Radio Wnet

Niemcy chcą miękkiej korekty ETS, nie jego likwidacji. W tle rośnie spór o amerykańskie bazy, a niemieckie media uważnie śledzą polskie weto wobec SAFE – informuje w Radiu Wnet Aleksandra Fedorska.

Instytut Pileckiego inauguruje działalność swojej nowej siedziby w Nowym Jorku. Jak podkreślił na antenie Radia Wnet dyrektor Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego Karol Madaj, otwarcie placówki na Manhattanie wpisuje się w szerszą koncepcję budowania międzynarodowej osi pamięci i debaty historycznej.– „Instytut Pileckiego miał już oddział w Berlinie, który działa świetnie od 2019 roku. Mamy też od zeszłego roku oddział w Augustowie. Ideą było, żeby taka była oś: Augustów, Warszawa, Berlin, Nowy Jork. Miejsc, gdzie opowiadamy o dwóch totalitaryzmach” – powiedział Karol Madaj.Nowojorska placówka powstawała najdłużej, ale – jak zaznaczył dyrektor – właśnie tam Instytut chce docierać do opiniotwórczych środowisk, naukowców i szerokiej publiczności. Celem jest pokazanie amerykańskim odbiorcom tego fragmentu europejskiej historii, który nie jest tam powszechnie znany: doświadczenia niemieckiego i sowieckiego totalitaryzmu oraz losów Polaków, którzy przeciwstawiali się przemocy.– „Chcemy zapraszać publiczność, liderów opinii, naukowców, wspólnie debatować na temat historii dwóch totalitaryzmów, której akurat właśnie w tamtym miejscu doświadczenia nie ma” – podkreślił Madaj.– „Na tym polega misja Instytutu Pileckiego w Nowym Jorku. Tak żeby pokazywać nasze doświadczenie, którego tam nie ma, i żeby mówić o naszej historii, o historii Witolda Pileckiego, o historii takich bohaterów jak Ładoś i jego grupa czy Rafał Lemkin” – dodał.Siedziba Instytutu została ulokowana w wyjątkowym miejscu – przy Greenwich Street 92, niedaleko Wall Street, kościoła Trinity Church i memoriału 11 września. To punkt położony w historycznym centrum dolnego Manhattanu, przez który codziennie przechodzą tłumy mieszkańców i turystów.– „To jest samo serce Manhattanu, niedaleko Wall Street, niedaleko kościoła Trinity Church. To jest takie miejsce naprawdę centralne, do którego dociera wiele osób, ale też które mija wiele osób” – mówił gość Radia Wnet.– „Ten nasz portal, który przenosi nas do historii Witolda Pileckiego, który jest widoczny przez szybę, zwłaszcza wieczorami naprawdę robi wrażenie i pozwala już nawet tym, którzy nie przekroczą progu, zapoznać się z historią Witolda Pileckiego” – zaznaczył.Instytut zamierza rozwijać w Nowym Jorku te formy działalności, które sprawdziły się wcześniej w Polsce i w Berlinie: debaty, wykłady, wystawy, wydarzenia kulturalne i udostępnianie materiałów archiwalnych. Już inauguracja miała być zarazem zapowiedzią programu na kolejne miesiące.– „Używamy tych samych form, których używaliśmy dotąd, które są wypracowane i najskuteczniejsze, czyli jako instytut badawczy, który ma na celu upamiętnianie i edukację, stosujemy przede wszystkim debaty naukowe, wykłady” – powiedział Madaj.Podczas otwarcia odbyła się debata o lekcjach płynących z procesów norymberskich, a także prezentacja wystawy poświęconej grupie Ładosia. W programie znalazło się też spotkanie z dr. Mordechajem Paldielem i Heidi Fischman, córką jednego z ocalonych przez działania polskich dyplomatów.– „Mieliśmy debatę na temat Norymbergi, lekcji, która wypływała z Norymbergi, z tych procesów dzisiaj. Mieliśmy dwie wystawy, ale premierę wystawy o grupie Ładosia” – relacjonował dyrektor Instytutu.Ważnym elementem działalności oddziału ma być także dostęp do zasobów archiwalnych. Instytut Pileckiego dysponuje jednym z największych archiwów cyfrowych w Polsce, obejmującym miliony zeskanowanych dokumentów z polskich, niemieckich i ukraińskich zbiorów. Część materiałów, ze względu na licencje, będzie dostępna na miejscu w Nowym Jorku.– „Instytut Pileckiego jest jednym z większych archiwów cyfrowych w Polsce. Mamy ponad 6 milionów zeskanowanych dokumentów z polskich archiwów, ale też przede wszystkim z archiwów niemieckich, z Bundesarchiv czy z archiwów ukraińskich” – powiedział Madaj.– „Nie trzeba jechać do Bundesarchiv, żeby zobaczyć dokumenty dotyczące okupacji Polski niemieckiej. Wystarczy pójść do naszego punktu” – podkreślił.Placówka będzie też miejscem pracy z książką, wystawami i świadectwami ofiar wojny. Dyrektor zwrócił uwagę na projekt „Zapisy Terroru”, w ramach którego Instytut tłumaczy relacje świadków na język angielski i udostępnia je badaczom, dziennikarzom oraz wszystkim zainteresowanym.– „To była misja Instytutu od początku: tłumaczymy dokumenty, świadectwa na angielski przede wszystkim. Tak, żeby naukowcy, badacze, dziennikarze mieli łatwy dostęp” – wyjaśnił.– „Te świadectwa tam promujemy i jednym z takich elementów naszego otwarcia była taka wielka ściana, gdzie były kartki z fragmentami właśnie tych świadectw po angielsku” – dodał.Nowojorski oddział ma jednak nie tylko edukować, ale też budować most między historią, kulturą i współczesną debatą publiczną. Podczas inauguracji odbył się również koncert Urszuli Dudziak, a Instytut planuje kolejne wystawy, w tym ekspozycję „Modern Freedom” oraz stałą wystawę poświęconą Witoldowi Pileckiemu.– „Te różne elementy, które mamy sprawdzone w działaniach naszych edukacyjnych, popularyzatorskich, ale też naukowych, po prostu przeszczepiamy na grunt amerykański” – podsumował.Nowa siedziba Instytutu Pileckiego na Manhattanie ma więc być nie tylko kolejnym punktem na mapie polskich instytucji za granicą, ale również miejscem, w którym polska historia będzie przedstawiana w sposób zrozumiały dla międzynarodowej publiczności – poprzez dokumenty, świadectwa, debatę i kulturę.

Paweł Lisicki nie wierzy w unijną refleksję w sprawie ETS i Zielonego Ładu. W rozmowie na antenie Radia Wnet ocenił, że Bruksela zachowuje się jak aparat z późnych lat komunizmu: im więcej sygnałów ostrzegawczych, tym mocniejsze trzymanie kursu. Jednocześnie ostro skrytykował wojnę z Iranem, wskazując na mechanizm eskalacji, ryzyko nowej fali migracji oraz rosnące korzyści Rosji.ETS bez refleksjiLisicki uważa, że wypowiedzi kierownictwa Komisji Europejskiej nie dają podstaw do optymizmu.Nie bardzo liczę na jakąkolwiek refleksję ze strony Unii Europejskiej. To mi przypomina starych genseków z czasów komuny. Wszystko się waliło, a oni potwierdzali, że niezłomne budowanie socjalizmu jest naszym celem– mówi Lisicki.W jego ocenie ten sam mechanizm działa dziś wokół Zielonego Ładu.Im więcej znaków wskazuje, że to koncepcja nietrafiona i absurdalna, tym bardziej Unia trze w tę samą stronę. ETS 2, 3, 4, zacieśniamy, budujemy źródła odnawialne. To jest droga do katastrofy– podkreśla.

Rosnące rachunki za energię nie są wyłącznie problemem domowych budżetów. Krzysztof Wołodźko, dziennikarz Gazety Polskiej Codziennie i Nowego Państwa zwraca uwagę, że drożyzna zaczyna działać jak hamulec gospodarczy i uderza w rynek pracy, szczególnie w młodych. W rozmowie na antenie Radia Wnet mówił też o powrocie limitów w NFZ oraz o kolejnej odsłonie warszawskiej reprywatyzacji.

 Gen. Bogusław Samol, były dowódca Wielonarodowego Korpusu Północno Wschodniego i wykładowca Akademii Sztuki Wojennej, studzi emocje wokół ostrych słów Donalda Trumpa o NATO. Jego zdaniem Sojusz ma sens i nie rozpadnie się z dnia na dzień, bo amerykańska polityka zmienia się w cyklu wyborczym. Jednocześnie generał podkreśla, że dla Polski sytuacja robi się bardziej ryzykowna, gdy część państw europejskich odcina się od wsparcia USA w konflikcie na Bliskim Wschodzie. 

Doradca prezydenta Wanda Buk w rozmowie z Jaśminą Nowak podkreśla, że to nie Polska powinna wyjść z systemu ETS, tylko cała Unia Europejska powinna z niego zrezygnować.

Choć wojna na Bliskim Wschodzie wywołuje w USA spory i rodzi pytania o strategię Białego Domu, w samej bazie wyborczej Donalda Trumpa nie widać na razie załamania poparcia. Tomasz Grzywaczewski zwraca uwagę, że największe napięcia narastają nie wśród wyborców MAGA (ruch Make America Great Again), lecz w szerszych elitach konserwatywnej koalicji, która dziś współtworzy amerykańskich Republikanów.80 proc. Republikanów za wojną, 90 proc. MAGA za TrumpemWedług relacji Grzywaczewskiego poparcie dla operacji przeciw Iranowi pozostaje wśród Republikanów wysokie, mimo rosnących kosztów i krytyki ze strony części znanych komentatorów.Badania opinii publicznej wskazują, że około 80 proc. wyborców Partii Republikańskiej popiera tę inwazję. Co więcej, w grupie MAGA, czyli tych najbardziej zagorzałych zwolenników, nawet 90 proc. wyborców w pewnym stopniu zgadza się z tą decyzją. To nie jest tak, że wśród wyborców widać już rozłam– mówi Grzywaczewski.Zaznacza jednak, że to może się zmienić, jeśli konflikt będzie się przeciągał, a Amerykanie zobaczą wyższy rachunek polityczny i ekonomiczny.To się może wydarzyć, ale tego jeszcze nie ma. Jeśli konfliktu nie da się szybko rozwiązać, czas będzie grał na niekorzyść Donalda Trumpa– podkreśla.

W kontekście technologii kwantowych, odkryć ale i potencjału mieliśmy już kilka audycji  a naszymi gośćmi byli prof. Konrad Banaszek z , prof. Michał Horodecki i prof. Wojciech Bożejko.Dziś gościem jest Sławomir Soszyński, z wyksztalcenia fizyk, który został szefem informatyki i pracował w tej roli w czołowych instytucjach finansowych, Citi, JP Morgan, ING; a obecnie planuje m.in. założyć Fundację propagującą możliwości technologii kwantowych w różnych zastosowaniach biznesowych i gospodarczych.Jakie zastosowania technologii kwantowych są realne - i w jakich obszarach gospodarki, biznesu?Jak mogą wyglądać scenariusze wykorzystania technologii kwantowych?Jaką obrać strategię rozwoju technologii kwantowych?Jakie miejsce możemy dla siebie odnaleźć w globalnej układance gospodarki opartej na technologiach kwantowych?

Premier Donald Tusk zapowiedział duże inwestycje w energetykę – od OZE i morskich farm wiatrowych po atom, sieci przesyłowe i magazyny energii. Prof. Władysław Mielczarski ocenił jednak na antenie Radia Wnet, że same deklaracje nie rozwiązują podstawowego problemu: Polska wciąż nie ma jasno określonego, realistycznego modelu transformacji.„Ten bilion to jest trochę taką obietnicą właściwie, że będzie dobrze, a nawet jeszcze lepiej. System ma olbrzymie problemy, bo nie wiadomo właściwie, w którym kierunku mamy iść”– powiedział prof. Władysław Mielczarski.

18 marca 1921 roku w Pałacu Czarnogłowców podpisano traktat ryski, kończący wojnę polsko-bolszewicką i wyznaczający wschodnią granicę II Rzeczypospolitej.