De Dag

Politici kunnen of willen meestal niet praten over bedreigingen, uit veiligheidsoverwegingen of omdat ze er geen extra zuurstof aan willen geven. Afgelopen week vertelde D66-leider Sigrid Kaag wel over de impact van doodsbedreigingen op haar leven en ze vroeg aandacht voor dit groeiende probleem voor politici en publieke figuren. In podcast De Dag een openhartig gesprek met Rita Verdonk, die als minister van Vreemdelingenzaken en Integratie vanaf 2003 jarenlang ernstig bedreigd werd. De impact is zo groot geweest dat ze van haar man en kinderen nooit meer terug de politiek in mag, vertelt ze. "Er kwam een veto op mijn politieke carrière. Zij hebben gezegd: wij gaan dit niet nog een keer meemaken." Ook een van haar beveiligers, Rico Briedjal, kijkt met dubbele gevoelens terug op die periode. Hij vond het een eervolle en bijzondere periode, maar voelde nadien ook de impact van de verantwoordelijkheid die op zijn schouders rustte.  Reageren? Mail dedag@radio1.nl

De kritiek op het nieuwste programma van John de Mol, De Dansmarathon, is niet van de lucht. Danskoppels moesten proberen om vijftig uur lang te dansen en het stel dat met de minste rust het einde haalde, won een ton. Televisiekijkers zagen kokhalzende, huilende en hallucinerende dansers, rolstoelen en brancards reden af en aan en één danseres viel flauw.  Dat juist John de Mol dit format heeft verzonnen, is geen verrassing, zegt mediajournalist Ron Vergouwen in podcast De Dag. Het oeuvre van de mediamagnaat kenmerkt zich al vanaf de tijd van Love Letters als grensverleggend en volgens critici ook als grensoverschrijdend. Elke keer gaat John de Mol een stapje verder en de vraag is dan ook: waar ligt zijn grens? Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Coronapatiënten beginnen weer een probleem te worden op IC's. Zo werden dit weekend in Zwolle patiënten die een uitgestelde operatie zouden ondergaan afgebeld. Eigenlijk is dat geen nieuws, zegt hoofd Intensive Care van het UMC Utrecht Diederik van Dijk in podcast De Dag. Coronapatiënten verdringen iedere dag in allerlei ziekenhuizen andere patiënten van de IC's en dat kost ook mensenlevens. Artsen voelen zich daar volgens hem in toenemende mate ongemakkelijk bij, omdat het voor een groot deel vermijdbare zorg is. Tachtig procent van de coronapatiënten op IC's is niet gevaccineerd. "In de horeca worden ongevaccineerden achtergesteld, maar in het ziekenhuis krijgen ze voorrang," zegt Van Dijk. Hij vindt dat er beter nagedacht moet worden over hoe de zorg om moet gaan met deze groep patiënten, die nu al voor een beddentekort op IC's zorgt.  Reageren? Mail dedag@radio1.nl

De nachttrein is bezig met een ware comeback, er komen steeds meer trajecten bij. Vanaf vandaag gaat er uit Nederland twee keer in de week een nieuwe slaaptrein naar onder andere Praag, Wenen, Venetië, en Milaan. Eerder dit jaar ging al een dagelijkse trein naar Wenen en Innsbruck van start en de Nederlandse oprichters van het bedrijf European Sleeper hopen dat hun eerste nachttrein van Brussel naar Praag vanaf de lente gaat rijden.  Dat is goed nieuws voor de vele treinliefhebbers die Nederland rijk is. Een van de grootste treinfanaten is Elmer van Buuren. In podcast De Dag vertelt hij hoe hij als kind spoorboekjes in bed las en ervan droomde om directeur te zijn van zijn eigen spoorbedrijf. Dat is hij inmiddels: hij is mede-oprichter van European Sleeper, dat werkt aan de terugkeer van de slaaptrein in Europa. Voor de toekomst heeft hij grote ambities. Treinreizigers en nachttreinliefhebbers zijn dromers, zegt hij en dat is sinds zijn jeugd voor hem persoonlijk ook nooit meer veranderd.  Reageren? Mail dedag@radio1.nl Noot: archiefmateriaal in de podcast is afkomstig uit 'De Andere Tijden Special: De Europese treindroom'

Juist in de week dat er voor de Afghanen op Nederlandse evacuatielijsten enige hoop gloorde, kwam er vanochtend een dramatisch bericht: een Afghaanse tolk die voor Nederlanders heeft gewerkt is gisteravond doodgeschoten door de Taliban in Kabul. NOS-collega's Thomas Spekschoor en Devi Boerema hadden al weken contact met deze man en vertellen vlak nadat ze het bericht binnenkregen in podcast De Dag wat er is gebeurd.  Thomas en Devi hebben achter de schermen intensief contact met een groep tolken die, net als de man die nu vermoord is, op de evacuatielijst staan. Enkelen van hen konden deze week mee op een vlucht vanuit Kabul naar Pakistan. Voor het eerst sinds de machtsovername van de Taliban lukte het om een groep per vliegtuig het land uit te krijgen. Maar dat ging niet zonder slag of stoot en er kleven grote risico's aan, want de Taliban weten precies om welke mensen het gaat.  Reageren? Mail dedag@radio1.nl

In de podcast het verhaal van de 39-jarige Kim Koumans. Zij danste op topniveau in de latin dance. Ze zegt dat ze jarenlang is vernederd, mishandeld en seksueel misbruikt en dat er in de danswereld structureel sprake is van het kleineren en mishandelen van (minderjarige) dansers. "Het is een heftige uitspraak, maar we noemen het toch wel een verkrachtingscultuur." Ze vertelt dat ze niet zal rusten voordat kinderen veilig kunnen dansen, want nu is dat volgens haar nog niet het geval. Koumans' strijd voor een veilige danscultuur heeft er toe geleid dat er vandaag in de Tweede Kamer over grensoverschrijdend gedrag in de danssport gepraat wordt en dat er waarschijnlijk een onafhankelijk onderzoek naar komt. Er zijn veel parallellen met de misstanden in de turnwereld, waar het ruim twintig jaar heeft geduurd voordat doordrong dat er een structureel en gigantisch probleem was. Van oud-turnsters had twee derde ermee te maken gehad. Nu er soortgelijke verhalen komen uit de danswereld, is de hoop dat er dit keer sneller actie wordt ondernomen. ​​​​​​​Reageren? Mail dedag@radio1.nl

In Polen gingen dit weekend tienduizenden mensen de straat op om loyaliteit te tonen met de Europese Unie en om afstand te nemen van de Poolse regering die op ramkoers ligt met Brussel. Het was een hoge opkomst en ook een overgrote meerderheid van de Polen wil in de EU blijven. Toch valt het woord Pol-exit steeds vaker: een vertrek van Polen uit de Europese Unie. Want de vraag is hoe diep het pro-Europa gevoel eigenlijk gaat. Willen Polen ook de democratische processen omarmen die bij een lidmaatschap horen en wat blijft er over van de loyaliteit als de financiële steun uit Brussel afneemt? Niet veel, zegt de Pools-Nederlandse Malgorzata Bos-Karczewska in podcast De Dag. Ze is hoofdredacteur van een nieuwssite voor Polen in Nederland en maakt zich zorgen om wat volgens haar een dun EU-sentiment is. "Er is veel breder steun voor de EU dan voor democratie." EU-correspondent Kysia Hekster is in Polen om het Europese sentiment van de Polen ook buiten de steden wat nader te beluisteren. En ze legt uit voor welke dilemma's het de Europese Commissie stelt. Reageren? Mail dedag@radio1.nl

De moordenaars van advocaat Derk Wiersum moeten 30 jaar de gevangenis in. De mannen dus die 'een aanslag pleegden op de rechtsstaat'. Rechtbankverslaggever Mattijs van de Wiel vertelt in podcast De Dag wat er in de rechtszaal tijdens de uitspraak te merken was van de impact die deze zaak heeft op de gerechtelijke macht. Lucas Korsten van de Nederlandse orde van Advocaten vertelt hoe de advocatuur sinds die fatale dag op 18 september 2019 is veranderd. Hij werkt samen met het ministerie van Justitie en Veiligheid aan betere bescherming voor advocaten. Zij worden regelmatig bedreigd en sinds de moord op Wiersum kunnen ze er niet zomaar meer vanuit gaan dat ze veilig zijn. Er is al veel verbeterd, maar ze blijven zich kwetsbaar voelen, vertelt Korsten, terwijl hij piketdienst heeft bij de speciale noodtelefoon die voor advocaten is ingesteld. Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Een klokkenluider zegt dat hij de hand heeft weten te leggen op maar liefst veertig gigabyte aan videomateriaal, foto's en documenten over martelingen in Russische gevangenissen. Deze week werden al enkele video's online gezet en mogelijk volgt er dus veel meer. Dat er gemarteld wordt in Russische gevangenissen is bekend, maar de hoeveelheid materiaal is bijzonder.  Duidelijk is dat er een groot probleem is met martelingen in het Russische gevangenissysteem, zegt Ruslandkenner Helga Salemon in podcast De Dag. En het Westen kijkt volgens haar weg. Zelf is Salemon net terug van een reis waarin ze ex-gevangenen sprak uit Wit-Rusland, waar het ook speelt. Internationale aandacht voor 'het rotte systeem' is belangrijk, zegt ze, maar de vraag is of de impact van het klokkenluidersmateriaal groot genoeg is om er werkelijk wat aan te veranderen.   Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Experts staan ervan te kijken: de gasprijzen schieten de laatste dagen door het dak, er lijkt geen rem op te zitten. Het is een wereldwijd probleem, maar Nederland is door de sluiting van het Groningse gasveld extra kwetsbaar geworden voor extreme gasprijzen en mogelijk zelfs voor energietekorten, waarschuwden experts deze week. De vraag wordt daarom alweer hardop gesteld of de Groningse gaskraan niet toch open moet blijven.  De in Groningen geboren en getogen Wendelmoet Boersema schreef het boek Gronings Goud over de macht van gas en de rol van Rusland. Ze vertelt in podcast De Dag hoe ze in Groningen de bui alweer voelen hangen en hoe we ons in Nederland, ondanks alle discussie over het gas, toch nog door de prijzen laten verrassen. Duidelijk is in ieder geval dat de extreem hoge energieprijzen meer zijn dan een incident. Reageren? Mail dedag@radio1.nl