Άκου την επιστήμη

Η Μένη Μαλλιώρη είναι ομότιμη καθηγήτρια Ψυχιατρικής με εμπειρία στις εξαρτήσεις και τις ανθρώπινες σχέσεις. Συζητά την αποδόμηση της οικογένειας και τις αυξανόμενες επιπτώσεις της COVID-19 στην ψυχική υγεία. Αναλύει τις κοινωνικές σχέσεις στην εποχή των social media και την επιρροή τους στην επιθετικότητα. Εξερευνά τα κίνητρα πίσω από την εξάρτηση και πώς οι ατομικοί παράγοντες επηρεάζουν τη χρήση ουσιών. Τέλος, τονίζει τη σημασία της σχέσης με τον εαυτό και την ενσυναίσθηση.

Είναι η Ελλάδα σήμερα ένα κράτος δικαίου; Γιατί οι θεσμοί κατακρημνίζονται στη συνείδηση των πολιτών; Ποιοι είναι οι λόγοι που υπάρχει έλλειμμα εμπιστοσύνης προς τη Δικαιοσύνη; Και γιατί η αλήθεια μοιάζει να έχει γίνει δευτερεύον ζήτημα; Ο καθηγητής του αστικού δικαίου στη Νομική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Αντώνης Καραμπατζός, μιλά στον Γιάννη Πανταζόπουλο.Ποιες είναι οι βασικές παθογένειες του ελληνικού συστήματος απονομής της Δικαιοσύνης; Τι μπορεί να αλλάξει στην επόμενη Συνταγματική Αναθεώρηση; Τι ισχύει για τη συζήτηση που αφορά στα μη κρατικά ΑΕΙ; Και τι σηματοδοτεί η τεράστια ισχύ που έχουν αποκτήσει τα τελευταία χρόνια οι τεχνολογικοί κολοσσοί και κυρίως αυτοί που κατέχουν τα μεγάλα μέσα κοινωνικής δικτύωσης; Ο καθηγητής του αστικού δικαίου στη Νομική Σχολή του Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Αντώνης Καραμπατζός απαντά.

Ποιες ήταν οι ρίζες του κακού της Δικτατορίας; Γιατί η περίοδος 1935-1945 αποτελεί σημείο καμπής; Και ποιος ήταν ο πολιτικός ρόλος του στρατού και της βασιλείας μέχρι τη Μεταπολίτευση; Ο ιστορικός Τάσος Σακελλαρόπουλος με αφορμή το τελευταίο του βιβλίο «Ειρήνη, πόλεμος, πολιτική, συνωμοσίες: Οι Έλληνες αξιωματικοί, 1935-1945», απαντά.  

Τι μας μαθαίνουν οι πρώτες μη ευρέως γνωστές ανασκαφές στην Ακαδημία Πλάτωνος; Γιατί οι αρχαιολόγοι βρίσκονται συχνά στο στόχαστρο; Και ποιες θα είναι οι συνέπειες από τη διείσδυση των νέων τεχνολογιών στη σύγχρονη Δημοκρατία; Ο Πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών και ομότιμος καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Α.Π.Θ., Μιχάλης Τιβέριος, απαντά. 

Ζ​ούμε σε έναν αντικοινωνικό αιώνα; Με ποιο τρόπο τα social media αλλάζουν την προσωπικότητά μας, την πολιτική μας, ακόμα και τη σχέση μας με την πραγματικότητα;Είμαστε στην εποχή της πληροφορίας ή της παρακολούθησης; Και πόσο εφικτή είναι μια δημοκρατική ψηφιακή κοινωνία; Ο κοινωνιολόγος του Διαδικτύου και πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής και Τεχνοηθικής, Χαράλαμπος Τσέκερης, απαντά.​

Καλεσμένος είναι ο Άγγελος Χατζάκης, καθηγητής επιδημιολογίας και προληπτικής ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ. Συζητά για τη σύνθετη φύση των εθισμών και την ανάγκη στρατηγικών μείωσης βλάβης. Εξετάζει την επίδραση εναλλακτικών προϊόντων καπνίσματος και τη μετάβαση από παραδοσιακούς τρόπους στην ηλεκτρονική καπνική χρήση. Παράλληλα, αναφέρεται σε πρακτικά μέτρα για την αντιμετώπιση των εξαρτήσεων και την πρόληψη σε εφήβους, κρούοντας τον κώδωνα για τα κοινωνικά ζητήματα που προκύπτουν.

Ο Ηλίας Κούβελας είναι Ομότιμος καθηγητής Ιατρικής με ενασχόληση στη νευροεπιστήμη. Συζητά για τις πρώιμες εμπειρίες που διαμορφώνουν τον εγκέφαλο και πώς αυτές οι εμπειρίες επηρεάζουν τη συμπεριφορά. Θίγει την έννοια της ελεύθερης βούλησης και τη σύνθεση νου-σώματος. Εξερευνά την αμυγδαλή και τη σχέση της με τα συναισθήματα, αλλά και την ηδονή ως διαδικασία ανταμοιβής. Υπογραμμίζει τις προκλήσεις της νευροεπιστήμης στην κατανόηση ψυχικών διαταραχών και τις διαδικασίες μνήμης.

Ένας ατελείωτος πύρινος εφιάλτης. Ανεξέλεγκτες φωτιές σε διάσπαρτα σημεία της χώρας ακόμη και στη διάρκεια του φθινοπώρου. Καμένες περιοχές, κατεστραμμένα σπίτια, ζώα που χάνονται και χιλιάδες στρέμματα δάσους που γίνονται στάχτη. Τα τελευταία χρόνια είμαστε θεατές μιας τεράστιας οικολογικής καταστροφής ενώ οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι τα χειρότερα είναι μπροστά μας. Πυρκαγιές, ξηρασία, ερημοποίηση. Αυτή θα είναι η ζωή μας από δω και πέρα; Ο γενικός διευθυντής Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος της Γενικής Γραμματείας Δασών του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Ευάγγελος Γκουντούφας μας διαφωτίζει με γνώσεις του.

Γιατί τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ναρκώνουν το βλέμμα και τη σκέψη μας; Είναι το πένθος μια εγωιστική κατάσταση; Γιατί ονειρευόμαστε; Και τι δείχνουν τα όνειρα για τον ψυχισμό μας; H Φωτεινή Τσαλίκογλου σπούδασε στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης και ειδικεύτηκε στην Κλινική Ψυχολογία. Είναι συγγραφέας πολλών επιστημονικών βιβλίων, δοκιμίων αλλά και μυθιστορημάτων που μεταφράζονται σε διάφορες γλώσσες  και κυκλοφορούν στην Ευρώπη και την Αμερική. Τέλος, έχει επιμεληθεί σειρές εκπομπών στη δημόσια τηλεόραση γύρω από θέματα ψυχικής διαταραχής, κοινωνικού αποκλεισμού και αφηγήσεων ιστοριών ζωής.

Προβλέπεται αισιόδοξο το μέλλον για την ελληνική γλώσσα; Ποια είναι τα πιο συχνά λάθη που κάνουμε; Ποιο είναι το αποτύπωμα των νεολογισμών; Ο Χριστόφορος Χαραλαμπάκης είναι ομότιμος Καθηγητής Γλωσσολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) και Τακτικό Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Αποκορύφωμα του ερευνητικού του μόχθου αποτελεί το Χρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας, τον σχεδιασμό και τον επιστημονικό συντονισμό του οποίου τού ανέθεσε ομόφωνα το 2003 η Ολομέλεια της Ακαδημίας Αθηνών. Η ζωή του είναι συνυφασμένη με τη  διδασκαλία, τα αμφιθέατρα και τους φοιτητές ενώ τον ακολουθούν αμέτρητες έρευνες, δημοσιεύσεις, διακρίσεις και βραβεύσεις.