De Dag

Al twee weken wordt er in België met man en macht gezocht naar de Vlaamse beroepsmilitair Jürgen Conings. Hij is volgens de autoriteiten zwaarbewapend en heeft het gemunt op politici en virologen. Topviroloog Marc van Ranst zit om die reden ondergedoken in een safehouse.  De zaak leidt tot veel angst en onzekerheid, maar legt ook dieperliggende wonden bloot, vertelt de Vlaamse  journalist Bruno Struys van dagblad De Morgen in podcast De Dag. Want Conings krijgt opvallend veel bijval, van zowel rechtsextremistische militairen en ex-militairen, als van mensen die zich net als hij tegen de gevestigde orde richten. Antwoorden op de vragen die dat oproept, zijn er volgens Struys nog nauwelijks.  Reageren? Mail dedag@radio1.nl 

Hier en daar kleuren de straten in Nederland voorzichtig aan oranje, maar om nou te zeggen dat twee weken voor het EK voetbal de oranjekoorts is toegeslagen, nee. En dat terwijl het alweer zeven jaar geleden is dat de mannen voor het laatst meededen aan een groot internationaal toernooi en er zelfs wedstrijden in Nederland gespeeld worden. Maar, zoals bij zoveel zaken in deze tijden, drukt corona de stemming.  Er is voor ondernemers ook minder te verdienen dan anders, zegt sporteconoom Ruud Koning in de podcast. Je ziet volgens hem wel dat met name de sponsoren van het Nederlands elftal meer van zich laten horen en de reclames ook op stoom komen, maar daar komt het grote geld niet vandaan.  Koning denkt dat de oranjekoorts nog wel kan losbarsten en zelfs als een vliegwiel kan gaan fungeren om consumenten weer terug naar het oude normaal te trekken.  Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Een onthutsend verhoor in het Britse Lagerhuis deze week. De man die lange tijd de belangrijkste adviseur van premier Boris Johnson was, Dominic Cummings, werd zeven uur lang ondervraagd door een commissie die de corona-aanpak gaat evalueren. Hij schetste een beeld van een totaal stuurloze regering die geen idee had wat te doen. Er was volgens Cummings geen plan voor een lockdown, de premier wilde dat mensen zich bewust lieten infecteren om groepsimmuniteit te bevorderen en de minister van Volksgezondheid zou zieke ouderen terug de verpleeghuizen in gelaten hebben zonder dat ze getest waren.  'Zelden zal een Lagerhuiscommissie zo'n explosief verhoor hebben meegemaakt,' zegt correspondent Arjen van der Horst in podcast De Dag. Zelfs al was dit een politieke en persoonlijke wraakactie van een onbetrouwbare spindoctor, zoals veel mensen zeggen, dan nog was het onthullend. Het was namelijk voor het eerst dat iemand die overal bij was, vertelde hoe het er in de begindagen van de pandemie in Downing Street aan toe ging. En dat was hoe je het ook wendt of keert not a pretty picture. Voor de Britten die zelf getroffen zijn door corona of iemand verloren hebben was het zelfs uiterst pijnlijk. Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Voor de derde keer in korte tijd is deze week een politicus overspannen thuis komen te zitten. De lijst met namen van Kamerleden en bewindslieden die al dan niet tijdelijk uitvallen door burn-outklachten wordt de laatste jaren almaar langer: Rens Raemakers, Esther Ouwehand, Elbert Dijkgraaf, Nine Kooiman, Zihni Özdil, Pieter Omtzigt, Harry van de Molen, Bas van 't Wout.  Hard werken, hoge druk en ook overspannen politici zijn van alle tijden, maar de laatste jaren lijkt er wel meer aan de hand. Het heeft onder meer met de versplintering van het politieke landschap te maken, zegt politicoloog Simon Otjes in podcast De Dag. De werkdruk verlagen kán en moet volgens hem ook - als we tenminste willen dat onze democratie blijft functioneren. Reageren? Mail dedag@radio1.nl

De arrestatie van een Wit-Russische journalist die zondag van een Ryanair-vlucht werd geplukt en vastgezet, maakt veel los. De EU stelt sancties in tegen Wit-Rusland en regeringsleiders buitelen over elkaar om hun afschuw uit te spreken over het gedrag van dictator Loekasjenko. Bij Wit-Russen zelf leidt het vooral tot angst en onrust, want het signaal dat is afgegeven is: wie tegen Loekasjenko is, is niet veilig. Nieuwsuur-verslaggever Gert-Jan Dennekamp sprak de opgepakte journalist, Roman Protasevitsj, vorig jaar over zijn strijd tegen Loekasjenko. Dennekamp vertelt in podcast De Dag waarom juist hij de dictator zo nerveus maakt. En ook hoe het met de vele andere opgepakte activisten en journalisten gaat. De Wit-Russische Ilya Shcharbitski, die al 18 jaar in Nederland woont, vertelt hoe ook hij worstelt met wat hij nog wel en niet kan zeggen over Loekasjenko. Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Het wordt een verborgen oorlog genoemd: de oorlog die in november in Ethiopië begon, in de regio Tigray. Vluchtelingen vertellen verhalen over etnische zuiveringen, massamoorden en massaverkrachtingen, maar het we horen er bijna niets over. Dat heeft een reden: de regio is volledig afgegrendeld geweest voor de buitenwereld. Journalisten mochten er niet in en het internet- en telefoonverkeer was afgesloten. Tot nu. NOS-correspondent Elles van Gelder kreeg toestemming om Tigray samen met een cameraman te bezoeken. Ze vertelt in podcast De Dag wat ze hebben gezien en gehoord. De verhalen zijn schokkend en gaan over verschillende soorten van mensenrechtenschendingen. Toch blijft het beeld incompleet, benadrukt Van Gelder. Op veel plekken kon zij ook niet terecht en wat ze hoorde, is moeilijk verifieerbaar.  Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Er zijn veel mensen trots op Jeangu Macrooy, maar eentje toch wel echt het meest: zijn moeder. Suriname-correspondent Nina Jurna sprak met haar over Jeangu én over zijn Songfestival-liedje, waarin hij ook tot grote verrassing van zijn moeder een gedeelte in het Sranantongo zingt.  Die taal, die tijdens de slavernij ontstond en ook lange tijd verboden was, is bezig met een opmars in Suriname en heeft ook grote invloed op de Suri-pop, vertelt Jurna in podcast De Dag. Jeangu's optreden dit weekend op het Eurovisiesongfestival maakt daarom in Suriname niet alleen veel indruk op zijn moeder, maar ook op de rest van het land. Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Bijna 1100 omwonenden van Tata Steel in IJmuiden klagen de staalfabriek aan om af te dwingen dat de overlast en vervuiling stopt. In Wijk aan Zee weten ze het al tientallen jaren: de vroegere Hoogovens zijn enorm vervuilend en schadelijk voor de gezondheid. Longkanker komt er bijvoorbeeld zo'n dertig procent vaker voor dan in de rest van Nederland, in sommige postcodegebieden zelfs vijftig procent. Wie wil daar nou wonen? In podcast De Dag een gesprek met twee mensen uit Wijk aan Zee: Erwin Duin, die er al zn hele leven woont, maar nu toch met pijn in het hart vertrekt. En Sanne Walvisch die acht jaar geleden welbewust naar Wijk aan Zee verhuisde en, zoals ze zelf zegt, vooralsnog heeft besloten om niet te vluchten maar te vechten. Ze is een van de drijvende krachten achter de massa-aangifte tegen Tata.  Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Zeventig procent van de Japanners wil dat de Olympische Spelen opnieuw uitgesteld of zelfs helemaal geschrapt worden. Het land zit middenin de vierde coronagolf en pas twee procent van de bevolking is gevaccineerd. Wat gebeurt er als er over twee maanden 160-duizend atleten, begeleiders, verslaggevers en sponsors vanuit de hele wereld naar Japan komen? Alle deelnemers moeten dan ook iedere dag getest worden, waarvoor zorgpersoneel uit Japan wordt ingezet. Het verzet tegen de regering neemt, zeker voor Japanse begrippen, uitzonderlijke vormen aan. En meer nog dan over de Spelen, zegt dat iets over een groeiende onvrede in Japan over allerlei andere onderwerpen, zegt oud-diplomaat Freek Vossenaar in de podcast. De organisatie van de Olympische Spelen is volgens hem een 'lose-lose' situatie geworden, maar doorgezet zal er, want voor Japan hangt er volgens Vossenaar te veel vanaf.  Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Verslag doen vanuit Gaza was al niet makkelijk en afgelopen weekend werd ook nog eens een kantoortoren gebombardeerd waarin internationale media-organisaties zaten, zoals AP en Al Jazeera. Hun verslaggevers moeten het doen met de spullen die ze nog konden redden en andere buitenlandse journalisten komen Gaza überhaupt niet in.  Het leidt ertoe dat we naast beelden van verwoesting in Gaza een heleboel ook niet zien en horen, zegt oud-NOS-correspondent Monique van Hoogstraten in De Dag. Zaken die Israël misschien niet wil dat de internationale gemeenschap ziet, en ook niet de verhalen over hoe Palestijnen in Gaza bijvoorbeeld over Hamas denken.  Zelf reisde Monique Van Hoogstraten in 2012 en 2014 naar Gaza tijdens periodes van geweld en maakte die verhalen over de rol van Hamas toen wel. "Tijdens oorlogen groeit over het algemeen de steun voor Hamas." Reageren? Mail dedag@radio1.nl