De Dag

De wereld staat op een keerpunt, zei de Amerikaanse president Biden in zijn toespraak voor de Algemene Vergadering van de VN, en cruciaal is dat landen beter met elkaar gaan samenwerken om grote problemen aan te pakken. Biden hamert al sinds zijn aantreden in het Witte Huis op het belang van diplomatie en internationaal overleg, maar naar die woorden wordt in Europa inmiddels wel met enige scepsis geluisterd.  De relatie tussen de VS en de EU staat onder druk en van diplomatie is nauwelijks sprake. Zo is er een hoogoplopende rel met Frankrijk en er zijn irritaties over de snelle Amerikaanse terugtrekking uit Afghanistan. Amerika keert zich onder Biden steeds verder af van Europa, zegt geopolitiek analist Alex Krijger in podcast De Dag, en in die zin staat de wereld niet alleen op een keerpunt maar is er ook sprake van een kantelpunt in de Amerikaans-Europese relatie. Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Het moet de feestelijke opening zijn van het politieke seizoen, maar boven Prinsjesdag hangt dit jaar een donkere wolk. Een wolk van een politiek bestel in crisis, en waar wantrouwen overheerst: tussen politieke partijen onderling en tussen burger en politiek. Vooral omdat er na een half jaar praten nog altijd geen kabinetsformatie in zicht is en er ook niet gewerkt wordt aan oplossingen voor grote thema's als wonen, klimaat en zorg. In de podcast vandaag politiek verslaggever Ewoud Kieviet over misschien wel de meest chaotische en surrealistische Prinsjesdag ooit. Want waar gáát het deze week eigenlijk over? En wat is de invloed van die vertrouwenscrisis op de inhoud? Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Het is de week van de waarheid in Duitsland, want komende zondag zijn de parlementsverkiezingen en die bepalen ook wie Angela Merkel gaat opvolgen als bondskanselier. Met veertig procent zwevende kiezers in Duitsland ligt de race nog altijd helemaal open. Er zijn drie grote kanshebbers: de huidige deelstaatpremier van Noordrijn-Westfalen Armin Laschet (60) van de CDU/CSU, minister van Financiën Olaf Scholz (63) van de SPD en partijvoorzitter van de Groenen, Annalena Baerbock (40). Gisteravond was hun derde en laatste gezamenlijke verkiezingsdebat. In podcast De Dag Duitsland-correspondent Wouter Zwart over deze drie kanshebbers en de opmerkelijke schommelingen in hun campagnes.

Twee van de grootste CO2-uitstoters van Nederland, Tata Steel en Shell, kondigden deze week plannen aan om te vergroenen. Tata stapt voor de productie van staal over van kolen op gas en zodra het kan op groene waterstof. En Shell maakte bekend dat het in Rotterdam een gigantische biobrandstoffabriek gaat bouwen. Klinkt mooi, maar is het dat ook? In podcast De Dag vertelt hoogleraar duurzame energievoorziening Gert Jan Kramer van de Universiteit Utrecht hoe groen de groene plannen van deze grote vervuilers zijn. Reageren? Mail dedag@radio1.nl

De Tweede Kamer heeft tot diep in de nacht gedebatteerd over de evacuatie van mensen uit Afghanistan. Volgens de Kamer heeft het kabinet grote fouten gemaakt voor en tijdens de evacuatie. Zo is er volgens veel partijen te traag gehandeld en zijn er signalen geneerd. De verantwoordelijke bewindslieden betuigden spijt. Maar wat kopen de achterblijvers ervoor?  NOS-redacteur Thomas Spekschoor heeft contact met verschillende mensen die niet op tijd geëvacueerd konden worden. Hij vertelt tegen welke muren zij door chaos ter plaatse en bureaucratie in Den Haag zijn opgelopen én ook nog steeds oplopen. De situatie in Afghanistan begint voor hen onhoudbaar te worden, zegt Thomas, en steeds meer achterblijvers overwegen nu een levensgevaarlijke vlucht over land. Reageren? Mail dedag@radio1.nl

De rechter legde deze week een potentiële bom onder hoe online platforms hun bedrijf runnen. Uber moet zijn chauffeurs in dienst nemen in plaats van ze als ZZP'er ritten te laten uitvoeren voor de taxi-app. De uitspraak kan grote gevolgen hebben voor niet alleen Uber en de chauffeurs, maar ook voor andere bedrijven.  We maken in Nederland steeds meer gebruik van online platforms die werkers koppelen aan klussen, bijvoorbeeld als we online eten bestellen, boodschappen doen, vakantiehuisjes huren of schoonmakers zoeken. Er zijn grote voordelen van dit soort platforms voor zowel consumenten als voor ondernemers, zegt NOS-economieredacteur Lisa Schallenberg in podcast De Dag, maar er zijn ook zorgen over de arbeidsomstandigheden van de mensen die diensten aanbieden. "Er is een fundamenteel probleem ontstaan, waarvoor een oplossing moet komen." Reageren? Mail dedag@radio1.nl

De misbruikzaak tegen de Britse prins Andrew is begonnen. In een eerste pro-formazitting heeft zijn advocaat ontkend dat de prins een minderjarige vrouw heeft misbruikt. Volgens hem is de rechtszaak mogelijk ook onwettig. Prins Andrew zelf zit op het koninklijke landgoed Balmoral, wat hem in de Britse pers de bijnaam 'runaway prince' heeft opgeleverd. Het is de zoveelste bijnaam na een leven vol schandalen, zegt oud-Groot-Brittannië correspondent en koningshuiskenner Hieke Jippes podcast De Dag. Ze zag Andrew veranderen van een jet-settende playboy in de jaren '80 in de paria van nu. Met alle zich opstapelende schandalen en de reactie daarop van Buckingham Palace twijfelt Jippes voor het eerst hoe houdbaar de monarchie in Groot-Brittannie nog is. Reageren? Mail dedag@radio1.nl

In Afghanistan zijn protesten zonder toestemming sinds dit weekend verboden. Toch zijn vrouwen die eerder de straat op gingen om voor hun rechten te demonstreren niet van plan te stoppen. Ook journalisten proberen hun werk te blijven doen. In podcast De Dag hun verhalen. Niloufar is directeur van een Afghaanse televisiezender en zij vertelt voor het eerst onder haar echte naam hoe ze vanuit Nederland een groep journalisten in Kabul aanstuurt om verslag te doen van de protesten en hoe de Taliban daar tegen optreden. Vrouwen en journalisten hebben steeds minder bewegingsvrijheid en het geweld neemt toe, zegt ze. Ook correspondent Aletta André hoort dat van de vrouwen met wie zij, vanuit haar standplaats India, contact heeft. Ze sprak onder meer de 30-jarige promovenda Farah. Ze weet hoe gevaarlijk het is om zich uit te spreken, maar ze is vastbesloten om dat toch te blijven doen. "Als we niet nu onze stem laten horen, wat vertellen we dan later aan onze kinderen?" Reageren? Mail dedag@radio1.nl

De Amerikaanse regering spant een rechtszaak aan tegen de staat Texas vanwege de nieuwe, zeer strenge abortuswet die daar recent is ingevoerd. De wet verbiedt het afbreken van zwangerschappen na zes weken en voorziet in hoge premies voor mensen die aangifte doen van illegale abortus. Volgens de minister van justitie is de wet "duidelijk ongrondwettelijk" en "maakt ze van elke burger in Texas een premiejager". De verontwaardiging is groot en dagelijks zijn er protesten, maar feit is ook dat de anti-abortusbeweging nog nooit zo sterk heeft gestaan, zegt Amerika-deskundige Laila Frank in podcast De Dag. Ze schets de opkomst van de pro-lifebeweging en hoe die al jaren gezien en ongezien onderdeel is van het dagelijks leven in Amerika. De gevolgen daarvan worden nu zichtbaar en de pro-lifebeweging heeft goede hoop dat ook het hooggerechtshof bereid is om het abortusrecht in heel Amerika in te perken.  Reageren? Mail dedag@radio1.nl

China-correspondent Sjoerd den Daas was live op de radio toen er mensen in witte pakken zijn hotelkamer binnenkwamen. Hij zat na een buitenlandse reis in het hotel in quarantaine, maar moest vanwege een besmetting van een medepassagier stante pede verkassen naar een nog strengere locatie. Vanuit dat hotel vertelt hij in de podcast De Dag over het strikte zero-Covid-beleid van China, waar de quarantaineregels onderdeel van zijn. Testen, traceren en isoleren blijven de belangrijkste wapens voor China tegen corona, met als ultieme doel: het aantal nieuwe besmettingen op nul krijgen, en houden. Maar hoe lang is dat vol te houden? Reageren? Mail dedag@radio1.nl