De Stemming van Vullings en De Rooy

In de laatste aflevering voor de zomerstop van De Stemming kijken Joost en Xander vooruit: hoe gaat Den Haag de enorme financiële klap van de coronacrisis opvangen? Op Prinsjesdag worden zeker geen grote bezuinigingen aangekondigd. Den Haag wil Nederland uit de crisis investeren. Maar er is nauwelijks een beeld van wat de impact wordt van de crisis. Uit diverse brieven blijkt dat de gebruikelijke economische modellen geen helder beeld kunnen geven. Hoe moet dat dan in de praktijk? Verder: is het een gelopen race in de CDA-lijsttrekkersverkiezing of gaan de CDA-leden onverwacht toch voor de "tropische vogel" Pieter Omtzigt? Ook in de hogere CDA-regionen neemt het enthousiasme voor het Kamerlid uit Enschede toe, bespeuren Joost en Xander. De verkiezing moet trouwens over, nadat een ethische hacker had aangetoond dat hij drie stemmen had kunnen uitbrengen. Dat deed denken aan een eerdere chaotische stemming bij de christendemocraten. Dankbaar materiaal voor de rubriek Het Haags geheugen. En hoe luistert de luisteraar van De Stemming naar onze podcast? Een greep uit de reacties die we binnenkregen op de eerdere oproep.

Zo vlak voor het reces maken Joost en Xander de balans op: hoe gaan we de zomer in? Met hulp van Gijs Rademaker van het EenVandaag Opiniepanel nemen ze alle partijen door en bespreken ze hoe die er voor staan. In de laatste peiling staat de coalitie op 78 zetels. En dat is nieuw zegt Rademaker. Je zag de afgelopen maanden dat alleen de VVD qua populariteit van de coronacrisis wist te profiteren, maar de andere coalitiepartijen niet. Deze week waren daar ineens vier zetels extra voor D66 en twee voor het CDA. Overigens staat de VVD nog altijd op 41 zetels in de peiling, erg hoog dus. Rutte is nog steeds onverminderd populair concluderen ze. Verder bespreken Joost en Xander het racismedebat van deze week en de argumenten van het kabinet om geen excuses aan te willen bieden voor het slavernijverleden. In de rubriek Haags Geheugen een gesprek met politicoloog Tom Louwerse over de nieuwe Partij voor de Toekomst van Henk Krol, Henk Otten en Femke Merel van Kooten-Arissen. Hij onderzocht het stemgedrag van de Tweede Kamer en kwam erachter dat de voormalige partijen van deze drie, 50PLUS, Forum voor Democratie en Partij voor de Dieren nogal uiteen liggen qua stemgedrag. Wat zegt dat over de toekomst van deze partij?

Het kabinet zette een heel grote stap in de versoepeling van de coronamaatregelen. Maar de regering had ook een lastige boodschap voor de bevolking: u heeft weer alle vrijheid, maar u moet u wel aan de regels houden. Er kwamen een paar mooie metaforen voorbij die verheldering moesten brengen. Lukte dat? Xander waagt zich ook aan eentje. Verder was het de week van de lijsttrekkerskandidaten. Terwijl bij het CDA de één na de ander zich meldt, lijkt Sigrid Kaag bij D66 al zeker als de nieuwe nummer één. Joost vindt dat jammer, waar is de D in D66? Hij ziet "democratieangst" bij diverse partijen. In de Wandelgangen een gesprek met Jaap van Dissel van het RIVM. En in het Haags Geheugen probeert hoogleraar Bert van den Braak te duiden hoe minister Ollongren een motie van afkeuring opvat als een aanmoediging om op de ingeslagen weg door te gaan.

In politiek Den Haag ging het de afgelopen maanden vooral over corona, maar deze week zag je dat er toch vooruit wordt gekeken naar de Tweede Kamerverkiezingen volgend jaar. En dus ging het weer eens over de poppetjes, aldus Xander en Joost. Hoekstra zei nee, De Jonge juist ja. En sommigen houden hun kaarten nog tegen de borst. In deze Stemming nemen ze alle partijen even door, wie gaat (waarschijnlijk) de kar trekken en wat zijn haar of zijn kansen? Ook wordt het laatste politieke coronanieuws besproken en valt het woord 'ongemakkelijk' vaak. Want partijcongressen in coronatijd, digitaal dus, die halen niet altijd het beste in de politici naar boven, en dat levert geregeld ongemakkelijke situaties op.

Joost en Xander behandelen in deze nieuwste aflevering een kwestie die al eerder speelde: het gedoe rond de marinierskazerne in Zeeland. Vanwege een artikel in De Volkskrant moest staatssecretaris Visser deze week opnieuw met de Tweede Kamer in debat. Maar was dat wel terecht? Joost heeft er zijn twijfels bij. Wat duidelijk werd tijdens het debat: de SP en de PvdA ergeren zich niet zozeer aan deze laatste kwestie, maar vooral aan de gang van zaken op het ministerie van Defensie, waar het steeds niet goed lijkt te gaan. En hoe zit het eigenlijk met de verhoudingen tussen de minister en de staatssecretaris op dat ministerie? Verder bellen Xander en Joost in het 'Haagse Geheugen' met de man die nauw betrokken was bij de verkiezingswinst van de VVD in 2010 en nemen ze een kijkje in de wandelgangen bij de nieuwe partij van Henk Krol.

Het was de week waarin we konden meelezen met de appjes die burgemeester Halsema en minister Grapperhaus uitwisselden op 1 juni, de dag van de grote anti-racismedemonstratie op de Dam in Amsterdam. Xander en Joost pakken het transcript erbij en komen in de nieuwe Stemming met een uitgebreide analyse. Volgens Joost wilde team-Halsema graag dat het appcontact openbaar werd, maar heeft dit als een boemerang gewerkt voor de burgemeester: "voor haar heeft het uiteindelijk niet heel goed uitgepakt." Maar ook Grapperhaus pakte het niet heel handig aan vult Xander aan. "Want die schrijft dat ze het eens is met haar aanpak, zonder dat hij alle informatie heeft." Verder in deze Stemming: verslaggever Chris Ostendorf over 'partijhopper' Toine Manders, die van de VVD, via 50PLUS, naar het CDA overstapte en Joost en Xander bespreken de persconferentie van woensdag over de zomervakantie.

In een nieuwe Stemming blikken Joost en Xander vooruit op volgende week, als het kabinet bekendmaakt hoe het met de zomervakantie zal gaan. Veel mensen willen weten of ze als vanouds naar het buitenland op vakantie kunnen. De grote vraag is volgens Joost: welke code gaat het kabinet op landen plakken? "Op dit moment is heel Europa code oranje, wat wil zeggen dat vakanties naar die landen wordt afgeraden. Als dat zo blijft kan het goed zijn dat je niet verzekerd bent", ontdekte Joost. En dan is er nog het probleem van de quarantainemaatregelen die moeten worden opgeheven wil iedereen zorgeloos op vakantie kunnen. Zodat je niet als je aankomt of terugkomt nog in quarantaine moet. Verder bespreken Xander en Joost het (zoveelste) debat over de toeslagenaffaire en proberen ze een antwoord te krijgen op de vraag of Sigrid Kaag wel of niet lijsttrekker van D66 zal worden.

In deze Hemelvaarteditie van De Stemming op woensdag gaan Xander en Joost dieper in op de versoepelingen van het coronabeleid die het kabinet heeft aangekondigd, per 1 juni. Wat opvalt is dat de regering de teugels meer laat vieren dan werd verwacht. Dat viel niet bij alle partijen goed. Samen met speciale gast Marleen de Rooy, verslaggever bij de NOS, bespreken we het politieke spel rondom het tweede steunpakket voor de economie. Waar de vakbonden vrijwel altijd een radicaler standpunt innemen dan de linkse politieke partijen, was dat nu anders. Het kabinet wil graag breed draagvlak, maar lijkt de steun van links te kunnen vergeten. Dat komt door het loslaten van het ontslagverbod. Met het tweede steunpakket wordt al voorgesorteerd op het volgende, derde steunpakket. En het is nu al duidelijk dat bepaalde sectoren in de toekomst een veel kleinere rol gaan spelen in de economie. Dat zal terug te zien zijn in dat volgende steunpakket. Het zal een belangrijk thema worden voor de verkiezingen van volgend jaar. Veel stof tot nadenken voor de politieke partijen. In het Haags Geheugen vertelt historica Charlotte Brand hoe bijzonder de aangifte is van het ministerie van financiën tegen de Belastingdienst, vanwege de toeslagenaffaire.

Maakte premier Rutte een slippertje met zijn oproep om geen geld terug te vragen voor geannuleerde vluchten, maar vouchers te kiezen? Of was het een goedmakertje voor het bedrijfsleven waarvoor hij eerder te weinig opkwam, volgens critici. Joost en Xander bespreken uitgebreid de corona-aanpak van deze week en blikken ook vast vooruit op de persconferentie van komende dinsdag. Dan worden nieuwe versoepelingen van het coronabeleid aangekondigd. Ook gaan ze dieper in op het debat met defensieminister Ank Bijleveld. De informatievoorziening over het bombardement op Hawija was gebrekkig. Waarom mag ze toch aanblijven? Verder: Waarom vond Xander zichzelf terug in de aangifte wegens laster van 50Plus-voorzitter Geert Dales tegen Corrie van Brenk? Ook een reportage vanuit de Ridderszaal waar de Eerste Kamer samenkwam vanwege de coronacrisis en een gesprek met de trotse voorzitter Jan Anthonie Bruijn

Vullings en Van der Wulp constateren in deze aflevering van De Stemming dat de aanpak van de coronacrisis veel politieker is geworden. Er wordt meer rekening gehouden met de economie en de maatschappelijke gevolgen, aldus Xander. Bovendien merkt Joost dat er weer meer politiek gespind wordt. "D66 zou hebben doorgedrukt dat we als samenleving weer wat meer vrijheid zouden krijgen. Dat is althans wat ze ons willen doen geloven. En het is ook niet gek dat dat gespind wordt, want waar is D66 in deze crisis? Rutte, De Jonge, Hoekstra: allemaal gezichten van deze coronacrisis. Niet D66-minister Wouter Koolmees." Daarom schreef minister Ollongren vorig weekend ook een opiniestuk in de Volkskrant, vult Xander aan. "Ze zijn op zoek naar zichtbaarheid." Verder wordt in deze aflevering uiteraard het politieke gekonkel binnen 50Plus en Denk besproken én beantwoorden Joost en Xander de vraag of er ooit een parlementaire enquête over de coronacrisis komt.