelde deze week op de radio drastische maatregelen voor om de asielinstroom omlaag te krijgen. Desnoods moet Nederland uit internationale verdragen of zelfs helemaal uit de EU stappen, zei hij. De uitspraken komen aan de vooravond van een spannend VVD-congres waar partijleider Rutte onder druk staat over zijn asielbeleid. Dat beleid moet volgens een deel van de achterban strenger, zelfs als dat zou leiden tot een kabinetscrisis.  In deze podcast een profiel van Henk Kamp. Hij sprong in het verleden vaak in de bres voor Rutte op momenten dat die het moeilijk had, vertelt politiek verslaggever Wilma Borgman. Doet hij dat nu ook, of voert hij de druk op Rutte verder op?  Henk Kamp wordt dit VVD-congres officieel benoemd tot erelid van de partij. Wat is zijn rol in de partij en zou een terugkeer in de politiek voor hem nog een optie zijn? Reageren? Mail dedag@radio1.nl 

Heftige luchtaanvallen op Kyiv deze week. En ook een toename van het aantal drones en raketten dat door Rusland is afgevuurd. En na twee náchten van bombardementen lag Kyiv ook overdag onder vuur. Maar de luchtafweer haalt de meeste drones en kruisraketten neer voordat ze ontploffen. Wel komen er brokstukken neer op druk bereden wegen in de stad Die drones spelen een belangrijke rol in de oorlog: zowel aan Russische als aan Oekraïense kant. En daarom in podcast De Dag een tweeluik over de drones boven de hoofdsteden. Gisteren de drones boven Moskou en vandaag: drones boven Kyiv. Dat de aanvallen nu ook overdag gebeuren, is doodeng, vertelt journalist Michiel Driebergen, die de afgelopen dagen in Kyiv was. Het zorgt voor nieuwe angst in de stad. Volgens oud-commandant landstrijdkrachten Mart de Kruif hebben deze aanvallen vooral een politiek strategisch doel. En heeft Rusland de middelen niet om dit vol te blijven houden.

Uniek, een wake-upcall, de oorlog komt dichtbij. De drone-aanval in Moskou gisteren zorgt voor veel reacties, ook van president Poetin. Volgens hem probeert Oekraïne Russen bang te maken. Die drones spelen een belangrijke rol in de oorlog: zowel aan Russische als aan Oekraïense kant. En daarom in podcast de Dag een tweeluik over de drones boven de hoofdsteden. Met vandaag: Moskou. Na bijna anderhalf jaar oorlog treft die oorlog door de drone-aanval de gewone Rus in die stad, volgens correspondent Geert Groot Koerkamp. Ook al heeft lang niet elke inwoner er iets van meegekregen: de onrust door dit soort incidenten groeit. Volgens Rusland zit Oekraïne achter de aanval. Met welk doel zouden zij drones zo ver van de frontlinie sturen? Dat vertelt Frans Osinga, voormalig generaal bij de luchtmacht en hoogleraar oorlogsstudies. Want ook al is de schade gering, Poetin voelt de drone-aanval in zijn Moskou zeker. Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Na de Provinciale Statenverkiezingen in maart kiezen de Provinciale Staten vandaag de Eerste Kamer. De BBB-fractie en de gecombineerde fractie van GroenLinks en PvdA zijn de grootste fracties en de coalitiepartijen verliezen flink, wat betekent dat het zogeheten 'wheelen en dealen' om aan meerderheden te komen alleen maar zal toenemen. De Eerste Kamer wordt nog politieker dan al het geval was.  Bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis Bert van den Braak maakt zich daar zorgen over, vertelt hij in podcast De Dag. De Eerste Kamer is volgens hem in feite politiek gewichtiger dan de Tweede Kamer, omdat wetten er gemakkelijker geblokkeerd kunnen worden. En door al het politieke geharrewar dreigt de kwaliteitscontrole te verslappen. Maar, stelt hij, daar is ook iets aan te doen. Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Het is het einde van een tijdperk, het Koffietijd-perk, want vanochtend was de allerlaatste aflevering van Koffietijd te zien op televisie. Wat in 1994 begon als een keuvelend 'huisvrouwen-programma' eindigde als monument met cultstatus en in de tussentijd is er uren en uren aan gezellige, soms 'mutserige' en bij vlagen iconische televisie gemaakt.  Maar, zegt mediahistoricus Huub Wijfjes in deze podcast, tijden veranderen: vrouwen zitten minder thuis en lineair kijken gebeurt nauwelijks meer. Dat is lastig voor een daytime-televisieprogramma dat juist op die twee pijlers was geënt. Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Alsof je de douche aanzet: zo hard regende het in het Zuidoosten van Spanje. Vooral de regio's Murcia, Valencia en Andalusië werden getroffen. Het zorgde voor lege straten, dichte scholen, dorpen die onbereikbaar zijn door overstroomde wegen. En die zware buien komen na maanden zonder regen. Het water kunnen ze dus goed gebruiken, maar de grond zal het niet opnemen. Die is te droog en wordt de komende jaren alleen maar droger, legt klimaatwetenschapper van het KNMI Karin van de Wiel uit in podcast de Dag. Spanje is de hotspot van klimaatverandering: de Sahara schuift op richting het land. En dat gaat de Vlaming Benny Vanhaelewyn merken: hij runt een Bed & Breakfast in Murcia en vertelt hoe hij en de Spanjaarden leven met het nu al extreme weer. Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Het wit blauw rood van de Russische vlag vervangen voor wit blauw. Dat is wat een groep Russen wil die tegen Rusland strijdt. Ze brachten de oorlog thuis door de grens vanuit Oekraïne over te steken in de regio Belgorod en in vier Russische plaatsen binnen te vallen. Een symbolisch speldenprikje met grote gevolgen, vertelt NOS-redacteur Chiem Balduk in podcast de Dag. Want hoe veilig is de Russische grens nog? Daar zal het Kremlin op moeten reageren. Met helikopters, pantservoertuigen en een groep soldaten trokken ze de grens over. Maar wie zijn die Russen die vechten tegen het eigen land? De Belgische journalist Arnaud De Decker weet wie en wat er achter het Vrijheid voor Rusland Legioen zit. Hij bezocht de groep eind vorig jaar en zag daar dat de banden met Oekraïne niet te ontkennen zijn. Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Gerard Sanderink, ooit was hij de held van Twente die een indrukwekkend bedrijvenimperium opbouwde. Nu is hij vooral in opspraak, getrouwd met de ontmaskerde nep-deskundige Rian van Rijbroek en verwikkeld talloze rechtszaken en ruzies. Met desastreuze gevolgen voor de bedrijven waar hij eigenaar van is. Morgen dient misschien wel de belangrijkste rechtszaak van zijn leven en dreigt zijn zakenimperium definitief ineen te storten. In deze podcast vertelt onderzoeksjournalist Angelique Kunst hoe zij Sanderink in de loop der jaren zag veranderen van een - in haar woorden - 'knuffeltukker' in een man die bizar gedrag vertoont. Ze schreef een boek over Sanderink, maakte de podcast In de ban van Rian en volgt de zaak al vanaf dag één. Reageren? Mail dedag@radio1.nl