Bernard Hammelburg | BNR

President Zelenski is opvallend positief over de top in Jeddah van aankomend weekend. Zo'n veertig landen komen daar bijeen, maar Rusland en China zijn niet uitgenodigd. Een update met Buitenland commentator Bernard Hammelburg en Europa verslaggever Geert Jan Hahn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In analyses over Oekraïne, de toekomst van de NAVO, de verhouding met Xi Jinping en Vladimir Poetin komt onherroepelijk de toevoeging: ja, maar wat als Trump terugkomt? Wees maar eerlijk, we kunnen ons nauwelijks voorstellen dat de breekbaar en kwetsbaar ogende Joe Biden zonder averij zijn termijn uitdient, laat staan dat hij op zijn 82ste nog aan een tweede termijn begint.  De strategie van de Democraten is dat Biden de enige is die Trump opnieuw kan verslaan, en dus is hij de enige serieuze kandidaat voor de verkiezingen van november volgende jaar. Het is een enorme gok, en die gaat ook over ons. Onze NAVO, onze vuist tegen Xi Jinping en Vladimir Poetin, ons Europees buurland Oekraïne. Het kan op drie manieren misgaan.  In de eerste plaats is het de vraag of Biden het lichamelijk en geestelijk redt. Je voelt hoe iedereen met geknepen billen zit te kijken als hij met half dichtgeknepen ogen en een dun stemmetje achter een microfoon staat. In de tweede plaats kan Trump door de rechtszaken die tegen hem lopen voor de Republikeinse partij een te groot risico worden, waardoor ze een van zijn rivalen naar voren schuiven. Er wordt ook hevig gespeculeerd over campagne voeren vanuit de gevangenis, wat wettelijk overigens mag. Maar de kans dat de rechtszaken vóór november volgend jaar zijn afgehandeld is gering.  In de derde plaats kan Trump inderdaad de nominatie winnen, en het vervolgens in de campagne zo goed doen dat hij van Biden wint, in plaats van verliest, waar de Democraten vanuit gaan.  Trump staat er ijzersterk voor. Politico schrijft: hij staat niet aan het hoofd van een partij, maar van een beweging. In een peiling van de New York Times en Siena College werd aan Republikeinse kiezers de vraag gesteld op welke kandidaat ze zouden stemmen als er nu voorverkiezingen waren. De uitslag: 54 procent gaat voor Trump, 17 procent voor Ron DeSantis, en de rest komt niet boven de 2 of 3 procent. Dat is een magistrale voorsprong, mede het gevolg van de rechtszaken, die de Republikeinen zien als een complot tegen Trump van de corrupte FBI, het ministerie van justitie, de linkse media en de communist Joe Biden.  Natuurlijk, dit zijn peilingen onder Republikeinen, en niet het hele electoraat, maar de kans dat Trump terugkomt is aanzienlijk. Het lijkt wel of de NAVO-leden dat beseffen, maar niet aan de slag gaan om de maatregelen te nemen die nodig zijn als Trump de alliantie de rug toekeert. Het zou immers niet de eerste keer zijn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Opnieuw was het een nacht met drone-aanvallen, vooral op Russische grondgebied en voor de tweede dag op rij in Moskou. Tegelijkertijd is er druk diplomatiek verkeer. Want heel veel landen lopen zich warm voor een vredesconferentie in Jeddah, Saudi-Arabië.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met een meerderheid van vier stemmen heeft het Israëlische parlement het eerste van een reeks wetten aangenomen die het hooggerechtshof moeten hervormen. Dat gebeurde ondanks massale protestacties en demonstraties. Tegenstanders van de wet zien het Hof als een toonbeeld van een onafhankelijke rechterlijke macht, dat niet onder de supervisie van kabinet en parlement mag komen. Te gast is Jan van Benthem, buitenlandcommentator van het Nederlands Dagblad. Europa's blik op China, en andersom Na bijna een decennium sinds de start is de vaart een beetje uit China's Belt and Road Initiative, een moderne versie van de oude zijderoute. Italië is het enige G7-land dat er onderdeel van is, maar wil er nu vanaf. Aanvankelijk vond het Westen het allemaal prachtig maar nu vindt ook de rest van Europa dat er niets aan deugt. Wat is hier aan de hand? Te gast is China-expert Fred Sengers. Bijltjesdag in het Oekraïense parlement | Europa Update Terwijl onze blik vooral is gericht op het Oekraïense tegenoffensief, is het in het parlement van het land bijltjesdag. Het stuurde een kamerlid van de partij van president Zelensky, Dienaar van het Volk, de laan uit. Ook de minister van cultuur werd door het parlement uitgezwaaid. Beide mannen zijn oude vrienden van de Oekraïense president. Maar moesten toch van de president wegwezen. Europaverslaggever Geert-Jan Hahn over wat de mannen op hun kerfstok hebben en waarom Zelensky zo genadeloos met zijn vrienden omgaat.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Russische strijdkrachten melden grootschalige gevechten in de Oekraïense regio Zaporizja. Dat bevestigen Amerikaanse legerbronnen aan The New York Times. Verder melden Amerikaanse media dat de VS het Strafhof in Den Haag gaat helpen bij het berechten van mogelijke oorlogsmisdaden door Rusland. Een nieuwe update met Buitenland commentator Bernard Hammelburg en Europa verslaggever Geert Jan Hahn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met het indammen van de onafhankelijkheid van het Israëlische Hooggerechtshof negeert Bibi Netanyahu niet alleen massale protesten in eigen land, maar ook de verontwaardiging – ‘diplomatiek keurig ‘bezorgdheid’ genoemd – van zijn belangrijkste bondgenoot, de Verenigde Staten. Onder normale omstandigheden zou Joe Biden zich houden aan de traditie door zich niet te bemoeien met de interne politiek van een bevriend land, maar dit zijn geen normale omstandigheden.  Voorafgaande aan de NAVO-top in Vilnius, toen al duidelijk werd dat Biden het lidmaatschap van Oekraïne zou tegenhouden, noemde hij in een CNN-interview een andere optie: ‘een relatie zoals we met Israël hebben.’ Dat zei hij niet voor niets. Israël heeft een langjarige overeenkomst met de VS, bestaande uit 3 miljard dollar militaire steun, gegarandeerde levering van wapens, gezamenlijke ontwikkeling van wapensystemen, zoals de bekende ‘iron dome,’ samenwerking tussen de inlichtingendiensten en politieke steun, zoals in de VN-Veiligheidsraad, waar Amerika steevast zijn vetorecht gebruikt bij anti-Israëlische resoluties. Als Bibi’s regering het Hooggerechtshof monddood maakt door het parlement het recht te verlenen vonnissen ongedaan te maken, houdt onafhankelijke rechtspraak, en daarmee de democratie, op te bestaan en komt de vanzelfsprekende Amerikaanse steun in gevaar.  Optimisten zeggen dat de soep niet zo heet wordt gegeten. Het amendement dat de Knesset met 64 van de 120 stemmen aannam, is pas deel één van een reeks maatregelen. Het ontneemt het Hooggerechtshof de zogenoemde ‘redelijkheidsclausule.’ Die geeft de rechters de mogelijkheid een kabinetsbesluit of -voorstel als ‘onredelijk’ te verwerpen. Het is een bescheiden stap, en het Hof kan wetten nog steeds buiten werking stellen op grond van inhoudelijke, juridische argumenten. Het is trouwens niet uitgesloten dat het Hof dit nieuwe amendement zelf ongeldig verklaart.  De massale protesten, met honderdduizenden burgers, gesteund door gevechtspiloten, reservisten, oud-ministers, oud-chefs van de inlichtingendiensten, de grootste vakbond, artsen en verpleegkundigen, stuitten op griezelig commentaar. Iedere demonstrant werd weggezet als idioot, en militairen zelfs als anarchisten. De actievoerders zijn slachtoffer van wat de Franse democratie-expert Alexis de Tocqueville al in de 19de eeuw ‘de tirannie van de meerderheid’ noemde. In een democratie wint de meerderheid, maar die behoedt ook de belangen van de minderheid. Israël dreigt de democratie vaarwel te zeggen, verliest internationale steun en wordt een gemakkelijkere prooi voor de vijanden, die in Gaza en Libanon klaarstaan met hun raketten. Bibi speelt met vuur.    See omnystudio.com/listener for privacy information.

Terwijl de Oekraïense hoofdstad Kiev afgelopen nacht fors is gebombardeerd, maakt president Zelenski zich op voor een bijeenkomst van de NAVO-Oekraïne Raad. Daar zal de geklapte graandeal met Rusland een van de belangrijkste gespreksonderwerpen zijn. We bespreken het nieuws met onze buitenlandcommentator Bernard Hammelburg.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Spanje gaat zondag naar de stembus om een nieuw parlement te kiezen. De partij van premier Sanchez verloor tijdens de lokale verkiezingen dit jaar. In een alles of niks poging schreef de premier verkiezingen uit. Is het einde voor Sanchez nabij of weet hij het tij nog te keren. Te gast is BNR correspondent in Spanje, Jorn Lucas. Lees ook | 'Het is niet zo dat de Spaanse plannen meteen de koelkast in hoeven' Wat spookt Prigozjin uit?  We vroegen ons lang af waar Wagner-baas Prigozjin was. Hij lijkt nu in Belarus te zijn maar hij was ook nog even op de thee bij Poetin. Is de man nou toch echt in Belarus en wat is er eigenlijk verder aan de hand? Europaverslaggever Geert Jan Hahn vertelt wat er tot nu toe duidelijk is.  Lees ook | Wagner ondermijnt Poetin als alwetende    See omnystudio.com/listener for privacy information.

Tunesië-deal? Zoiets als de Turkije-deal, dus als een soort vooruitgeschoven grenspost van de EU? Dat moeten Von der Leyen, Meloni en Rutte dan nog eens goed uitleggen, want het zijn niet de berichten die uit Tunis komen. De boodschap is duidelijk: Tunesië wordt geen Europese grensbewaker. Het Europese verhaal gaat ongeveer zo: Tunesië krijgt ruim een miljard euro aan steun, voor stimulering van handel, investeringen en energiesamenwerking. Honderd miljoen euro is bestemd voor grenscontrole, het opsporen van mensensmokkelaars en ‘andere migratie-initiatieven,’ wat dat ook moge betekenen. Het frame dat de EU gebruikt is dat Tunesië zijn grenzen beter bewaakt.  Nu de Tunesische versie: wij worden geen opvangcentrum voor terugkerende vluchtelingen uit sub-Sahara. De enige mensen die worden toegelaten zijn Tunesiërs, want die hebben het recht terug te keren naar hun geboorteland. Anderen zijn niet welkom, en worden de grens overgezet naar Algerije of Libië. Dat is een heel ander verhaal dan dat van de Italiaanse premier Meloni, die zich heeft ingezet voor een Europese wet die lidstaten het recht geeft migranten terug te sturen naar landen waar ze via mensensmokkelaars doorheen zijn gekomen, zelfs al ze maar een paar dagen of weken in dat land zijn geweest. Daar gaat Tunesië niet aan meewerken.  Het geeft te denken dat president Saied, vaak eufemistisch een ‘autocraat’ genoemd, maar in feite de dictator van Tunesië, erin slaagt ruim een miljard euro los te peuteren bij de EU, met een sprookje over het afremmen van de migrantenstroom naar Europa. Het is navrant dat Von der Leyen, Meloni en Rutte vreugdevol een Tunesië-deal afkondigen, uitsluitend om in hun eigen landen te kunnen beweren dat ze een grote stap hebben gezet in het oplossen van het migratieprobleem. Wie het gelooft mag zijn vinger opsteken.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Russische president Poetin eist maatregelen na de aanval op de Russische Krimbrug van gisteren. Daarnaast hebben de Russen de graandeal tot nader orde opgeschort. We bespreken deze kwesties en de actuele situatie met buitenlandcommentator Bernard Hammelburg en Europa-verslaggever Geert Jan Hahn.See omnystudio.com/listener for privacy information.