Argos Actueel

Nederland profiteerde volop mee van wat door de CIA ‘de inlichtingencoup van de eeuw’ wordt genoemd: Operatie Rubicon. Een operatie van de Amerikaanse en Duitse inlichtingendiensten, waarbij decennialang de meest gevoelige overheidscommunicatie van meer dan 130 landen werd afgeluisterd.Rubicon werd in februari onthuld door de Washington Post, het Duitse ZDF, de Zwitserse omroep SRF en Argos. Wij onthulden dat de afluisterdienst van Nederland vanaf eind jaren zeventig informatie van de Duitsers kreeg, waardoor ook Nederland de vertrouwelijke communicatie van landen als Argentinië, Indonesië, Iran en Saudi-Arabië kon kraken. ‘In de wereld van de inlichtingendiensten is het eten of gegeten worden’, was een veel gehoorde reactie. En gelukkig zat Nederland – in tegenstelling tot bijvoorbeeld België, Italië en Spanje – als mee-eter aan tafel. Maar is dit wel het hele verhaal? In geheime documenten ontdekte Argos spannende details, die nieuw licht werpen op de rol van Nederland. “In het spiegelpaleis van de inlichtingendiensten zit achter elk geheim kamertje nog een geheim kamertje, en daarachter waarschijnlijk nog weer een geheim kamertje”, zegt inlichtingenexpert Jelle van Buuren van de Universiteit Leiden als we hem de bewijsstukken laten zien.

De Tweede Kamer nam afgelopen dinsdag een motie aan, waarin de regering wordt verzocht een onafhankelijk onderzoek te laten uitvoeren naar ‘de aard en omvang van georganiseerd sadistisch misbruik van kinderen’. Alle partijen, van links tot rechts, stemden vóór. Terwijl de regering de motie eerder had ontraden. Zoiets gebeurt niet vaak in de politiek. Initiatiefnemers zijn de oppositiepartijen: GroenLinks, SP en PvdA. Eerder al stelden deze drie partijen schriftelijke vragen naar aanleiding van de Argos-uitzending van 27 juni over ritueel misbruik. In de studio een gesprek met kamerleden Niels van den Berge (GroenLinks) en Michiel van Nispen (SP). De afgelopen weken spraken zij zélf met slachtoffers en hulpverleners. Waarom vinden zij het belangrijk dat dit omstreden onderwerp wordt onderzocht? En hoe is het ze gelukt om Kamerbreed steun te krijgen voor een onderzoek?

Nederland en Denemarken zijn het toneel van moorden en pogingen daartoe op tegenstanders van het Iraanse regime. Welk steekspel gaat er schuil achter deze acties? De Iraanse televisiepresentator en activist Eisa uit Delft was vorig jaar in Argos omdat hij doelwit was van de Iraanse geheime dienst. Maar in februari werd Eisa zelf gearresteerd, op verdenking van betrokkenheid bij terrorisme in Iran. Zelfs een link met een geruchtmakende aanslag op een militaire parade in 2018 in Iran is niet uitgesloten. De zaak is een opzienbarende ontwikkeling in de spionageoorlog tussen Iran en Saoedi-Arabië in Europa.

Fabrikanten van medische hulpmiddelen bedienen zich van agressieve marketing om hun producten in de operatiekamers te krijgen, beschikken over een leger aan geroutineerde verkopers en zorgen dat de artsen aan hun zijde staan. Dit tot grote frustratie van inkopers van ziekenhuizen, die buitenspel worden gezet. Ilona Dahl vertelt over het onderzoek dat zij voor Argos deed. Ook aanwezig zijn Jaap van den Heuvel, die als directeur van het Rode Kruis Ziekenhuis de invloed van dichtbij meemaakt, en PvdA-Tweede Kamerlid Lilianne Ploumen. Zij wil dat financiële banden tussen zorgverleners en leveranciers van medicijnen en instrumenten inzichtelijker worden.

In maart 2013 verandert Syrische stad Raqqa plotsklaps. Jihadistische strijdgroepen nemen de macht over en schenden op grote schaal mensenrechten. Ontvoeringen, martelingen en moorden zijn aan de orde van de dag. Een voormalig kopstuk van deze jihadisten krijgt al jaren geld van Nederland, blijkt uit documenten in handen van Argos. En dat terwijl de rechtbank de groepering als een terroristische organisatie ziet. Hoe kan dat? En wie is de man die door Nederland wordt gefinancierd?

Ter ontwikkeling van een speciale gel voor de behandeling van brandwonden, kreeg het academische Radboud-ziekenhuis een miljoen euro overheidsgeld toegezegd van subsidie-instantie ZonMw. Het onderzoeksproject ontaardde echter in een gigantische ruzie, en Argos ontdekte in 2018 dat Radboud tal van voorwaarden voor de subsidie had geschonden. ZonMw zei hiermee rekening te zullen houden bij de definitieve vaststelling van de subsidie, en eventueel geld van Radboud te zullen terugvorderen. Maar uit documenten die Argos in handen kreeg, blijkt een heel ander verhaal.

Minister Hugo de Jonge noemt het de belangrijkste verdedigingslinie tegen het coronavirus: het bron- en contactonderzoek. Deze week bleek dat 21 van de 25 GGD'en niet genoeg mankracht hebben om het bron- en contactonderzoek volledig te kunnen blijven uitvoeren. Waar het wél goed blijft gaan is de GGD in Zuid-Limburg. Christian Hoebe - Arts-epidemioloog Maatschappij & Gezondheid Infectieziektebestrijding bij de GGD Zuid-Limburg - en collega's leggen uit hoe dat kan.

Wie waren er die avond? En wat was er gebeurd? Met die basale vragen ging Coen van de Ven, redacteur bij weekblad de Groene Amsterdammer, aan de slag, toen hij hoorde dat van Forum voor Democratie begin september een bijeenkomst had georganiseerd in de Amerikaanse Ambassade. Wat bleek? FvD toonde die avond campagnefilmpjes aan ondernemers die waren uitgenodigd door de fondsenwerver van de partij én door de Amerikaanse ambassadeur Pete Hoekstra. Het ging om een select gezelschap dat eerder al aan Forum hadden gedoneerd, of dat in de in de toekomst zouden kunnen doen. In Argos vertelt Van de Ven over zijn onderzoek, de commotie die het veroorzaakte en hoe innig de relatie is tussen de partij van Thierry Baudet en Trump-aanhanger Hoekstra. Ook te gast is Harm Ede Botje, journalist en coauteur van de binnenkort te verschijnen biografie over Baudet. Meer onderzoeksjournalistiek?Ga voor nieuws en achtergronden bij de uitzendingen naar vpro.nl/argos Naschrift: In de uitzending vertelde journalist Harm Ede Botje dat ondernemer Mick de Vlieger ook aanwezig was op de partijbijeenkomst van Forum voor Democratie. Dit is onjuist. Zie tweets hieronder.

Bijna overal waar windturbines worden gebouwd, ontstaat verzet van omwonenden. Het mechanische geluid van de draaiende wieken houdt bewoners uit hun slaap en kan leiden tot ergernis en stress. Maar windturbines veroorzaken ook zeer laagfrequent geluid: tonen die zo laag zijn dat lang niet iedereen ze hoort. De lange golven reiken kilometers ver en worden onderweg niet geabsorbeerd door de bodem, gebouwen of andere obstakels. Ook op ruime afstand van een windmolen is het geluid in woningen waarneembaar. Niet als hoorbare brom, maar wel als trilling. In hun verzet tegen de bouw van windparken wijzen tegenstanders al langer gezondheidsrisico’s van die laagfrequente trillingen, maar tot nu toe vonden zij - op enkele controversiële studies na - weinig steun in de wetenschap. Ook het RIVM achtte in eerdere rapporten het verband tussen gezondheidsschade en laagfrequent geluid niet aannemelijk. Toch vinden onderzoekers steeds meer aanwijzingen dat voortdurende blootstelling aan ‘onhoorbaar’ geluid, zoals dat van windmolens, van invloed is op de gezondheid van omwonenden. Argos peilt de stand van de wetenschap: hoe schadelijk is windmolenlawaai en bieden de Nederlandse geluidsnormen voldoende bescherming? Meer weten? Ga voor meer achtergronden bij deze uitzending naar de website van Argos. Je vindt daar onder andere interviews met de Deense wetenschapper Aslak Poulsen en geluidsambtenaar Jan van Muijlwijk, die van bromtonen zijn specialisme heeft gemaakt. vpro.nl/argos

In een twee uur durende special blikken we met podcastmaker Sanne Boer terug op het onderzoek naar de moord op Patrick van der Bolt, spreken we met gasten over de aanpak van cold cases en behandelen we prangende vragen van luisteraars. We gaan het hebben over de rol van DNA-onderzoek, hoe coldcaseteams te werk gaan en welke rol het publiek kan spelen bij het oplossen van oude moordzaken. Meer weten? Ga naar vpro.nl/patrickspecial voor meer achtergronden.