Macro met Boot en Mujagić | BNR

De angst voor een recessie neemt maar toe. 'Spectaculair wat er gebeurt op de markt', zo beschrijft Hans Stegeman, head of research and Investment Strategy bij Triodos. 'De olieprijs is onder de honderd dollar, de euro-dollar koers staat bijna gelijk en het heeft alles te maken met de angst die er is voor een recessie en de vraag wanneer die komt.' De verwachting van Stegeman is dat een recessie 'steeds dichterbij' komt. 'Ook als je naar de rentebeweging kijkt zie je dat als extra indicator. Een paar weken geleden zagen we de tienjaarsrente aan alle kanten oplopen. Nu zien we die ook weer wat naar beneden gaat. Het idee is ook dat centrale banken de rente gigantisch gaan verhogen om de inflatie te bestrijden. Maar het kan wel eens zo zijn dat dat helemaal niet hoeft, want de economie gaat vanzelf wel verslappen, waardoor de spanning er wel uitloopt.' Stegeman ziet daarnaast ook dat er nog spanningen zijn voor het afsluiten van de gasleveranties door Rusland. 'Nord Stream 1 wordt stilgezet en het is de vraag of die weer open gaat. Als dat niet gebeurt heeft met name Duitsland, maar wij ook, een groot probleem.' Toch Stegeman ook tekenen dat een recessie nog tegen te houden is. 'Het goede nieuws is dat China weer begonnen is en dat de economie weer open is na de lockdowns. Je zag dat direct terug in de inkoopmanagersindex, die spoot omhoog. Uit China gaan we dan ook goed nieuws verwachten.' Een beetje positiviteit is echter wel nodig, beaamt Stegeman. 'Als we op het smalle pad weten te navigeren tussen het houden van vertrouwen en de inflatie indammen, en er gebeurt niks verkeerds, dan zou het allemaal nog best goed kunnen gaan.'  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Sylvester Eijffinger, emeritus hoogleraar financiële economie Tilburg University, heeft kritiek op de modellen die inflatie moeten voorspellen. 'We zeiden een jaar geleden al, dit klopt allemaal niet.' Met de kritiek haakt hij in op Augustin Carstens, van de Bank for International Settlements. Hij benoemde dat de modellen die de inflatie moesten voorspellen hebben gefaald.  'De ECB heeft 8 triljoen euro aan securities op de balans staan, die overliquiditeit gaat zich manifesteren. En als dan de looneisen omhoog gaan, vanwege de inflatie, dan is het hek van de dam. We zitten nu in de situatie dat we hele hoge inflatie hebben, dubbele getallen. En dat hebben we permanent. De ECB en andere centrale bankiers hebben ook toegegeven dat ze allemaal miszaten', meldt Eijffinger. 'We wisten al dat die modellen fout zaten, omdat we nu geconfronteerd worden met een hele grote crisis.'    See omnystudio.com/listener for privacy information.

De kritiek van minister Kaag van Financiën op het opkopen door de ECB van Italiaanse schulden getuigt van lef. Dat zegt hoogleraar Economie Sweder van Wijnbergen van de Universiteit van Amsterdam en hij bedoelt dat niet positief. 'Zij is net de minister die op de top van de conjunctuurgolf het begrotingstekort uit de hand laat lopen. Zij is niet de aangewezen persoon om te prediken hoe je zaken zuinig moet aanpakken'. Volgens de econoom is Kaag een 'typische minister van Financiën die tegen iedereen ja zegt'. Dat niet alleen, volgens Van Wijnbergen zegt ze evenmin de juiste dingen over hoe Italië aangepakt moet worden. Snellere economische groei, een strakker budgettair beleid - wie dit als oplossingen voor Italië aandraagt debiteert oppervlakkige cliché's volgens Van Wijnbergen. Het hele artikel lees je hier.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Minister Sigrid Kaag geeft een stevige waarschuwing aan ECB-baas Christine Lagarde: blijf weg van monetaire financiering, oftewel het opkopen van staatsschulden. Thomas bespreekt het met Casper de Vries, hoogleraar monetaire economie, Erasmus Universiteit Rotterdam.   See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het CPB is voorzichtig hoopvol dat de inflatie teruggaat naar 2%, maar de vraag is of dat wel goed nieuws is. Thomas bespreekt het met Bert Colijn, senior econoom bij ING. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Edin Mujagić van OHV Vermogensbeheer broedt nog na op het statement van de Bank for International Settlement over de inflatie. 'Voorkomen is beter dan genezen, zeggen zij. De afgelopen 40 jaar was de belangrijkste les voor centrale bankiers om inflatie te voorkomen, en niet wachten tot het een feit is en het dan willen genezen', legt Mujagić uit. 'De kosten van genezen zijn namelijk veel hoger. Als je kijkt naar het afgelopen jaar, dan lijkt het toch weer zo te zijn dat er gekeken wordt naar hoe het loopt. En als het uit de hand loopt, dan genezen we het.' De BIS ziet dat dat weinig veranderd is, terwijl de oude les van voorkomen is beter dan genezen blijft staan. 'Je moet je beleid dus aanpassen eraan', vertelt Mujagić    See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wimar Bolhuis, hoofdeconoom van Ecorys en docent aan de Universiteit Leiden, vindt de strategie van minister Karien van Gennip om de arbeidskrapte te verhelpen bijzonder. Er komen geen trucjes om de vraag te verminderen, of mismatchen te voorkomen. Van Gennip wil juist mensen meer laten werken. 'Ze zegt dat we in Nederland meer moeten gaan werken. Dat is op zich niet nieuw en is wel vaker gezegd. Maar ze zegt nu dat in het Nederlandse belastingsysteem ingevoerd gaat worden dat je meer geld krijgt, als je meer dan 28 uur gaat werken.'  Niet voor iedereen die ineens fulltime gaat werken zal dit gaan gelden, benadrukt Bolhuis. 'Het gaat ingevoerd worden in twee sectoren waar de problemen groot zijn, dus de zorg en het onderwijs.' Bolhuis vindt het een goed idee. 'Als er meer gewerkt gaat worden, dan zullen de problemen opgelost zijn.' Toch ziet de hoofdeconoom wel negatieve kanten aan het plan. 'Het nadeel is dat het ook uitgevoerd moet gaan worden. We weten dat er bij de belastingdienst wel problemen zijn en hoe kan je bijhouden of mensen 32 uur of meer werken? Dat moet dan geregistreerd worden ergens en die mensen moeten de bonussen ook weer uitgekeerd worden. Je moet voorkomen dat mensen tijdelijk meer gaan werken om aanspraak hierop te maken.' 'In de uitvoering wordt dit dus wel een groot probleem. Gaat de belastingdienst dit doen of ga je dit aan de sectoren zelf laten? Hier zit dus nog een hele grote uitwerkingsvraag', aldus Bolhuis.   See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Bank for International Settlements (BIS) dringt er bij centrale bankiers op aan in te grijpen. De reële rentes zijn nog steeds negatief nu de rente stijgt, maar de inflatie nog veel hoger is. 'Kennelijk zijn ze bij de BIS er niet helemaal van overtuigd dat centrale bankiers echt ingrijpen', zegt redacteur macro-economie Marijn Jongsma van het Financieele Dagblad.  De Bank for International Settlements coördineert centrale bankpolitiek. Er is overleg tussen monetaire autoriteiten binnen de BIS. 'Het is eigenlijk de bank der centrale banken', zegt Jongsma, 'De BIS is ook een spil in het opleggen van kapitaaleisen aan banken, zoals Basel I, II en III'. Opgericht in de jaren '30 om de Duitse herstelbetalingen te distribueren, zetelt de instelling in Basel.   Volgens Jongsma zijn de centrale bankiers druk in de weer om het inflatiespook te bezweren, maar is de BIS daar 'kennelijk niet helemaal van overtuigd'. Vandaar de extra aansporing. De BIS wijst erop dat de reële rentes nog steeds negatief zijn - de rente stijgt, maar de inflatie is nog hoger. 'Conclusie: als je zo'n beleid niet hard genoeg voert en er is nog steeds sprake van negatieve rentes, dan ben je per saldo aan het stimuleren. Dus is de boodschap: stap nog harder op die rem'.  De BIS spreekt van een kantelpunt. Volgens Jongsma is dat echter naderhand pas met zekerheid te zeggen. 'We hebben jarenlang in een lage inflatie-omgeving gezeten waarbij mensen ook niet zo veel acht sloegen op prijsstijgingen. Er was ook weinig onderzoek naar: af en toe werd iets duurder, dan verdween dat weer uit de cijfers. Het het was niet on top of mind.'  'Maar als je in hoog inflatieregime terecht komt, dan gaat iedereen zich enorm focussen op dat cijfer: vakbonden gaan zich organiseren, iedereen wil kortlopende contracten, mensen komen met indexatie-eisen. Kortom, het is de klassieke loonprijsspiraal'. Volgens Jongsma moet voorkomen worden dat het tussen de oren gaat zitten en dat mensen gaan anticiperen op een hogere inflatie in de toekomst. 'Er moet een grote plas koud water over die economie gegooid worden.'See omnystudio.com/listener for privacy information.

Recessiezorgen op het Damrak. De olieprijzen gaan flink omlaag en dus is de angst groot. Volgens hoofd Research & Investment Strategy Hans Stegeman bij Triodos Bank is die angst reëel. 'Er zit áltijd een recessie aan te komen', stelt hij. 'Maar wanneer die begint, is altijd een van de cruciale vragen. Het is natuurlijk niet alleen op het Damrak raak, maar we zien ook dat het sentiment in de VS ook flink gedraaid is. Eerst was het zo dat er 'heel veel spanning' was in de economie, lage werkloosheid, een hoog uitgavenpatroon van de Amerikaanse consument, dus het gaat supergoed daar. Maar, de inflatie, dat was het verhaal van de VS, en dus verhoogde de Fed de rente.' Met behoorlijke stappen ook, en de Fed lijkt nog niet uitverhoogd. 'Er zijn plannen voor nog meer stappen', vervolgt Stegeman. 'En het is natuurlijk een beetje zo dat als je de rente verhoogt, dat je dat met een doel doet. Het doel daarvan is de inflatie verlagen, maar hoe loopt dat? Dat loopt niet direct naar de inflatie; in plaats daarvan wil je dat je de spanning uit de economie haalt en dat mensen minder uitgeven. Of dat bedrijven minder investeren, zodat uiteindelijk de inflatie omlaag gaat. Dat betekent uiteindelijk dat je minder economische activiteit wil hebben. En daar ligt de belangrijkste vraag: lukt het om die economische activiteit te doen afnemen zonder een recessie?'See omnystudio.com/listener for privacy information.

De zon schijnt, de temperatuur klimt in de twintig, dus een lijkt een mooie dag te zijn. Tenzij je naar de CBS-cijfers over het consumentenvertrouwen kijkt, dan is het allesbehalve een mooie dag. Heleen Mees, econoom, jurist en Volkskrant-columnist spreekt van een historisch dieptepunt. 'Min vijftig deze maand, dat hebben we nog nooit eerder bereikt. De consumenten geven aan dat ze echt last hebben van de stijgende prijzen en dat verklaart het dalende consumentenvertrouwen ook deels. De arbeidsmarkt is namelijk sterker dan hij ooit is geweest. Het punt met consumentenvertrouwen is dat die prijsstijgingen niet beïnvloed kunnen worden door de overheid. Voor een heel groot deel worden die geïmporteerd naar Nederland; stijgende energie- en voedselprijzen en de oorlog in Oekraïne. Allemaal uit het buitenland.' Waar de overheid wél invloed op heeft, volgens Mees, is zorgen dat er geen loon-prijsspiraal ontstaat. 'En die dreigt wel degelijk te ontstaan, omdat er een heel erg krappe arbeidsmarkt is.'See omnystudio.com/listener for privacy information.