

Podkast amerykański
Piotr Tarczyński i Łukasz Pawłowski
Łukasz Pawłowski i Piotr Tarczyński o Stanach Zjednoczonych - komentujemy to, co się dzieje w amerykańskiej polityce, przypominamy ważne wydarzenia historyczne, a co jakiś czas omawiamy jakieś ważne zjawisko społeczne czy trapiący Amerykę problem. Nowy odcinek w każdą sobotę.
Czytajcie nasze książki:
Piotr: "Rozkład. O niedemokracji w Ameryce": https://bit.ly/40x9OYn
Łukasz: "Stany Podzielone Ameryki": https://bit.ly/3Yrz7s4
Jeśli chcecie nas wspierać, zapraszamy na http://patronite.pl/podkastamerykanski
Czytajcie nasze książki:
Piotr: "Rozkład. O niedemokracji w Ameryce": https://bit.ly/40x9OYn
Łukasz: "Stany Podzielone Ameryki": https://bit.ly/3Yrz7s4
Jeśli chcecie nas wspierać, zapraszamy na http://patronite.pl/podkastamerykanski
Episodes
Mentioned books

Mar 15, 2025 • 1h 2min
226. Szlak łez, czyli niewesoła historia traktatów amerykańsko-indiańskich
Czasy są niewesołe, więc wracamy do historii Rdzennych Amerykanów. Dziś opowiemy o tym, jak powstanie Stanów Zjednoczonych wpłynęły na życie pierwszych mieszkańców kontynentu. Rzadko się o tym mówi, ale tzw. kwestia indiańska była jednym z powodów wybuchu wojny o niepodległość USA – wojny, która z punktu widzenia Indian była z kolei kolejną odsłoną walki o swoją ziemię i prawo do samostanowienia.Opowiadamy o marszu kolonistów na Zachód i o różnych strategiach oporu, jakie podejmowali Indianie. Na Północy próbowano powstań – rebelii Pontiaca, powstania Tecumseha, wojny Czarnego Jastrzębia. Na Południu tzw. Pięć Cywilizowanych Plemion spróbowało innej metody: wybiórczej asymilacji, przyjmowania europejskich obyczajów i równoczesnego zachowywania swoich tradycji. Niestety – za sprawą generała, a potem prezydenta Andrew Jacksona, strategia ta zakończyła się dla południowych Indian tak samo, jak dla Indian z Północy – wygnaniem na Zachód.Posłuchajcie o genialnym Sekwoi, twórcy czirokeskiego pisma w którym drukowano książki i wydawano gazety; o indiańskim wodzu Williamie McIntoshu; o zawieranych „po wsze czasy” traktatach z Indianami, które Stany Zjednoczone zawsze łamały; a przede wszystkim o ludobójczym „usunięciu Indian” i tzw. Szlaku Łez.

Mar 8, 2025 • 1h 4min
225. "Lepszy niż Washington", czyli orędzie Donalda Trumpa
3 marca Donald Trump wygłosił pierwsze w drugiej kadencji orędzie przed połączonymi Izbami Kongresu. Chwalił się swoimi osiągnięciami w walce z lewicowymi odchyleniami spod znaku “woke”; chwalił Elona Muska i działalność jego agencji zmierzającej do ograniczania wydatków federalnych; zapowiadał pozyskanie Kanału Panamskiego i Grenlandii; wprowadzenie potężnych ceł na produkty importowane z rozmaitych krajów świata (które co prawda mogą zaboleć, ale na dłuższą metę doprowadzą do gospodarczego odrodzenia), wywoływał z galerii kolejnych gości.Mówił najdłużej w historii - bo ponad 1,5 godziny - wywołując entuzjazm jednej strony oraz - niemrawe i nieskoordynowane - protesty drugiej.W dzisiejszym odcinku recenzujemy wystąpienie prezydenta, opowiadamy o tym co stało się później (spoiler alert - cła już następnego dnia zostały częściowo zawieszone), wreszcie zastanawiamy się, jakie długotrwałe konsekwencje będą miały działania administracji na arenie międzynarodowej. I czy na pewno komentatorzy w Polsce powinni przyjmować je z takim entuzjazmem?

Mar 1, 2025 • 1h 10min
224. Gdzie są Demokraci? Gdzie są Republikanie?
Elon Musk piłą mechaniczną masakruje federalne agencje, Donald Trump i jego ludzie prowadzą rozmowy się z Putinem ignorując protesty sojuszników, a Stany Zjednoczone głosują w ONZ przeciw Europie, a pod rękę z Rosją i Chinami. Na naszych oczach chwieje się transatlantycki system bezpieczeństwa, a amerykański system polityczny po raz kolejny pokazuje swoje ograniczenia i potrzebę reform. Donald Trump wykonuje monarchiczne ruchy… I co? I nic, bo wydaje się, jakby nie było żadnego sprzeciwu.Wesprzyjcie nas na ➡︎ https://patronite.pl/podkastamerykanskiGdzie się podziali się Republikanie, którzy rzekomo aż takim szacunkiem darzą Ronalda Reagana? Gdzie się podziali Republikanie tak rzekomo szanujący Konstytucję i ideały Ojców Założycieli? Jak politycy Partii Republikańskiej próbują reagować na działania Białego Domu - i DOGE - i co oznacza w praktyce „głębokie zaniepokojenie”?Gdzie są Demokraci, partia opozycyjna, która przegrała wybory prezydenckie, ale ma prawie tyle samo miejsc w Izbie Reprezentantów i Senacie? Dlaczego nie słychać głośnego sprzeciwu wobec tego, co się dzieje? Czy to oszołomienie przegraną, zaskoczenie skalą zachodzących zmian, czy przeciwnie, element jakiejś strategii?Dziś w odcinku OPOSycja, DOGEynki i cała masa przednich żartów, w sam raz pasujących do tej beczki śmiechu.

Feb 22, 2025 • 1h 15min
223. Prezydent William McKinley: nowy idol Trumpa
W pierwszej kadencji Donalda Trumpa jego prezydenckim idolem był Andrew Jackson: zamożny plantator, który przedstawiał się jako obrońca zwykłych ludzi przed niegodziwymi elitami. Teraz Trump ma jednak nowego bohatera: jedną z jego pierwszych decyzji było przywrócenie dawnej nazwy najwyższemu szczytowi Stanów Zjednoczonych – górze Denali na Alasce, która wróciła do dawnej nazwy: Mount McKinley. Wesprzyjcie nas na ➡︎ https://patronite.pl/podkastamerykanskiMcKinleya chwalił ostatnio wielokrotnie – także w swoim przemówieniu inauguracyjnym; przedstawia go często jako „utalentowanego biznesmena”, który „uczynił nasz kraj bardzo bogatym” poprzez nałożenie bardzo wysokich ceł na import do Stanów Zjednoczonych. Czy jednak rzeczywiście da się porównywać sytuację z końca XIX wieku z obecnymi czasami? Czy ówczesne cła są tym samym, co cła dziś? Czy służą temu samemu?W dzisiejszym odcinku opowiadamy o McKinleyu: nieco zapomnianym prezydencie, który nieoczekiwanie stał się bohaterem Trumpowej wyobraźni. Dlaczego „Napoleon protekcjonizmu” i „niechętny imperialista” miałby być wzorem dla ruchu MAGA? Posłuchajcie o Hawajach, Kubie i Filipinach; pożytkach kampanii prezydenckiej prowadzonej z własnego ganku; i o polskim wkładzie w amerykańską historię polityczną.

8 snips
Feb 15, 2025 • 1h 7min
222. Elonizacja: minionki rozrabiają
W podcastcie omawiane są kontrowersyjne działania Elona Muska w administracji federalnej. Młodzi specjaliści, wykorzystywani przez Muska, gromadzą dane w agencjach rządowych, co rodzi niebezpieczeństwa. Dyskutowane są także oskarżenia o nieefektywność USAID, które może zdemontować pomoc dla krajów rozwijających się. Wstrzymanie programów pomocy w Afryce wywołuje niepokój. Dodatkowo, analizowane są konflikty interesów oraz rola Muska w polityce, w tym jego wpływ na administrację Trumpa.

10 snips
Feb 8, 2025 • 1h 13min
221. Stulecie "Nowojorczyka". Rozmowa z Michałem Choińskim o tygodniku "The New Yorker"
Gościem jest Michał Choiński, autor książki o "The New Yorker" i ekspert w historii amerykańskiej kultury. Rozmawia o stuleciu tygodnika, który miał ogromny wpływ na społeczeństwo. Choiński przybliża, jak pismo konkurowało z innymi magazynami, mimo że zostało założone przez przyjezdnych. Eksploruje kulturowe aspekty reportażu o Hiroszimie, który zrewolucjonizował dziennikarstwo, oraz kontrowersje związane z jego treściami. Zastanawia się też nad kondycją mediów w obliczu kryzysu społecznego w Nowym Jorku.

15 snips
Feb 1, 2025 • 1h 4min
220. Pocahontas, John Smith i Jamestown, czyli Rdzenni Amerykanie i kolonie angielskie
Podcast analizuje zawirowania historii kolonizacji Ameryki przez Anglików. Zastanawia się, dlaczego angielskie osadnictwo zaczęło się tak późno i z wieloma problemami. Opowiada prawdziwą historię Pocahontas i Johna Smitha, odkrywając, jak różniła się od romantyzowanych wersji. W 1619 roku pojawiają się kluczowe wydarzenia, w tym pierwsze niewolnictwo i walka o władzę. Porusza też trudności kolonistów w Jamestown, które były pełne dramatycznych zmagań i interakcji z rdzennymi mieszkańcami.

Jan 25, 2025 • 1h 27min
219. „Nowy złoty wiek”, czyli druga inauguracja Donalda Trumpa
Inauguracja Donalda Trumpa przyciągnęła uwagę ze względu na nietypowe przeniesienie ceremonii do Kapitolu. Nowa retoryka prezydenta skupiła się na triumfie jego strony i zapowiedzi "nowego złotego wieku". Dyskutowano też o wpływie technomiliarderów na przebieg uroczystości oraz braku akcentów na jedność narodową. Analizowane były jego kontrowersyjne rozporządzenia dotyczące polityki granicznej oraz wyzwania, przed którymi stoi w kontekście migracji.

Jan 18, 2025 • 1h 6min
218. Los Angeles: pożary & polityka
Pożary w Los Angeles zabiły 25 osób i zniszczyły ponad 12 tysięcy budowli. Władze są oskarżane o niedostateczne reakcje oraz nieefektywne zarządzanie kryzysem. Teorie spiskowe krążą w sieci, ale prawdziwe przyczyny są znacznie bardziej złożone. Ekstremalne warunki pogodowe przyczyniają się do katastrof, a ubezpieczyciele podnoszą stawki. Konflikty polityczne zaostrzają sytuację, a mieszkańcy domagają się wsparcia. Problem pożarów staje się stałym elementem życia w Kalifornii.

Jan 11, 2025 • 1h 15min
217. Grenlandia, Panama, Kanada i inne pomysły Donalda Trumpa
Chociaż ponowne objęcie stanowiska prezydenta przez Donalda Trumpa ma nastąpić dopiero 20 stycznia, to prezydent-elekt oraz część jego współpracowników żywo angażują się w proces legislacyjny i bieżące spory polityczne, całkowicie przykrywając gasnącą aktywność prezydenta Bidena.
To Donald Trump i Elon Musk storpedowali porozumienie w sprawie podniesienia limitu zadłużenia i próbowali wpływać na jej treść, grożąc kongresmanom i senatorom, którzy nie posłuchaliby ich wytycznych. Wyszło im połowicznie - sprawę po prostu odłożono na później.
Ta kwestia i kolejne wydarzenia pokazały jednak rysujące się linie podziału w ramach nowej republikańskiej koalicji. Obok wydatków budżetowych punktem spornym jest imigracja. Elon Musk i inni przedstawiciele biznesu skupieni wokół Trumpa chcą sprowadzać do USA pracowników z zagranicy. Ikony ruchu MAGA - jak Steve Bannon, Laura Loomer czy Steven Miller - są temu skrajnie przeciwni. Spór na razie przycichł, ale wróci - interesy wielkich korporacji i ich właścicieli oraz zwykłych sfrustrowanych Amerykanów, którzy liczą na reformy Trumpa - są na kursie kolizyjnym.
Mimo to kolejni bogaci biznesmeni albo sięgają do kieszeni, albo wysyłają wyraźnie przyjazne sygnały do nowej administracji. Dość powiedzieć, że na inaugurację prezydenta od zamożnych przedsiębiorców zebrano już rekordową kwotę prawie 200 mln dolarów. A Mark Zuckerberg zmienia politykę swoich mediów społecznościowych i wyraźnie mówi dlaczego chce być bardziej podobny do Elona Muska.
Kontrowersje ostatnich dni nie ograniczają się do spraw jedynie wewnętrznych. W odcinku pomówimy też o zapowiedziach podboju Grenlandii, Kanady i Kanału Panamskiego i o tym dlaczego nie należy ich ani bagatelizować, ani tym bardziej chwalić.


