Macro met Boot en Mujagić | BNR

De verwachting is dat de Amerikaanse centrale bank (de Fed) donderdagavond de rente gaat verlagen. Maar macro-econoom Edin Mujagic denkt dat ze die beter zou kunnen verhogen of gelijk zou kunnen houden. 'De inflatie is nog steeds aan de hoge kant en we weten nu dat die ook behoorlijk hardnekkig is', zegt hij.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Arnoud Boot, macro-econoom, bespreekt de politieke schandalen rond het vertrek van Folkert Idsinga als staatssecretaris van Fiscaliteit. Hij benadrukt hoe coalitiepartijen het politieke systeem onder druk zetten door negatieve intenties in twijfel te trekken. Boot legt ook de nadruk op de ethische verantwoordelijkheden van politici in fiscale kwesties, en hoe deze verantwoordelijkheden de publieke perceptie van de politiek beïnvloeden. Daarnaast komen de uitdagingen van politieke benoemingen en de noodzaak van deskundigheid aan bod.

De bedrijfsomstandigheden voor de industrie zijn flink verslechterd, blijkt uit cijfers van de NEVI. Zowel de productieomvang als het aantal nieuwe orders daalde afgelopen maand. Volgens macro-econoom Arnoud Boot komt dat onder meer door een te grote afhankelijkheid voor Nederland van Duitsland. ‘Duitsland zit in een heel lage versnelling en daar hebben wij last van.’  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het einde van de maand is aangebroken en dat betekent: inflatiecijfers. De cijfers van oktober leren dat de economische groei in Europa langzaam de goede kant op gaat, zegt macro-econoom Edin Mujajic. Al blijft de inflatie in Nederland voorlopig hoog.   See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als centrale banken echt zeggenschap krijgen over ons digitale geld, bestaat het risico dat zij in de toekomst voor langere tijd negatieve rente kunnen introduceren. Door een digitale euro van de centrale bank te laten voortbestaan naast de contante euro, ontstaat een nieuw instrument voor centrale bankiers, zegt macro-econoom Edin Mujagic. ‘Die hoeven in de toekomst niet de rente te bepalen, maar de wisselkoers tussen die twee.’ Nu is het nog zo dat we met zijn allen naar de bank gaan om ons geld van de bank te halen, om zo die heffing te ontlopen. Maar in een stelsel met een wisselkoers tussen de digitale en de contante euro, kan dat niet meer. Als je de wisselkoers zodanig vaststelt dat het ene meer waard is dan het andere, haal je dat voordeel weg, zegt Mujagic. ‘Dan kun je een situatie creëren met een negatieve rente van 5 procent. Je contante geld is dan minder waard, waardoor je geld van de bank afhalen geen optie meer is.’  See omnystudio.com/listener for privacy information.

De problemen bij Volkswagen zijn niet alleen tekenend voor de autosector in Duitsland, maar voor de gehele sector in Europa. ‘Die sector heeft hele grote problemen’, benadrukt econoom Edin Mujagic. De oorsprong van de problemen in Duitsland liggen volgens hem allemaal bij één persoon: Angela Merkel.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Luc Aben, hoofdeconoom van Van Lanschot Kempen, deelt zijn inzichten over de huidige zwakke staat van de eurozone, waar het ondernemersvertrouwen ‘plat als een pannenkoek’ is, vooral in Duitsland. Hij legt uit dat de industrie onder druk staat, terwijl de dienstensector nog enigszins overeind blijft. Aben heeft hoop op de Europese consument, wiens koopkracht begint toe te nemen door stijgende lonen, al blijft het afwachten of ze daadwerkelijk gaan uitgeven.

Een maand oktober zonder ramingen over de wereldeconomie is onvoorstelbaar, en dus heeft het IMF het toch aangedurfd om met voorspellingen te komen. ‘Je kunt niet de hele wereld vragen om naar het hoofdkantoor in Washington te komen en vervolgens met niks komen,’ zegt macro-econoom Edin Mujagic over een van de wetmatigheden in de financiële wereld. Toch was het verhaal van het IMF niet heel spannend. 'Een groei van 3 procent is wat eerder in het voorjaar ook is gezegd.’ Maar als je verder kijkt, is er meer aan de hand. Wat valt er dan op in de voorspellingen? Daarvoor moeten we vooral naar de Verenigde Staten kijken. De ramingen voor de Amerikaanse economie voor zowel dit jaar als volgend jaar zijn omhoog bijgesteld. Het gaat al goed in Amerika en volgens het IMF zal het nog beter gaan, terwijl de ramingen voor de eurozone juist omlaag zijn bijgesteld. Met Duitsland als grote uitschieter; volgens het IMF zal er dit jaar geen economische groei zijn daar. Dat is op zich winst, want daar hebben ze alleen maar te maken met een economie die kleiner en kleiner wordt. Wat zegt het IMF verder over ons eigen continent? Het IMF ziet een heleboel obstakels voor Europa op de weg naar hogere en houdbare groei. Niet alleen uit de VS of uit China, maar gewoon hier bij ons. Als je naar de samenstelling van de economie kijkt, zie je dat de dienstensector veruit het grootste deel van de economie uitmaakt. En in dat deel hebben we eigenlijk niet echt een interne, echte Europese markt zonder regels. Als Europa daar al stappen in zou zetten, ontsluit je toch heel veel potentieel voor jezelf. Alleen om een of andere reden weigeren we dat te doen, en dan kom je in zulke ramingen als die van het IMF er gewoon heel bekaaid vanaf. De Amerikaanse economie doet het al beter dan de onze, en die zal het dit en volgend jaar nog beter gaan doen dan wij. In hoeverre spelen de verkiezingen een rol bij de IMF-ramingen? Niet alleen in de VS, maar ook bij ons wordt gestemd. Het IMF benadrukt dan ook dat ruim de helft van de wereldbevolking dit jaar heeft gestemd of nog gaat stemmen. En dat betekent dat je hier en daar een nieuwe regering krijgt met nieuw beleid. Kijk maar naar Nederland. Ook bij ons heeft de nieuwe regering het voorgenomen beleid gewijzigd of aangekondigd dat er in de voornemens wordt geschrapt. Als je het op mondiaal niveau bekijkt, gaat meer dan de helft van de bevolking stemmen, met overal nieuwe regeringen tot gevolg. Dat schept onzekerheid, want onduidelijk is welk beleid hier en daar gevoerd gaat worden. De groeivooruitzichten voor de komende vijf jaar zijn echter slechter dan voor het komende jaar. Dat geeft aan dat de wereldeconomie, en onderdelen daarvan, in toenemende mate stevige tegenwind gaat krijgen. Denk bijvoorbeeld aan demografie, de lage productiviteitsstijging en tegenvallende investeringen. Die beloven niet veel goeds voor economische groei op termijn. Maar dit zijn ramingen. Kan het in de praktijk nog heel anders uitpakken? In theorie wel. Het lijstje met opties waardoor het beter zou kunnen gaan, is vrij kort. Het kan natuurlijk zijn dat er allerlei landen in de wereld ineens wel gaan hervormen, dus dat daar een impuls vandaan komt. Een kanttekening daarbij is dat hervormingen economische groei op termijn opleveren, dus niet meteen dit of volgend jaar. En als er nou om een van de redenen veel meer geïnvesteerd gaat worden, zou dat groei aanjagen. Maar gezien de stemming in veel landen en de hoge rente is dat niet heel logisch. De lijst met opties waardoor het slechter zou gaan, is een stuk langer. Ik noem er twee. De afgelopen twee jaar zijn de centrale banken bezig geweest met het verhogen van de rentes. Het remmende effect daarvan kan best nog komen. Daarnaast hebben we sociale onrust. We hebben te maken met hoge inflatie in nog steeds heel veel landen. Dat betekent dat in het kader van het nieuwe beleid bijvoorbeeld hier en daar de belasting omhooggaat. Inflatie vergroot ongelijkheid en dat kan, volgens het IMF, een vruchtbare bodem zijn voor allerlei sociale onrusten, met alle gevolgen van dien voor de economische ontwikkeling.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Er is de afgelopen periode eigenlijk heel weinig beweging geweest in de Amerikaanse economische activiteit, blijkt uit de nieuwste uitgave van het acht keer per jaar verschijnende Beige Book van de Fed. Van de drie districten die in september aangaven dat hun economie licht groeide, zijn er nog twee over. Dat geeft aan dat het met de groei van de Amerikaanse economie toch iets minder goed gaat dan voorheen, zegt macro-econoom Edin Mujagic.  De stand van zaken in de vorige editie van het Beige Book was voor de Fed aanleiding om de rente met 0,5 procentpunt te verlagen, nu is duidelijk dat het met de groei van de Amerikaanse economie toch wat minder goed gaat dan voorheen, zegt Mujagic. Toch staan er nog wel wat relevante zaken in deze editie van het Beige Book: ‘Bedrijven uit alle hoeken van het land geven aan dat de inflatiedruk verder aan het teruglopen is. Dat zal de Fed heel goed nieuws vinden. Maar ze geven ook aan dat de prijzen die zíj moeten betalen wél stijgen.’See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Franse regering gaat flink het mes zetten in de staatsfinanciën. Om een begrotingstekort van 60 miljard euro te dichten worden belastingen en masse verhoogd, terwijl er ook volop wordt bezuinigd. Economen uiten hun kritiek en vrezen dat het gevolgen gaat hebben voor de Franse economische groei. Econoom Edin Mujagic begrijpt er weinig van. ‘Wat ik nu waarneem, is dat de Franse premier Barnier veel realistischer is dan veel economen.’  See omnystudio.com/listener for privacy information.