Raport międzynarodowy

To odcinek w całości poświęcony jest wspomnieniu 10 kwietnia 2010 roku. Jak ten dzień zapamiętał Witold Jurasz, dziennikarz Onetu, a wówczas chargé d'affaires RP na Białorusi? "Łzy nam pociekły dopiero następnego dnia" - opowiada. To jednak opowieść nie tyle o emocjach, co o politycznych rozgrywkach, jakie na miejscu tragedii już wtedy miały miejsce. "Byliśmy świadomi ich złej woli. Ta zła wola była widoczna" - mówi o zachowaniu Rosjan w Smoleńsku. A co ma do powiedzenia o zachowaniu rządowej delegacji? Czy Polska zaprzepaściła szanse na odzyskanie wraku? O absurdach, prowokacjach i karczemnych awanturach w "Raporcie międzynarodowym. Ukraina".

Laureat Pokojowej Nagrody Nobla ofiarą ataku w pociągu w Rosji. "To ostrzeżenie" - mówi w "Raporcie międzynarodowym. Ukraina" Witold Jurasz. "Muratow dostaje sygnał, że kolejnym etapem będzie już więzienie" - dodaje dziennikarz Onetu i wskazuje, co to mówi o dzisiejszej Rosji. Witold Jurasz podejmuje też wątek Watykanu, a dokładniej narracji Stolicy Apostolskiej w odniesieniu do wojny w Ukrainie. "To gra na dziesięciolecia" - ocenia politykę Kościoła. Podsumowanie bieżących wydarzeń służy jako wstęp do rozmowy z Jarosławem Gowinem. Czy w świetle tego, co nas otacza, polscy politycy są zdolni do kompromisu, co zaskoczyło byłego wicepremiera w postawie ukraińskich polityków i na czym polega rządzenie? "W wielu przypadkach postawiłem na niewłaściwych ludzi" - mówi w rozmowie z dziennikarzem Onetu Jarosław Gowin. Nie unika też odpowiedzi na pytania o depresję.

Kto to jest zbrodniarz wojenny? Jakim trzeba być człowiekiem, żeby bez litości, bez skrupułów i bez wyrzutów sumienia mordować kobiety, dzieci, bezbronnych cywilów? Odpowiedź jest prosta i wskazuje ją w "Raporcie międzynarodowym. Ukraina" Konstanty Gebert, legenda dziennikarstwa. Na przykładzie m.in. wojny w byłej Jugosławii opowiada o tym, co prowadzi do ludobójstwa i jaką rolę w przygotowaniu okrutnych zbrodni pełni język nienawiści. "Podstawowym elementem ludobójstwa jest odczłowieczenie ofiar" - mówi gość Witolda Jurasza. W rozmowie z dziennikarzem Onetu przytacza też, co usłyszał od napotkanego w Mostarze zbrodniarza wojennego. Stawia wyraźną granicę między aktem ludobójstwa a zbrodnią ludobójstwa i nie boi się kontrowersyjnych sformułowań. Czy rzeź cywilów w ukraińskiej Buczy nazwałby ludobójstwem? Odpowiedź w "Raporcie międzynarodowym. Ukraina".

Ukraina pogrążona w wojnie, Białoruś z iluzoryczną niepodległością. "To nie tak miało być, kiedy planowaliśmy naszą politykę wschodnią" - mówi w "Raporcie międzynarodowym. Ukraina" Witold Jurasz i daje odpowiedź na pytanie: skąd fiasko polsko-rosyjskiego resetu Donalda Tuska i polsko-białoruskiego resetu Witolda Waszczykowskiego. Wcześniej jednak o tym, dlaczego Rosjanie wysyłają swoich żołnierzy na pewną śmierć i czy aby na pewno to już zmierzch czołgów w wyposażeniu sił zbrojnych. Witold Jurasz wspomina też o nowym pakiecie zachodnich sankcji i o tym, jak to się stało, że uzależnienie od Rosji przybrało takie rozmiary. "Zakładano, że tak wygląda bezpieczeństwo" - wskazuje dziennikarz Onetu.

Każdego dnia ukraińskie wojska odkrywają dowody rosyjskich zbrodni wojennych w wyzwolonych miastach. Dlaczego Rosjanie pozostawiają ciała cywilów na ulicach? Dlaczego nie tuszują śladów swoich barbarzyńskich działań? Odpowiedzi na te pytania próbuje znaleźć Witold Jurasz w podcaście "Raport międzynarodowy. Ukraina". "To sygnał, który mówi, że nie należy bronić miasta" - tłumaczy dziennikarz Onetu, ale zaznacza, że to także sygnał wysyłany do Zachodu. Nie ma jednak wątpliwości, że Zachód reaguje bezprecedensowo. "Z tego rodzaju językiem ze strony prezydentów Stanów Zjednoczonych w odniesieniu do przywódców sowieckich nie mieliśmy do czynienia nigdy" - wskazuje Witold Jurasz. Jest też rzecz o polskim MSZ, ale "to nie będzie wesoła opowieść".

Dramat Buczy to tylko jeden z przykładów bezlitosnego okrucieństwa rosyjskich żołnierzy. Wojenne zbrodnie Rosjan to fakt. Wstrząsający, ale czy nie do przewidzenia? O "standardach" Rosji na froncie – brutalnych gwałtach i torturach, obozach filtracyjnych i bestialstwie z zimną krwią - opowiada w "Raporcie międzynarodowym. Ukraina" Witold Jurasz. Dziennikarz Onetu przytacza przykłady, daje pole do refleksji i surowo przestrzega przed niesprawiedliwymi porównaniami. "To bardzo zły sygnał" - mówi z kolei o nowej propozycji Komisji Europejskiej dotyczącej sankcji wobec Rosji. W drugiej części podcastu łączenie ze Zbigniewem Parafianowiczem z "Dziennika Gazety Prawnej" prosto z Charkowa.

Miliony ludzi uciekających przed wojną w Ukrainie – to dla Europy wyzwanie na niespotykaną przez lata skalę. Ale jak podkreśla prof. Patrycja Matusz, prorektorka Uniwersytetu Wrocławskiego i specjalistka ds. Migracji, "właściwie zarządzana migracja daje szanse". Jak dodaje: "to czas na przygotowanie się do zmiany ze społeczeństwa jednoetnicznego w wieloetniczne, bo taka będzie przyszłość Europy". Ale czy migracja to wyłącznie szanse? A może niesie ze sobą też zagrożenia? O to pyta Witold Jurasz w "Raporcie międzynarodowym. Ukraina". Dziennikarz Onetu opowiada też o tym, jak w Rosji pomaga znajomość przekleństw, czy fenomen Zełenskiego to kontynuacja fenomenu Putina i dlaczego uważa, że należy burzyć pomniki Armii Czerwonej.

O tym, że 40 tysięcy najemników z Syrii może stanąć do walki z Ukrainą po stronie Rosji, mówiło się już w połowie marca. Skąd tak silne powiązania Moskwy z Bliskim Wschodem, Witold Jurasz pyta dr Magdalenę El Ghamari z Collegium Civitas. Na pytanie, czy Syryjczycy faktycznie trafią na front, ekspertka odpowiada: "dla Asada byłoby to na rękę, żeby odepchnąć tych, których już nie chce w swoich szeregach". A kogo nie chce w swoich szeregach? O tym w rozmowie dziennikarza Onetu. Wcześniej Witold Jurasz mówi m.in. o obowiązującym od 1 kwietnia dekrecie Władimira Putina ws. płatności w rublach za dostawy gazu. W "Raporcie międzynarodowym. Ukraina" także o tym, dlaczego - zdaniem Jurasza - niektóre organizacje ekologiczne powinno się prześwietlić pod kątem współpracy z Moskwą.

Władimir Putin nie ma pojęcia, co dzieje się na froncie, przekazują zachodnie media, powołując się na informacje wywiadu. Jego obraz wojny rozmija się z rzeczywistością, nerwowe ruchy sięgają więc także moskiewskich naukowców działających przy Radzie Bezpieczeństwa Federacji Rosyjskiej. "Putin nie toleruje głosów niezależnych w ramach systemu" - mówi w "Raporcie międzynarodowym. Ukraina" Witold Jurasz, który przy okazji przypomina, że początki systemu putinowskiego w Rosji opierały się na debatach. Jak wyglądały te debaty? Dziennikarz Onetu przytacza anegdoty i historie dotyczące rosyjskich środowisk naukowych bezpośrednio związanych z systemem. Od kogo usłyszał słowa: "prędzej rozerwiemy Ukrainę na dwie części, niż wam ją oddamy"? O tym w dzisiejszym odcinku podcastu. Witold Jurasz przypomina też, że "są środowiska w Rosji jeszcze bardziej oszalałe". Co myślą o wojnie Putina? Odpowiedź w "Raporcie międzynarodowym. Ukraina".

Kolejna tura negocjacji pokojowych w Stambule zakończyła się propozycjami, które na stole położyły obie strony. Rosja poinformowała też o podjęciu kroków w kierunku deeskalacji. Czy to pierwsze symptomy kapitulacji? A może zmyłka? Witold Jurasz w oceni te propozycje i przybliży postać Władimira Miedinskiego, który prezentował w Turcji stanowisko Rosji. Kim jest "Wołodia Likwidator"? "Doktor habilitowany, historyk, nieudany literat" - mówi o nim prof. Hieronim Grala, gość odcinka, z którym dziennikarz Onetu rozmawia też m.in. o rosyjskiej drodze "od autorytaryzmu miękkiego do wyraźnej dyktatury z elementami totalitaryzmu". W odcinku również komentarz Witolda Jurasza do działań Polski wobec Rosji i rosyjskiej na nie odpowiedzi. Jak wskazuje dziennikarz Onetu, wzajemne blokowanie kont ambasad doprowadzi de facto do ich zamknięcia, a to może oznaczać poważne konsekwencje. Jakie? O tym w "Raporcie międzynarodowym. Ukraina".