

NRC Onbehaarde Apen
NRC
Onbehaarde Apen is de wekelijkse wetenschapspodcast van NRC. Presentatoren Gemma Venhuizen en Karlijn Saris bespreken met de wetenschapsredactie kleine ontdekkingen, wilde theorieën, wereldschokkende inzichten en alles wat daar tussenin zit.
Episodes
Mentioned books

Mar 31, 2021 • 28min
#130.2 De andere profeten uit de tijd van Jezus
Met Jezus kun je alle kanten op: hij is mens én god, geboren uit Maria én uit God de Vader. In de middeleeuwen werd hij vereerd als keizer van het heelal, maar ook intens lijdend afgebeeld, aan het kruis. In de Islam is Jezus de belangrijkste profeet na Mohammed, en ook zonder dat je gelovig bent, kan je in hem de eerste socialist zien, een inspirerende revolutionair of zelfs een feminist.Maar hier, in Onbehaarde Apen, kijken we naar de historische Jezus.Hendrik Spiering, wetenschapsredacteur en historicus, behandelt in dit speciale drieluik voor Pasen drie vragen: Wat weten we over het leven van Jezus? Met welke profeten concurreerde hij? En hoe werd nou juist deze prediker, later, volkomen God?Presentatie: Hendrik SpieringProductie: Mirjam van ZuidamMontage: Yeppe van KesterenDe muziek in dit drieluik werd gespeeld door het Dudok Quartet. In het vierde pianoconcert van Beethoven hoorde u ook pianist Hannes Minnaar en altvioliste Simone van der Giessen. Verder speelde het Dudok Quartet muziek van Balogh Kalman en Ligeti.Voor dit drieluik put Hendrik vooral uit werk van de Amerikaan John P. Meier, die nog altijd werkt aan zijn schitterende serie boeken ‘A Marginal Jew, Rethinking the historical Jesus’. Ook aan te bevelen zijn de boeken van de gewetensvolle Brit E.P. Sanders en die van de wat meer baldadige Amerikaan Bart Ehrman.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Mar 31, 2021 • 37min
#130.1 Wat we weten over het leven van Jezus
Met Jezus kun je alle kanten op: hij is mens én god, geboren uit Maria én uit God de Vader. In de middeleeuwen werd hij vereerd als keizer van het heelal, maar ook intens lijdend afgebeeld, aan het kruis. In de Islam is Jezus de belangrijkste profeet na Mohammed, en ook zonder dat je gelovig bent, kan je in hem de eerste socialist zien, een inspirerende revolutionair of zelfs een feminist.Maar hier, in Onbehaarde Apen, kijken we naar de historische Jezus.Hendrik Spiering, wetenschapsredacteur en historicus, behandelt in dit speciale drieluik voor Pasen drie vragen: Wat weten we over het leven van Jezus? Met welke profeten concurreerde hij? En hoe werd nou juist deze prediker, later, volkomen God?Presentatie: Hendrik SpieringProductie: Mirjam van ZuidamMontage: Yeppe van KesterenDe muziek in dit drieluik werd gespeeld door het Dudok Quartet. In het vierde pianoconcert van Beethoven hoorde u ook pianist Hannes Minnaar en altvioliste Simone van der Giessen.Voor dit drieluik put Hendrik vooral uit werk van de Amerikaan John P. Meier, die nog altijd werkt aan zijn schitterende serie boeken ‘A Marginal Jew, Rethinking the historical Jesus’. Ook aan te bevelen zijn de boeken van de gewetensvolle Brit E.P. Sanders en die van de wat meer baldadige Amerikaan Bart Ehrman.CORRECTIE: Rond 18'30" noemt Hendrik het verhaal van de Kanaänitische vrouw (Mt 15:22-28) als voorbeeld van een verhaal uit Q. Dit is een vergissing. Het verhaal komt juist niet uit Q, maar uit de andere bron van Mattheüs, Marcus (Mc 7:24-30). Onze excuses voor de verwarring!Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Mar 24, 2021 • 37min
#129 Kan een goed gehoor je geheugen beschermen?
Een laag opleidingsniveau, hoge bloeddruk, roken, overgewicht, depressie, lichamelijke inactiviteit, diabetes, overmatig alcoholgebruik, hersenbeschadiging en luchtvervuiling zorgen allemaal voor een verhoogde kans op dementie, maar geen een zoveel als gehoorverlies. Hoe heeft minder horen te maken met minder onthouden? Samen met medisch redacteur Sander Voormolen duiken we via onze oorschelp onze hoofden in.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Mar 17, 2021 • 60min
#128 Gezond leven, waarom zou je?
Mensen die gezond leven hebben minder last van chronische ziekten. En als ze corona krijgen, belanden ze minder vaak op de IC. Gezondheid heeft bovendien veel te maken met kansengelijkheid. Dat pleit allemaal voor preventie, zou je zeggen. Maar moeten we dat eigenlijk wel willen? En hoe onderzoek je eigenlijk wat 'gezond leven' precies is? Martine Kamsma en Niki Korteweg verdiepten zich in het leefstijlonderzoek. Presentatie: Gemma VenhuizenGasten: Martine Kamsma en Niki KortewegProductie en montage: Mirjam van ZuidamLees hier over de basisschool in Landgraaf waar Martine langsging: https://www.nrc.nl/nieuws/2021/02/26/ongelijkheid-op-school-zit-ook-in-het-lunchtrommeltje-a4033403En hier over het effect van gezond leven op chronische ziekten, door Niki: https://www.nrc.nl/nieuws/2020/01/03/ontzieken-gezond-gaan-leven-als-medicijn-a3985651Of verdiep je in de discussie over keuzevrijheid tussen diabetes-arts Hanno Pijl en schrijfster Marian Donner: https://www.nrc.nl/nieuws/2020/07/24/ik-ben-heel-aardig-voor-mezelf-als-ik-domme-dingen-heb-gedaan-a4006779 Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Mar 10, 2021 • 60min
#127 Van strand tot snijtafel: van een dode walvis valt veel te leren
Jaarlijks stranden er honderden bruinvissen op de Nederlandse kust. Utrechtse onderzoekers willen weten waarom deze kleine walvis op het strand terecht komt. Wetenschapsredacteur Anne van Kessel neemt ons mee naar de snijtafel, waar het mysterie van de gestrande walvis wordt ontrafeld.Presentatie: Lucas BrouwersGast: Anne van KesselProductie en montage: Nina van HattumZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Mar 3, 2021 • 49min
#126 Wat te doen met onze zakkende bodem?
Dat de stijgende zeespiegel een dreiging is voor ons laaggelegen Nederland, is bekend. Maar ons land komt op veel plekken ook steeds láger te liggen. Heel Holland Zakt, soms wel met meters per eeuw. Dat heeft natuurlijk gevolgen voor de natuur, maar ook voor de steden waarin we wonen, weten Marcel aan de Burgh en Arjen Schreuder. Wat richt bodemdaling voor schade aan? En valt er iets aan te doen?Presentatie: Gemma VenhuizenGasten: Marcel aan de Brugh en Arjen SchreuderProductie en montage: Mirjam van ZuidamMeer weten over bodemdaling? Marcel schreef over wegzakkende grond wereldwijd: https://www.nrc.nl/nieuws/2021/01/15/door-bodemdaling-zakt-de-grond-weg-onder-onze-voeten-a4027718Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Feb 24, 2021 • 58min
#125 De zoektocht naar de batterij van de toekomst
De afstandsbediening, je elektrische fiets of je smartphone. De batterij is niet meer weg te denken uit ons dagelijks leven. Batterijtechnologie ontwikkelt zich razendsnel en iedereen lijkt op zoek naar de superbatterij. In deze aflevering legt wetenschapsredacteur Laura Wismans ons alles uit over hoe batterijen werken en neemt techredacteur Marc Hijink ons mee naar Tesla's batterijfabriek. Want wat gaat de batterij in de toekomst betekenen?Presentatie: Lucas BrouwersGast: Laura Wismans & Marc HijinkProductie en montage: Nina van HattumMeer lezen over batterijen?Lees hier de column van Marc Hijink: We wonen op een superbatterijOf bekijk het artikel van Laura Wismans: Elektrisch rijden zonder tergend lange laadtijd komt eraanZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Feb 17, 2021 • 55min
#124 Hoe een machtige roofvogel in Nederland een thuis vond
Van alle jagende roofvogels in Europa is de zeearend de grootste en de sterkste. En hij broedt sinds kort in Nederland. Hoe kan het dat deze imposante roofvogel besloot neer te strijken in de Nederlandse natuur terwijl we denken dat het daar helemaal niet zo goed mee gaat? Presentatie: Lucas BrouwersGast: Nienke Beintema en Hendrik SpieringProductie en montage: Elze van DrielMeer lezen over de zeearend? Nienke schreef dit boek: https://www.atlascontact.nl/boek/de-zeearend/Marcel aan de Brugh onderzocht of ze rivieren nog meer ruimte nodig hebben: https://www.nrc.nl/nieuws/2021/02/12/het-water-komt-ook-via-de-achterdeur-binnen-a4031574Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Feb 10, 2021 • 1h 1min
#123 Bij brood bestaat geen goed of slecht
Brood is in ons hoekje van de wereld niet van tafel af te slaan. Maar hoe en waar is brood eigenlijk ontstaan? Hoe kwam het in onze supermarkt terecht? En waarom zijn er zulke sterke meningen over wat nou het beste brood is? Martine Kamsma en Hendrik Spiering nemen ons mee in de wereld van brood.Presentatie: Lucas BrouwersGast: Martine KamsmaProductie en montage: Mirjam van ZuidamMeer lezen over het alleroudste brood? Hendrik schreef over 14.000 jaar oud broodkruim: https://www.nrc.nl/nieuws/2018/07/16/brood-dat-ouder-is-dan-de-landbouw-a1610238Wat is oerder oerbrood? Ciabatta, rogge of naan? Martine zocht het uit: https://www.nrc.nl/nieuws/2021/02/05/wat-is-het-oerste-oerbrood-a4030719Nieuwsgierig naar het geheim van een goede zuurdesem? Hendrik beschreef de complexe biochemie: https://www.nrc.nl/nieuws/2021/02/04/de-complexe-biochemie-van-desem-a4030539Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Feb 3, 2021 • 54min
#122 Wat we weten over de opmars van coronamutanten
Ineens duiken overal varianten op van het pandemische virus SARS-Cov-2. Het begon met de Britse, maar inmiddels hebben virologen het over Zuid-Afrikaanse, Braziliaanse en Amerikaanse varianten. Dat het coronavirus muteert klinkt eng, maar is dat het ook? Moeten we ons zorgen maken? En kunnen vaccins en onze eigen immuunsystemen de snel-evoluerende virussen wel bijhouden? Medisch redacteur Sander Voormolen praat ons bij over de coronavarianten.Presentatie: Lucas BrouwersGast: Sander VoormolenProductie & Montage: Nina van HattumZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.


