Macro met Boot en Mujagić | BNR

Maakkant Aan de maakkant van de economie zijn dan weer betere vooruitzichten op te merken. Dat is ook een gevolg van de lockdowns en bewegingsbeperkingen. 'Er is geld zat, want een heleboel mensen hebben geld en kunnen het niet uitgeven aan bijvoorbeeld vakantie enzovoort. Dus alles wat online besteld kon worden, heeft gouden tijden meegemaakt. Dat heeft natuurlijk ook weer een invloed gehad op het denken bij mensen aan de maakkant van de economie.' Enkele kanttekeningen worden wel gemaakt over schakels in de productieketens waar pijnpunten ontstaan. Luister terug | Kees de Kort | 'Januari verloren, februari verloren' Italië In Italië legt de regering dan weer slechte cijfers voor. 'Het virus is er, dus het is het beleid van de Italiaanse regering dat leidt tot de slechte cijfers. De Italiaanse economie is in 2020 met 9 procent gekrompen. Ondanks dat heeft regering ook begrotingstekort van 9 procent, dus ze hebben er veel geld in gepompt en toch is de economie gekrompen. Geeft alleen maar aan hoe extreem slecht het beleid is als je het zonder die economische steunmaatregelen had moeten doen.' Luister terug | BNR De Wereld | Super Mario gaat Italiaanse toestanden te lijf Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het beleid naar aanleiding van corona heeft geleid naar de economische problemen die nu zijn ontstaan. En nu is beleid en geleend geld nodig om die problemen weer op te lossen. 'Met schulden op zich is niet zoveel mis. Als je daarmee de productie- en verdiencapaciteit van een land verbetert, ga dan je gang. Dat is in principe altijd goed. Op lange termijn heb je daar veel voordeel van. Als je schulden aangaat om op korte termijn de consumptie te onderhouden, dan wordt het verhaal natuurlijk heel anders. Dan krijg je het verhaal van rente- en aflossingsbetalingen.' Luister terug | Biden geeft economie boost Bidens steunpakket Het enorme steunpakket van Amerikaans president Joe Biden is goedgekeurd door het Huis van Afgevaardigden. 'Het is totaal en volkomen onnodig. Het steunprogramma van november-december begint nu pas zijn uitwerking te krijgen. Inkomens in de VS zijn in januari hard gestegen. Iedereen heeft geld gekregen, maar de inkomens stijgen hard en de besteding is achtergebleven. Als je geld krijgt, niet verdient, maar krijgt, dan gaan mensen dingen kopen. Maar verschil tussen stijging inkomen en besteding betekent dat besparingen enorm zijn gestegen. Een deel van de Amerikaanse economie is al open. Als de rest van de economie open gaat, dan kan die besteding al een positief effect hebben op de dienstensector. Dus waarom nu nog een keer 19 miljard dollar in die economie gestampt moet worden, ontgaat mij meer dan volledig.' Luister terug | Joe Biden: harde opstelling tegenover China Turkije China is niet het enige land in de wereld waar de economie is gegroeid in 2020. Het land meldt naast China ook een groei van de economie in 2020 ondanks corona. 'In Turkije hebben ze dan ook gewoon de kredietkraan helemaal opengezet. Ze zijn er nog gekker tegenaan gegaan dan andere landen. Geld geven leidt wel tot beetje groei op korte termijn, maar hoe gaan de Turken al dat geleende geld aflossen? Binnen afzienbare tijd zal er een grote economische crisis ontstaan, want het geld is niet besteedt aan een vergroting van de Turkse productie- en verdiencapaciteit. Nu is het prima, maar binnenkort is het een heel ander verhaal: een economische crisis, mark my words.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

En de dienstenkant van de economie is sowieso al slecht, zegt De Kort, dus dat belooft niet heel veel goeds voor de groei in het eerste kwartaal. 'Daar kunnen we wel een ruim minnetje voor noteren, dat kan haast niet anders. Veel winkels zijn dicht, maar gelukkig voor dat soort bedrijven kunnen ze ook via online hun producten verkopen; dat die verkopen geëxplodeerd zijn is logisch, maar een beetje een winkelstraat, daar is het een vrij trieste bedoening.' Luister terug | Recordkrimp economie over 2020 En dan is er nog altijd het Amerikaanse steunprogramma, dat steeds meer discussie losmaakt nu meer bekend wordt over wie wat krijgt. Nu blijkt dat je als ambtenaar in Florida 10.000 dollar krijgt, terwijl de vraag is of zo wel de mensen worden geholpen die het nodig hebben. 'Iedereen weet dat de Democraten in beide Huizen een meerderheid hebben. Inmiddels is duidelijk dat er grootschalig met geld gesmeten wordt naar organisaties die dat totaal niet nodig hebben.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify.See omnystudio.com/listener for privacy information.

'En al die jaren zijn ze bezig met andere dingen, met de aandacht afleiden van wat ze eigenlijk zouden moeten doen. En dat afleiden doen ze door groene leningen, steunmaatregelen, klimaatpolitiek. Intussen komt Duitsland met de eerste verwachtingen voor 2020 en zie, het valt mee, het gaat iets minder slecht dan ze dachten, het consumentenvertrouwen is iets minder slecht dan wat gevreesd werd. Maar dat is geen reden tot optimisme: 'het vingerhoedje is pas half vol'. In Nederland lopen de uitstaande belastingschulden van het bedrijfsleven op tot 17 miljard euro en werkt demissionair staatssecretaris van Financiën Hans Vijlbrief aan een plan om 250.000 bedrijven te behoeden voor faillissement na de coronacrisis - kwijtgescholden gaat het niet worden, dus die vooruitzichten blijven somber. En in het Verenigd Koninkrijk, waar de steun opgelopen is tot 15 procent van het GDP begint men zich nu ook af te vragen: hoe lang gaan we door met steunen? See omnystudio.com/listener for privacy information.

De economie, bedrijven en consumenten hebben die hulp namelijk niet nodig, die zitten niet te wachten op gratis geld. Dat is alleen relevant voor, jawel, de financiële markten. Zowel Powell, als Lagarde, als Suziki - en vrijwel alle centrale bankiers maken die denkfout - halen twee zaken door elkaar: de economie en de financiële markten. Powell praat wel over de economie, maar eigenlijk heeft hij het over de financiële markten. Die wil hij tot iedere prijs tevreden houden. Waar komt dat toch vandaan? Tijd voor een rondje old school, we gaan terug naar 2004/2005. Ook toen was er een kredietexplosie, dat ging 4 á 5 jaar goed en toen implodeerden de banken van de een op de andere dag. Van euforie naar implosie. Wie daarvoor verantwoordelijk was? De centrale bankiers natuurlijk. 'Hun taak is het onder controle houden van het financiële stelsel. Als dat implodeert, is dat een grotesk falen van de centrale banken.' Dat verhaal wordt natuurlijk niet verteld, dat is onder het kleed geveegd. Het bankenstelsel implodeerde, de markten knalden in elkaar, het publiek werd onrustig en daar was de recessie. Centrale bankiers hebben dat verhaal wat anders geïnterpreteerd. Namelijk: de koersdaling heeft geleid tot nervositeit bij het grote publiek en dat leidde tot een recessie. Sindsdien is het parool van de centrale banken: hou de financiële markten tevreden. Met alle perverse gevolgen van dien. Centrale bankiers, er is geen enkele andere beroepsgroep die 15 jaar op rij kan falen en toch zo veel krediet kan hebben. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De lange rente was extreem laag doordat de ECB almaar obligaties opkocht, en die loopt nu een beetje op. En dat kan het economisch herstel in de weg staan. Waar zit de pijn? Volgens De Kort heeft de ECB nooit een fundamenteel onderscheid gemaakt tussen particulieren en bedrijven enerzijds en aan de andere kant speculanten. Fout met de hoofdletter F. Want bedrijven en particulieren denken in termen van toekomstverwachtingen, voor hen is in principe de prijs van geld niet belangrijk. Voor een speculant is dat het dat wél: want hoe goedkoper het geld, hoe meer je kunt lenen om meer te speculeren. Hoe reageert de ECB op die oplopende rente? 'Extend and pretend, delay and pray', zegt De Kort. De ECB schuift de problemen voor zich uit. Waar iedereen leert en op zijn schreden terugkeert, zijn verlies neemt, daar schuift de ECB dit proces voor zich uit. Daarmee doet de ECB precies het omgekeerd van wat zijn taak is: pijn vermijden. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Want zo geweldig doet de Amerikaanse economie het niet. 'Ik kan het niet zo goed verklaren, er zijn nog steeds 10 miljoen banen minder dan vorig jaar en ook veel andere cijfers zijn niet op pre-coronaniveau.' Het enthousiasme heeft vast betrekking op het derde grote steunpakket van de Amerikaanse overheid ter waarde van 1900.000 miljard dollar. 'Dat gaat op korte termijn wel een positief effect hebben.' Want niet alleen de door corona getroffenen krijgen geld, iedereen krijgt geld! 'Ook als je niet geraakt bent door corona, als je in de zorg werkt of het onderwijs, uitkeringen worden verhoogd en verlengd, pensioenplannen worden goedgekeurd, alles en iedereen krijgt geld.' Is dat weggegooid geld? 'Als steunmaatregelen en gratis geld een bijdrage leveren aan economische groei, dan zou Japan het het beste doen in de wereld. Als dat recept zou helpen - gratis erin stampen - dan zou Japan met afstand de best draaiende economie ter wereld hebben. Maar we weten dat Japan met afstand de slechtst draaiende economie ter wereld heeft'. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Fed heeft wat dat betreft een dubbel mandaat, zegt De Kort: economische groei én inflatie en de arbeidsmarktsituatie wordt gezien als belangrijke indicator voor het eerste. Met de detailhandelsverkopen van januari zit het opvallend genoeg wel snor, maar ook dat is wel te verklaren. 'Het is opmerkelijk, want november en december waren nog erg verdrietig. Maar dat heeft alles te maken met het steunpatroon.' Luister terug | Kees de Kort | Modderen in de bodemloze put Het laatste steunprogramma werd begin december aangenomen en dat geld komt dan in de weken daarna vrij. En dat is dan weer een reden om te gaan consumeren. 'Maar dat herstel is dus voor een groot gedeelte gefinancierd door steunmaatregelen vanuit de Amerikaanse overheid. En het is niet helemaal toevallig dat er nog steeds discussie is in de regering-Biden over een volgend steunprogramma. En ik waag te betwijfelen of de Amerikaanse economie zonder die steun kan.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

'Om aan te geven hoeveel dat is, de totale wereldeconomie is ongeveer 95.000 miljard dollar, de uitstaande schuld is met meer dan een kwart gestegen en is nu opgelopen naar 280.000 miljard dollar. Dat is meer dan driemaal het totale GDP. Hoe moet dat verder?' Volgens De Kort doet Nederland het weliswaar relatief goed in wat hij noemt een ontzagwekkende oceaan van schulden, maar is ons land geen eiland. 'Al die landen en banken zijn met elkaar verbonden en als er op een plaats problemen gaan ontstaan, dan krijg je netwerkeffecten die zich door de hele wereldeconomie heen verschuiven.' 'Schuld is niet negatief, zolang je iets met dat geld doet. Maar er is het afgelopen jaar vooral geld geleend om te besteden. Daarmee hou je het economische schip wel drijvend, maar de verdiencapaciteit van economieën en bedrijven wordt niet groter.' 'Hoe gaan we dit terugbrengen naar proporties die hanteerbaar zijn? Dan moet de rente omhoog, alles wat je dan gaat doen heeft onprettige gevolgen. Ga je door, dan zijn de consequenties buitengewoon onprettig, ga je er wat aan doen ook. Maar dat gemodder, er moet een keer gekozen worden - doormodderen zoals Japan of kijken hoe we uit deze bodemloze put komen.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat is om verschillende redenen een moeilijk verhaal, zegt De Kort. Want niet alleen worden auto's gemaakt, verzekerd en onderhouden - kortom, niet alleen hangen er andere economische takken van sport aan, het is ook nog eens de maakkant van de economie. En dat was nou juist de kant die, in tegenstelling tot de dienstenklant, het nog relatief goed deed. Opnieuw wordt duidelijk hoe schadelijkheid die bewegingsbeperkingen zijn voor de economieën van de grote Europese landen. 'Januari is verloren, februari is verloren, dat zijn twee hele dikke minnen.' Ook minnen down under. Asutralie was tot voro kort een lucky country, maar nu is het een land van bad luck, geteisterd door centrale bankiers van de Royal Bank of Australia die zeggen dat ze de rente tot 2024 extreem laag gaan houden. En dat is synoniem voor: sparen heeft geen zin, pensioenproblemen, ongelijkheid, een economie die bevriest. 'Bedankt jongens.' Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.