DOCS

Deze maand zenden we de genomineerden van de NTR Radioprijs uit. Dé aanmoedigings- prijs voor jonge radiomakers uit Nederland en België. Luister en huiver.

Deze maand zenden we de genomineerden van de NTR Radioprijs uit. Dé aanmoedigings- prijs voor jonge radiomakers uit Nederland en België. Luister en huiver.

Komende maand zenden we de genomineerden van de NTR Radioprijs uit. Dé aanmoedigings- prijs voor jonge radiomakers uit Nederland en België. Luister en huiver.

Twee jonge vrouwen ontmoeten elkaar tijdens hun studie wiskundige biologie in Leiden. Ze raken met elkaar bevriend, maar na verloop van tijd raakt een van de vrouwen het contact met de werkelijkheid kwijt. Hoe de vriendschap in stand te houden? Door dik en dun is een documentaire gemaakt door René van Es en Richard den Haring, oorspronkelijk voor de podcast Makers Radio, met verhalen over wetenschap en cultuur. Andere afleveringen van Makers Radio zijn hier te beluisteren: http://makersradio.nl/

Bijna ieder Nederlands huishouden zit vast aan draden en leidingen voor stroom, gas en wat al niet om te kunnen overleven. Dat maakt kwetsbaar en steeds meer mensen willen dat niet meer. Ze hebben liever windmolentjes en zonnepanelen op het dak, regenwater om te drinken en eigen waterzuivering in plaats van aansluiting op het riool. Technisch is 'off-the-grid' leven al goed mogelijk, maar wetten en praktische bezwaren staan in de weg. Radiomaker Marten Minkema wil graag zelfvoorzienend leven en onderzoekt hoe ver hij kan komen.

Waar zijn Syrische vluchtelingen het meeste bij gebaat? Bij de hulp van zorgzame mensen die hen bij de hand nemen en hen de weg wijzen in Nederland? Of bij professionals die afstand houden en die vluchtelingen vooral moeten leren om het zelf te rooien? Bij vrienden, die hen als individu zien? Of bij het systeem, dat de beschikbare middelen eerlijk wil verdelen?  In Haarlem worden sinds september 2015 asielzoekers opgevangen in de voormalige Koepelgevangenis. Maar terwijl de officiële instanties zich voorbereidden op de stroom vluchtelingen, werd duidelijk dat er een tweede stroom op gang was gekomen waar ze veel minder ervaring mee hadden: honderden vrijwilligers trokken naar De Koepel, met een geheel eigen opvatting over welke hulp de mensen nodig hebben.

Een portret van drummer en componist Daniel Cross. Zijn muziektheaterproductie Akasha gaat eind deze maand in premiere tijdens de Operadagen in Rotterdam. „Mijn werk is eigenlijk vrij monothematisch…”, zegt hij, „…het gaat altijd over dood en leven, over goed en fout”. Carine van Santen praat met hem over de relatie tussen zijn familiegeschiedenis en zijn werk. Hoe werkt zijn levensverhaal door in zijn muziek?  .. alles wat ik doe is eigenlijk een ode aan mijn ouders,”  zegt hij.  Daniel Cross is sinds 1997 artistiek leider van het Rosa Ensemble. Bij de voorstelling Akasha heeft Cross zich laten inspireren door de theorie van het Akasha-veld. Deze theorie zegt dat heden, verleden en toekomst in het universum verbonden zijn. Met een duizelingwekkend spiegelend decor laat het Rosa Ensemble het publiek letterlijk door de ruimte zweven.

Het absurdische radioprogramma Borát dat de VPRO uitzond in de  jaren tachtig bevatte ‘Radiokunst’ zoals die nooit eerder had geklonken. Het programma van Rik Zaal, met medewerking van Jet van Boxtel, Herman Koch, Marjan Luif, Michiel Romeijn, Theo Sontrop, Jan Stavinoha, en vele anderen kan gezien worden als een voorloper van het latere televisieprogramma Jiskefet. 251 Afleveringen, en nog eens honderden ‘Borát-hoekjes’ waren er te horen. Geluidskunstenaar Mat Wijn, die er dertig jaar geleden ook bij was, heeft een aantal makers van toen opgezocht en kwam tot een nieuwe Borát.

Het noorden ligt in de richting waar de kompasnaald naar wijst. Maar waar ligt het noorden precies? Is het een plek? Een land? Is er een punt te vinden waar het noorden begint?  Ongemerkt is het noorden elke week in het nieuws wanneer duizenden vluchtelingen Europa proberen binnen te komen. Velen zijn op de weg naar de veiligheid die het noorden belooft. Maar het noorden is niet een vaste plek op de kaart. Vraag iemand in Afrika waar het noorden is en hij zal misschien richting het rijke Frankrijk wijzen, in Parijs wijzen ze richting de drassige lage landen en in Holland richting het aardbeving geplaagde Groningen. Kortom het noorden ligt niet vast, het heeft een wisselende locatie en met steeds een andere betekenis. Waar voor de een het noorden een veilige haven is, is het voor een ander een economische achtergestelde regio of een vakantiebestemming waar je rust en stilte vindt. Niet alleen de mens maar ook het landschap verandert wanneer je noordwaarts trekt. Naarmate je noordelijker komt zal het kouder worden, de bevolkingsdichtheid en biodiversiteit nemen langzaam af. Dichter bij de poolcirkel verandert het besef van tijd, dag en nacht zullen steeds langer duren, totdat het uiteindelijk bijna een half jaar donker zal zijn.  In dit radio-essay wordt de luisteraar meegenomen op een zoektocht naar het noorden. Hoe verandert het landschap en de mens wanneer je noordwaarts trekt? Uiteindelijk hoopt de documentaire op een plek uit te komen waar je niet verder noordwaarts kan.

Wat voor leven ga je tegemoet als je moeder een hekel aan je heeft, altijd dronken aan de keukentafel zit en regelmatig wordt opgenomen in een inrichting? Als je al jong de boodschappen doet, eten kookt en andere huishoudelijke taken verricht en niet beter weet dan dat het zo hoort? Het enige wat je je stellig voorneemt is dat jij het heel anders zult doen.  Angela vertelt hoe haar leven er uit zag toen ze uit huis vertrok, trouwde, kinderen kreeg en intussen ook nog een opleiding volgde. Tot het moment dat het verleden haar harder inhaalde dan ze ooit voor mogelijk had gehouden, met desastreuze gevolgen voor zichzelf en voor haar dochter Naomi.  Radiomaker Iris Honderdos sprak beide vrouwen over wat er gebeurde. Noami heeft intussen ook een dochter en is er stellig van overtuigd dat zij het lot een andere wending heeft kunnen geven.