DOCS

Het leven voorbij gaat over de laatste dagen uit het leven van een vrouw alvorens zij haar leven beëindigd. Over het steunen van een geliefde in een onvoorstelbaar moeilijke situatie. En over iemand laten gaan of juist iemand tegen willen houden uit liefde. En in deze uitzending de vierde aflevering van Sterk water: De Drenkeling.

Begin april werden in Arnhem twee homo’s in elkaar geslagen omdat ze hand in hand liepen. Met een betonschaar werden de tanden bij een van de jongens uit z’n mond gemept. Een golf van verontwaardiging trok er door Nederland. En daarbij stelde iedereen ook de vraag hoe dit toch mogelijk is, in het land waarin de acceptatie van LHBT’ers zo ver is gevorderd. Documentairemaker Botte Jellema dook in alle rapporten, sprak met deskundigen en met slachtoffers van anti-homogeweld. En aflevering 3 in de documentaire serie Sterk water.

Waar kunst in een museum voorzichtig wordt benaderd, lijken kunstwerken in de openbare ruimte publiek bezit, iedereen heeft er een mening over. Bewoners komen in opstand omdat ze een kunstwerk onzinnig of aanstootgevend vinden. Bestuurders worden belaagd en uitgejouwd. In dit tumult moet de kunstenaar zich staande zien te houden. Maar welke rol heeft kunst in de openbare ruimte? Is het alleen stadsverfraaiing of kan een kunstwerk ook andere functies vervullen? De documentaire De Burger en de Buttplug volgt een aantal kunstwerken op hun hindernistocht door de openbare ruimte. Met o.a. aandacht aan Westland Wells, waar bewoners een rechtszaak aanspanden om de komst van een videokunstwerk tegen te houden. En het beeld Santa Claus in Rotterdam, waar een bruine kabouter met een anaaldildo lang de gemoederen bezig hield. Een documentaire van Prosper de Roos. Eindredactie Jair Stein.

De lawine van nepnieuws maakt alle journalisten verdacht. Komt het ooit nog goed? Radiomaker Marten Minkema heeft de boel ook eens bedot. Vol goede bedoelingen, en voor de lol. Het was voorjaar 2001, in de laatste relaxte maanden voordat 9/11 onze deur intrapte. Op de redactie van Radio 1 zat Minkema persoonlijk in de knoop met 'nieuws'. Want wat is dat? Nou ja, mensenwerk natuurlijk: een keuze uit alles wat gebeurt. En je kunt het zo gek niet bedenken of het gebeurt. Valt fopnieuws eigenlijk wel op? Dus bedacht Marten zelf eens wat voor de nieuwsuitzending van 30 maart, expres net geen 1 april. Maar anno 2017 kan foppen ab-so-luut niet meer. Dat betekent ontslag. Mogen journalisten het publiek ooit nog eens kietelen en een beetje prikkelen? Of zijn we alleen nog veilig als feitencheckers? Als gijzelaars van politici die de waarheid verdraaien voor macht en eigen gewin, terwijl ze journalisten uitmaken voor leugenaars. En de eerste aflevering van Sterk water: Flessenpost.

Er zijn momenten waarop je als saxofonist zou kunnen besluiten om op te houden met spelen: bijvoorbeeld als je rechterhand uitvalt of als je kanker krijgt. Gelauwerd saxofonist Ties Mellema maakte het allemaal mee en bleef er verrassend nuchter onder: hij moest door. Toch maakte hij na zijn laatste ziekte een radicale keuze: Na 20 jaar verliet hij het roemruchte Amstel Quartet om een nieuwe muzikale weg in te slaan. Radiomaker Arno Peeters volgde Mellema bij repetities en optredens, in de hotelkamer en in het ziekenhuis. Ze spraken over alle uitdagingen die achter hem liggen en de nieuwe mogelijkheden die in het verschiet liggen.

Aan de vooravond van de boekenweek een documentaire over het vaak verboden drama van Slauerhoff over Jan Pieterszoon Coen. In 1931 schreef J. Slauerhoff een toneelstuk waarin de VOC-topman Jan Pieterszoon Coen als een moordzuchtige despoot werd afgeschilderd. Een opvoering van dit stuk maakte de schrijver, die in 1936 overleed, niet meer mee. Het duurde dertig jaar voordat Jan Pietersz. Coen voor het eerst werd opgevoerd, door de Amsterdamse studentenvereniging Kothurne. Daarvoor waren drie eerdere pogingen om het toneelstuk ten tonele te voeren door opeenvolgende Amsterdamse burgemeesters verboden omdat de ontluistering van de zeeheld politiek gevoelig lag. Een besloten wereldpremière door Kothurne in 1961 werd door de toenmalige Amsterdamse burgemeester Van Hall oogluikend toegestaan. Tom Rooduijn spreekt met historici en betrokkenen bij de eerste voorstelling over de opvoeringsgeschiedenis van dit omstreden stuk.

Het is een historisch feit dat weinigen meekregen: vorig jaar gaf een Nederlandse koe voor het eerst 200.000 kilo melk. De gulle gever was Big Boukje 192: het paradepaardje van boer Knoef in Geesteren. Boukje (19 jr) is een vriendelijke, wat afstandelijke koe met een kleine uier, beste heupen en een grote muil. Hoe kreeg de mens de koe zo ver? Is dit een eindpunt van schandalige exploitatie van het beest? Een melkkoe avant la lettre? Of hebben we eindelijk door hoe we de koe zo op haar gemak kunnen stellen dat ze de melk vanzelf laat stromen? Net zoals een poes die bij liefdevolle benadering gaat spinnen? In de radiodocumentaire ‘Big Boukje 192’ van Jan Maarten Deurvorst, vliegen kenners elkaar flink in de haren over deze controversiële kwestie. Zo beweert een high tech boer dat de koe zich het liefst 5 keer per dag laat melken door een robot en dat de stal veel fijner is dan de weide, terwijl volgens de boswachter van de Oostvaarderplassen het rund juist het best gedijt wanneer het elk weertype, honger en epische gevechten doorstaat. Bij het kunstmatige inseminatie station van Grashoek ontdekten ze hoe het niet moest. Na een verbouwing, die nogal wat geluidsoverlast opleverde, konden ze al het stierensperma weggooien -een schadepost van enkele tonnen- omdat de runderen totaal van slag waren. Volgens een dierenwelzijnsdeskundige valt een koe gewoon moeilijk te lezen, maar heeft ze in elk geval behoefte aan veiligheid, een kudde, herkauw-uren en een beetje liefde. Een ding is zeker: Boer Knoef heeft de record-melkafgifte vooral bereikt door een grenzeloze koeienliefde. 's Avonds, als heel Nederland achter de televisie zit, neemt boer Knoef plaats op een kruk in de stal en aait Big Boukje 192 op haar pleasure spot onder de hals.

Een audio-essay van Maartje Duin Een vader laat een brief op de keukentafel achter en verdwijnt, om jaren later op te duiken in Spanje. Een dichter dwaalt door de stad, op zoek naar plekken om onzichtbaar te zijn. Een Nederlandse vrouw woont al jaren alleen op een winderige berg in Turkije. Je oude leven achter je laten, spoorloos verdwijnen: iedereen fantaseert er wel eens over. Maar kan het nog? Radiomaker Maartje Duin onderzoekt het verlangen om te verdwijnen in een tijd waarin we meer dan ooit worden bekeken. Techniek: Arno Peeters. Adviezen: Katharina Smets. Eindredactie: Anton de Goede. Met speciale dank aan Gerrit Kalsbeek

Het lijkt normaal pubergedrag: stoer doen, steeds minder aan je ouders vertellen en veel blowen. In de meeste gevallen waait het ook over. Maar wat als dat niet zo is? Als je je broer of kind steeds verder ziet afglijden en niets lijkt te helpen? Documentairemaker René van Es portretteert een gezin waar een van de kinderen dusdanig ontspoort, dat zijn ouders zich gedwongen voelen hun eigen zoon uit huis te zetten.

In november 2016 werd de Nederlandse journalist Okke Ornstein in Panama gearresteerd en in een gevangenis opgesloten vanwege zijn kritische artikelen over fraude en corruptie in dat land.  Ornstein werkte sinds 2000 in Panama, waar hij radioreportages maakte en een weblog schreef over o.a. zakenlieden die investeringen met grote winstkansen aanboden, maar hun klanten van hun inleg beroofden. Enkele van die zakenlieden sleepten Ornstein voor het gerecht wegens 'smaad' en 'belediging' en Ornstein werd, zonder dat hij de kans kreeg zich te verdedigen, tot 38 maanden cel veroordeeld.   Zijn collega en goed vriend Gilles Frenken reisde naar Panama, zocht Ornstein op in de gevangenis, en volgde de acties achter de schermen om Ornstein weer op vrije voeten te krijgen.