De Stemming van Vullings en De Rooy

De formatie schiet niet op en dat leidt tot ergernis bij Xander en Joost, maar om verschillende redenen. Ondanks de maatschappelijke druk om haast te maken, wordt ook bij deze formatie het politieke spel gespeeld. Het is logisch dat de VVD en het CDA willen proberen de linkse partijen uit elkaar te spelen, vindt Joost. Maar welk spel speelt de ChristenUnie nou eigelijk? Sywert van Lienden was in een debat deze week in de Tweede Kamer de kop van jut. Wat zit erachter dat veel politici hem zo op de korrel nemen? In de wandelgangen gaan Xander en Joost na hoe het staat met de verhuizing uit het Tweede Kamercomplex voor de ingrijpende renovatie. Zijn bijvoorbeeld Geert Wilders en Peter Kwint er al klaar voor?

Nu oud-minister Van ’t Wout overspannen thuis zit net als CDA-kamerlid Omtzigt, werd in de politiek ineens gesproken van burn-outfabriek Den Haag. Hoe stressvol is het politieke leven op het Binnenhof eigenlijk? Xander en Joost zien hoe politici het steeds drukker krijgen en geven daarom een paar nuttige tips om te ontstressen. Het clusteren begon deze week en dat is volgens D66-leider Kaag geen klonteren. Maar binnen het cluster VVD, D66, CDA, PvdA, GroenLinks, SP en de ChristenUnie zitten vijf partijen dicht tegen het klonteren aan. Is een formatie van VVD, D66, CDA, GroenLinks en PvdA onvermijdelijk? Moeilijkheid bij deze formatie is dat VVD-leider Rutte en Kaag deze week botsten en dat de VVD- en CDA-stemmers pukkels krijgen van een samenwerking met GroenLinks. Verder dacht Xander aan de vergankelijkheid in de politiek toen hij Lodewijk Asscher en Klaas Dijkhoff bij het grof vuil zag staan, werd Joost een beetje boos op CDA-leider Hoekstra en hielden kamerleden Lisa van Ginneken en Daan de Kort hun maidenspeech .

Nu Mariëtte Hamer is begonnen als informateur komt de formatie in een stroomversnelling merken Joost en Xander. Schoot informateur Herman Tjeenk Willink de bal nog iedere keer het veld uit om tijd te rekken, Hamer slaat inhoudelijk spijkers met koppen, zodat ze voor de zomer nog een voorzet kan geven voor een kabinetsformatie. Joost en Xander zien daarbij nog wel wat beren op de weg. VVD-leider Rutte wil geen ‘linkse wolk’, terwijl PvdA en GroenLinks elkaar bij een formatie niet los willen laten. Lukt het rechts om PvdA en GroenLinks uit elkaar te spelen en waarom hebben deze twee partijen eigenlijk geen gezamenlijk plan? Verder legt Wybren van Haga uit hoe je zonder ruzie kunt afsplitsen, vertelt Joost meer over Russen die zich met onze politiek proberen te bemoeien en wordt hij bij ‘De Voorspelling’ op “intellectuele achterstand” gezet door Xander.

In deze aflevering natuurlijk een analyse van de missie van de nieuwe informateur: Mariëtte Hamer. Met daarbij haar eigen tune uit de muziekbibliotheek van Joost. Voor Xander en Joost is duidelijk dat wordt gekoerst op een coalitie van de VVD met het CDA, D66 en de verwachting is dat GroenLinks en de PvdA bij hun in de bus stappen. Grote vraag is of Gert-Jan Segers van de ChristenUnie nog ergens bij een bushalte staat te wachten, klaar om opgepikt te worden. Dat is in elk geval de gedachte bij de VVD, maar Joost hoort andere geluiden. Verder natuurlijk aandacht voor de afsplitsers van de week, zowel bij 50Plus als FvD. Tot slot nog een spannend verhaal: Joost en de Russen.

Na het "notulendebat" heeft informateur Herman Tjeenk Willink zijn eindverslag gepresenteerd. Xander en Joost hebben halverwege de opname van deze aflevering een leespauze ingelast. Ze bespreken zijn conclusies. Premier Rutte heeft al aangekondigd dat hij binnenkort zijn eigen ideeën over de noodzakelijke verandering van de bestuurscultuur zal presenteren. Kan hij zichzelf opnieuw uitvinden? Komt er een Rutte 4.0 met wie de andere partijen weer mee willen samenwerken? Ook aandacht voor het "Binnenhofs", een eigen dialect waarin de uitspraak "hier scheiden onze wegen" een andere betekenis heeft.

Demissionair premier Rutte hoopte waarschijnlijk met de val van het kabinet dat hij de toeslagenaffaire stilletjes achter zich kon laten. Maar opnieuw achtervolgt deze kwestie Rutte-III. Door de nieuwe onthullingen over het bewust achterhouden van informatie aan de Tweede Kamer door de Ministerraad, is Rutte niet langer de enige die het moeilijk heeft. Hij heeft inmiddels gezelschap gekregen van demissionair ministers Hoekstra en Kaag. Nu ze met zijn drieën in hetzelfde schuitje zitten, groeien ze wellicht weer meer naar elkaar toe in de formatie, denken Joost Vullings en Xander van der Wulp. Dit proces noemen de twee voor het gemak solidariseren. Een woord geheel in lijn met het meest opvallende woord van de week: sensibiliseren. Verder signaleren Joost en Xander intussen ook een nieuwe trend: partijen worden in de fomatie niet meer uitgesloten, maar personen. Wat voor effect heeft deze ‘bloeddorstige sfeer’ op de formatie en het politieke klimaat? En wil de BBB voortaan bij onenigheid iedere keer op iemand gaan zitten, zijn VVD’ers vleesgeworden bitterballen en wat gebeurt er met je als je "Getjeenkt" wordt?

Xander en Joost zijn allebei positief getest op coronamoeheid en die aandoening bespeuren ze ook bij het kabinet. Deze week was er weer veel kritiek op het coronabeleid, maar het kabinet laat het lijdzaam over zich heenkomen en vecht er niet meer tegen, zo lijkt het. In deze aflevering een analyse van die aanpak deze week en vooral de communicatie erover. Ja, die is voor verbetering vatbaar. Maar er zijn ook positieve ontwikkelingen. En hoe vordert het werk van informateur Herman Tjeenk Willink? Eerst afkoelen, dan gas geven, lijkt diens strategie. Gaat dat dan toch nog leiden tot een snelle formatie, of wordt het toch een langdurig, stroperig proces? Joost en Xander wagen zich aan een voorspelling.

Als alles dreigt te mislukken in de formatie dan kom je vanzelf uit bij ‘The Tjeenk’, de minister van staat die al sinds de jaren zeventig regelmatig nauw is betrokken bij de vorming van regeringen. Joost Vullings en Xander van der Wulp proberen in te schatten of het Tjeenk Willink ook dit keer lukt nog iets te maken van een ontspoorde formatie. Joost en Xander leggen ook nog even uit waarom ze ooit bij Willink in de bosjes hebben gelegen en  wat dat te maken heeft met hoog opgetrokken tennissokken. In het verleden vergeleek Joost Mark Rutte vaak met een zwarte weduwe. De meeste coalitiepartners van Rutte gingen in het verleden namelijk na de samenwerking ten onder. Nu ziet Joost meer een kwispelende labrador in de demissionair premier.  Verder gaan de twee na hoe dualisme en een regeerakkoord zich tot elkaar verhouden en in de wandelgangen meer over de verkiezing van de nieuwe kamervoorzitter. 

Xander en Joost hebben al veel meegemaakt op het Haagse Binnenhof maar ook zij vielen van de ene in de andere verbazing deze week. Even leek het alsof Ruttes laatste politieke uur had geslagen. Hij was immers betrapt op een "heterdaadje", hij had gelogen of toch op zijn minst een onwaarheid verteld. Toch slaagde Rutte er als een ware advocaat in twijfel te zaaien. Hoe nu verder? D66 en het CDA hebben de VVD-leider met de motie van afkeuring onder politieke curatele gesteld. Grote vraag is of met Rutte een succesvolle formatie nog mogelijk is, of dat zijn vertrek alsnog onvermijdelijk blijkt. Joost en Xander wagen zich aan een analyse. In de rubriek In de wandelgangen testen ze bij enkele nieuwe kamerleden of de fractiediscipline er al goed in zit.

De tekst ‘positie Omtzigt, functie elders’, op het lijstje dat verkenner Kasja Ollongren onder haar arm hield, is een recept voor ellende. Dat stellen politiek verslaggevers Joost Vullings en Xander van der Wulp in de podcast 'De Stemming'. Het CDA is boos, Kaag van D66 en Rutte van de VVD zitten ermee in hun maag, bij kiezers groeit het wantrouwen en mogen verkenners zich eigenlijk wel bemoeien met de positie van een individueel kamerlid? Verder is de rubriek "In de Wandelgangen" terug van weggeweest. Joost en Xander gaan na hoe de kamertjes op het Binnenhof worden verdeeld. Wat blijkt? Nieuwe parlementariërs starten in heel kleine kamertjes zonder raam. En we krijgen dankzij luisteraar Michael eindelijk zicht op wie van de twee heren de beste voorspeller is. Is het Joost of toch Xander?