

NRC Onbehaarde Apen
NRC
Onbehaarde Apen is de wekelijkse wetenschapspodcast van NRC. Presentatoren Gemma Venhuizen en Karlijn Saris bespreken met de wetenschapsredactie kleine ontdekkingen, wilde theorieën, wereldschokkende inzichten en alles wat daar tussenin zit.
Episodes
Mentioned books

Mar 25, 2026 • 33min
Iemands hersens koken met een energiewapen, kan dat?
Plotselinge duizeligheid, oorsuizen en knallende koppijn: tien jaar geleden meldden Amerikaanse diplomaten in Havana plots een reeks van mysterieuze klachten. De oorzaak? Volgens sommigen een geheim energiewapen dat met gerichte radiogolven mensen uit de weg ruimt. Nu – tien jaar later – duiken deze geheimzinnige verhalen opnieuw op. Donald Trump zou bij de kidnapping van Maduro de ‘Discombobulator’ hebben ingezet, een apparaat dat met één energetische klap het leger van Venezuela uitschakelde. Maar bestaan zulke gerichte-energie-wapens eigenlijk? Of zouden ze kúnnen bestaan?Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nl. Host: Karlijn SarisGasten: Peter van der Ploeg en Berend NIeuwhofRedactie en montage: Rosa van ToledoZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Mar 18, 2026 • 45min
Waarom wilde Epstein z'n hersens en geslachtsdeel in laten vriezen?
Merijn de Waal, buitenlandredacteur die politieke en maatschappelijke patronen doorgrondt. Sjoerd de Jong, wetenschapsredacteur met diepgravende uitleg over wetenschappelijke netwerken. Ze bespreken Epsteins netwerk van wetenschappers, zijn donaties en toegang tot elites. Ook zijn fascinatie voor bewustzijn, eugenetica en transhumanistische plannen komt aan bod. Het gesprek belicht reputatieschade en de invloed van geld op de wetenschap.

Mar 11, 2026 • 41min
Met een zeppelin naar de Noordpool
Het is mei 1926. De zeppelin Norge bereikt als eerste ooit de geografische Noordpool. Maar de beroemde Noorse ontdekkingsreiziger Roald Amundsen en Italiaanse ingenieur Umberto Nobile landen er niet, ze vlieger er alleen overheen. De twee raken voorgoed met elkaar verbonden door ambitie, rivaliteit en tragiek. Twee jaar later loopt een nieuwe poolvlucht dramatisch af. Wat dreef deze mannen om alles te riskeren in het meedogenloze poolgebied?Presentatie: Karlijn SarisGasten: Gemma Venhuizen en Nienke BeintemaRedactie en montage: Liz DautzenbergHeeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nlShownotesIn deze aflevering komen de volgende boeken ter sprake:Terug uit de witte hel van Adwin de KluyverDe poolgebieden voor in bed, op het toilet of in bad van Nienke BeintemaPoolliefde van Anders Bache en Sigri SandbergAmundsen pass van Anders BacheZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Mar 4, 2026 • 32min
Resistente compostschimmel zorgt voor gevaar in Nederlandse ziekenhuizen
Hij breekt bladeren af en ruimt dood organisch materiaal op: de schimmel Aspergillus fumigatus is een nuttige tuinhulp. Maar soms duikt hij ook op in het menselijk lichaam en dan wordt hij opeens gevaarlijk. In Nederland rukt er nu een variant op die niet te behandelen is en vormt daarmee een groot risico voor mensen met een kwetsbaar immuunsysteem. Hoe ontstaat zo’n resistente schimmel? En wat zijn de mogelijkheden om deze Aspergillus nog te bestrijden? Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nlHost: Gemma VenhuizenGast: Karlijn SarisRedactie en montage: Rosa van ToledoEindmix: Lars van LeeuwenZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Feb 25, 2026 • 39min
Protonenbestraling was de grote belofte in kankerzorg, toch ging het mis
Tumoren bestralen zonder omliggend weefsel te beschadigen: protonentherapie was de grote belofte in de kankerzorg. Maar nu is de therapie stilgelegd voor patiënten met een agressieve hersentumor. Dat gebeurde na verontrustende studieresultaten over vroegtijdig overlijden. Hoe kan een behandeling die zo veelbelovend leek ineens zó ter discussie staan? Hoe werkt protonentherapie precies? En waar ging het mis?Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nlHost: Gemma VenhuizenGasten: Lucien Hordijk en Karlijn SarisRedactie en montage: Rosa van ToledoZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Feb 18, 2026 • 41min
Wat is er eigenlijk mis met betweters?
Waarom ergert iedereen zich zo aan betweters? In de sportschool vinden we het heel normaal als de coach je afbeult of corrigeert. Maar iemand die je met betere kennis op de vingers tikt? Dat voelt toch anders. Betweters zijn van alle tijden. Ze duiken al op bij de Babyloniërs en de Romeinen, en tegenwoordig lijken ze nadrukkelijker aanwezig dan ooit. Wat is betweterij eigenlijk - en waarom roept de betweter zoveel weerstand op?Presentatie: Gemma VenhuizenGasten: Sjoerd de Jong & Hendrik SpieringRedactie en montage: Liz DautzenbergProductie: Rhea StroinkHeeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nlShownotes:In deze aflevering wordt het boek On Pedantry: A Cultural History of the Know-it-All van Arnoud S. Q. Visser besproken.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Feb 11, 2026 • 48min
56 miljoen jaar geleden warmde de aarde razendsnel op – net als nu
Bijna 56miljoen jaar geleden warmde de aarde razendsnel op. Het was de laatste keer dat het klimaat bijna net zo snel veranderde als nu — met ingrijpende gevolgen voor het leven op aarde. Dankzij nieuw bodemonderzoek binnen de paleo-klimatologie kunnen geologen die periode nu tot op het seizoen nauwkeurig reconstrueren. Hoe lees je klimaatgeschiedenis? En als de bodem ook een blik op de toekomst biedt, wat staat ons dan te wachten? Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nlHost: Karlijn SarisGasten: Gemma Venhuizen en Felix VoogtRedactie en montage: Rosa van ToledoEindmix: Jeroen Jaspers Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Feb 4, 2026 • 31min
De bacteriofaag als wapen tegen gevaarlijke ziekenhuisbacteriën
Bijna een eeuw geleden zorgde de ontdekking van penicilline voor een revolutie in de gezondheidszorg. Voor het eerst konden infecties effectief worden behandeld. Maar nu staan we voor een nieuw probleem: wereldwijd worden bacteriën steeds resistenter tegen antibiotica. Onderzoekers kijken daarom opnieuw naar een oeroude natuurlijke vijand van bacteriën: de bacteriofaag - een virus dat bacteriën aanvalt en opeet. Wat zijn bacteriofagen precies? Hoe kunnen ze helpen in de strijd tegen bacteriële infecties? En wat hebben ze nog meer voor ons in petto? Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nlHost: Gemma VenhuizenGasten: Sander Voormolen en Berend NieuwhofRedactie en montage: Rosa van ToledoZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Jan 28, 2026 • 54min
Een levertransplantatie: hoe Jeroens 'kachel' weer aanging
Wat honderd jaar geleden nog ondenkbaar was, is nu voor sommige mensen de enige manier om dóór te leven: het vervangen van een orgaan. Voor NRC-redacteur Jeroen van der Kris werd die realiteit een aantal jaar geleden heel concreet, toen hij zelf een nieuwe lever kreeg. Wat begon als een ingrijpende medische gebeurtenis, groeide uit tot een fascinatie voor dit vaak onderschatte orgaan - en voor alles wat nodig is om een transplantatie mogelijk te maken. Hoe is het om te blijven leven dankzij de orgaandonatie van iemand anders? Hoe zijn we op het punt gekomen dat zo’n ingreep mogelijk is? En wat zegt de wetenschap van vandaag over de toekomst van orgaantransplantatie?Gast: Jeroen van der Kris, Sander VoormolenPresentatie: Gemma VenhuizenRedactie & montage: Liz DautzenbergShownotes:In deze aflevering wordt het boek Het aanbod van Jeroen van der Kris besprokenOok de aflevering ‘Even ergens heen’: waarom ik pas na 39 jaar met mijn moeder over haar darmziekte praatte, over leven met de chronische darmziektes colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn, komt even voorbij.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Jan 21, 2026 • 45min
Trump II sloopt, plundert en chanteert de Amerikaanse wetenschap. Maar met welk plan?
In deze aflevering delen Sjoerd de Jong, een politicoloog die de ideologische koers van Trumps invloed op de wetenschap analyseert, en Felix Voogt, een expert in milieubeleid, hun inzichten. Ze bespreken hoe Trump de Amerikaanse wetenschap fundamenteel herstructureert en welke wetenschappen onder druk staan. Felix duikt in de gevolgen voor klimaat en biodiversiteit, terwijl Sjoerd het heeft over de bredere rechtsrevolutie en de impact op internationale samenwerking en onderzoeksbudgetten. Beide gasten zetten de schokkende veranderingen en hun lange termijneffecten helder uiteen.


