De Dag

De kruitdampen zijn opgetrokken en zowat alle vuurwerkresten zijn opgeveegd. En opeens gaat hard met het vuurwerkverbod. Rotterdam wil als eerste van de vier grote steden voor de komende jaarwisseling een algeheel vuurwerkverbod opleggen. Morgen bespreekt de gemeenteraad van Amsterdan hetzelfde onderwerp en eerder besloot Apeldoorn al dat de gemeente vuurwerkvrij wordt. Tjeerd de Faber van het Oogziekenhuis in Rotterdam hoopt dat meer steden volgen. Hij omschreef zijn nachtdienst tijdens de jaarwisseling als een 'horrornacht'. In De Dag vertelt hij hoe hij de publieke opinie steeds meer ziet kantelen. En we spreken met Arno Bonte van GroenLinks, die al jaren voor een vuurwerkverbod pleit. Want hoe feestelijk is een jaarwisseling zonder consumentenvuurwerk En hoe handhaaf je zo'n verbod? "Het belangrijkste is het stellen van nieuwe sociale normen. Dat we hardop uitspreken dat het afsteken van vuurwerk gewoon veel te gevaarlijk is."

Een bezoekje aan de natuur eindigde zondag voor een man van 63 in een ambulance, nadat hij was aangevallen door een tauros. Waarom lopen deze beesten in verschillende natuurgebieden rond? Is dat wel veilig? Hoe maakbaar is de natuur? En weten mensen wel goed hoe ze om moeten gaan met deze dieren? We praten met Leo Linnartz, van ARK Natuurontwikkeling en Maarten van den Hurk; verslaggever bij Brabants Dagblad die deze discussie al jaren volgt.

Eureka! Ineens heb je het. In de collegebanken bedenk je iets geniaals en daar wil je een bedrijf mee opzetten. Maar soms moet je als student ineens een ingewikkeld gevecht voeren over eigendomsrecht met de universiteit over de vraag van wie het idee is. Waarom doen universiteiten dat? Anne de Blok en Jeanine Duijst van NOS op 3 zochten dit verhaal uit.

Het Amerikaanse leger heeft raketaanvallen uitgevoerd in Irak. Doelwit was generaal Qassem Soleimani van de Iraanse Revolutionaire Garde. Ook anderen kwamen om. Wie was deze generaal? En waarom is deze aanval uitgevoerd? Historicus Peyman Jafar praat ons bij in deze aflevering van Podcast De Dag.

Brandende papegaaien die uit de lucht vallen, voor- en achterlichten die van de brandweerauto's smelten. De Nederlandse brandweerman Jeroen van Veen heeft al veel heftige branden gezien tijdens zijn werk in Australië, maar wat daar nu gebeurt "is historisch".

We streamden, swipeten en shareden wat af het afgelopen decennium. Want, zo zegt platformeconomie-onderzoeker Martijn Arets, de jaren 10 was het decennium waarin het internet volwassen werd. De doorbraak van veel techbedrijven hing samen met een en dezelfde factor: wij, de gebruiker, gingen bepalen wat we willen. Die keuzevrijheid heeft onze geest verrijkt maar ook beperkt, volgens filosoof Ellen ter Gast. In De Dag blikken we terug op dit tumultueuze techdecennium. De redactie van De Dag wenst je een gelukkig nieuw jaar en decennium!

Boeren, bouwers, leraren, verplegers en klimaatactivisten: 2019 gaat de geschiedenisboeken in als een protestjaar. Maar volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau stijgt de maatschappelijke onrust niet. In een extra lange aflevering onderzoeken we daarom hoe groot de boosheid in Nederland in 2019 was. Jacqueline van Stekelenburg, hoogleraar sociale verandering en conflict (VU Amsterdam), vertelt wat er nodig is om mensen de straat op te krijgen, wat de protesten teweegbrengt en wie er de straat op gaan. Ook Egbert Born van klimaatbeweging Extinction Rebellion praat mee en deelt zijn protestervaringen. "Ik heb wel eens gedacht: waar doe ik dit voor? Maar je ziet het effect van protesten pas maanden of jaren later."

Op de drempel van een nieuw decennium maken we de balans van de wereldpolitiek op. Hoe verschoof de afgelopen jaren de macht in de wereld, wat staat ons het komend decennium te wachten en wat betekent dat voor Nederland? Volgens Rob de Wijk, directeur van het Haags Centrum voor Strategische Studies, komt de bal vooral bij China te liggen. Daarmee krijgt een niet-westers land voor het eerst de dominantie van de wereld in handen. "Het voordeel is dat wij daardoor weerhouden worden van zinloze interventies, het nadeel is dat de democratie op zijn retour is." De Wijk schetst allerminst een geruststellend beeld, maar "dan moet je mij ook niet uitnodigen".

Met een glühwein in de hand over de kerstmarkt kuieren, overal lichtjes en gezelligheid. Dan naar de winkel voor een goede fles wijn of misschien nog iets sterks voor na het eten. Feestdagen en drank gaan hand in hand maar we zijn ons er steeds meer van bewust dat alcohol ook veel gezondheidsrisico's met zich meebrengt. Je voelt 'm vast al aankomen: deze aflevering van De Dag gaat over drank. Aan Ninette van Hasselt van het Trimbos-instituut vragen we waarom alcohol drinken zo verweven is met het dagelijks leven. En de dagen dat je een 'buckerlulletje' was wanneer je een alcoholvrij biertje bestelde, zijn allang voorbij. Binnenkort opent in Amsterdam zelfs een volledig alcoholvrije bar. Eigenaar Mariska Leising geeft de beste alternatieven voor dat lekkere wijntje bij het kerstdiner of die port bij het kaasplankje.

Dit jaar ging het er veel over en ook in 2020 zullen we er vaak over horen: het klimaat. Om de klimaatverandering een beetje binnen de perken te houden, volgt verdrag op conferentie op rechtszaak op demonstratie. In deze podcast zetten we op een rijtje waar we nu staan en wat we komend jaar kunnen verwachten. Dat doen we met klimaatredacteur Heleen Ekker.