Raport międzynarodowy

Kto tęskni za czasami sowieckimi? Co łączy Białoruś z Zachodem? A co Ukrainę? O różnicach, podobieństwach, budowaniu tożsamości i cywilizacyjnej przepaści Witold Jurasz rozmawia ze Zbigniewem Parafianowiczem z "Dziennika Gazety Prawnej". "Rosja to projektowanie swojej potęgi, życie sentymentem" - mówi gość "Raportu międzynarodowego. Ukraina". Sentymentem do czasów sowieckich, który pojawia się też wśród mieszkańców, przede wszystkim wschodniej, Ukrainy. Jak jednak podkreśla Parafianowicz: "Putin przyczynił się do tego, że ten sentyment stopniał". Ukraina i Białoruś to dziś kraje, które z Zachodem mają coraz więcej wspólnego. Na tapecie znajdą się m.in. obyczaje drogowe. Na początek jednak wspomnienie Stanisława Szuszkiewicza, byłego przewodniczącego Rady Najwyższej Republiki Białorusi. "Przegrał, bo był zbyt przyzwoity" - mówi o nim Witold Jurasz. A czy można o nim powiedzieć - polityk wybitny? Odpowiedź w "Raporcie międzynarodowym. Ukraina".

Victim blaming, czyli o tym, jak Franciszek kolejny raz wzbudził kontrowersje. "To jak mówienie zgwałconej kobiecie, że do gwałtu by nie doszło, gdyby się inaczej ubrała" - obrazowo tłumaczy Witold Jurasz. Słowa papieża o NATO, które 'ujada' pod drzwiami Rosji, zdaniem dziennikarza Onetu są nie do obrony. I choć Jurasz widzi w wypowiedzi Franciszka fragmenty, które zasługują na uznanie, to konstatuje jego postawę jednoznacznie: "papież nie jest w stanie wyzwolić się z latynoamerykańskiej perspektywy". Co ma na myśli, wyjaśnia w "Raporcie międzynarodowym. Ukraina". To odcinek o kremlowskiej narracji, scenariuszu moskiewskiej defilady 9 maja i "harakiri" Ławrowa. Ale także o czterech kategoriach urzędników polskiego MSZ i polskiej polityce zagranicznej – to w ramach remanentu, podobnie jak wątek o raporcie Fundacji Batorego.

Witold Sokała z Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, publicysta, mason - mierzy się z pytaniem, czy światem rządzą Żydzi i masoni? W tym kontekście Witold Jurasz pyta też o ostatnie wypowiedzi Siergieja Ławrowa? "Zachowuje się jak kompletny amator, a w dodatku idiota" - odpowiada gość dziennikarza Onetu. Sytuację w Europie z uwagą śledzą przywódcy Chińskiej Republiki Ludowej. I właśnie relacje Chin z Zachodem to główny wątek dyskusji. Witold Sokała mówi m.in. o nowym kulcie jednostki w Chinach i komentuje przyjętą przez ChRL koncepcję polityki międzynarodowej. Czy Tajwan powinien obawiać się scenariusza z Ukrainy? A może Chiny idą w kierunku pokojowego wchłonięcia Tajwanu? Jaki skutek wywołałoby nałożenie sankcji gospodarczych na ChRL? Odpowiedzi w "Raporcie międzynarodowym. Ukraina".

"Rosjanie w zasadzie żadnych poważniejszych postępów nie dokonują" - stwierdza Witold Jurasz, komentując bieżącą sytuację na froncie. Rosji trudno będzie do 9 maja ogłosić sukces. To oznacza, że Moskwa musi sięgać po coraz bardziej wyszukane narzędzia propagandy. "Groźby Rosji zaczynają być coraz bardziej absurdalne" - wskazuje dziennikarz Onetu, ale wątek rosyjskiej propagandy to tylko jeden z wielu, jakie podejmuje w tym odcinku "Raportu międzynarodowego. Ukraina". Pod lupę bierze też to, co ukazuje się w polskich mediach i tłumaczy, dlaczego należy unikać wszelkiego rodzaju teoretyków zafascynowanych geopolityką.

Nic nie możemy zrobić, nie warto nic robić. To postawa, którą Jakub Dymek, publicysta "Przeglądu", nazywa "nicniedasizmem", a która przez lata towarzyszyła zachodnim rządom i instytucjom. Czy napaść Rosji na Ukrainę kładzie kres temu zjawisku? Zdaniem gościa Witolda Jurasza – tak. "Mamy trzy kryzysy, które złamały dotychczasowy porządek" - podkreśla Jakub Dymek. Wojna w Ukrainie, w jego ocenie, jest tutaj kropką nad i. "Przyjęcie, że 'nic nie możemy zrobić' to postawa wręcz samobójcza" - przekonuje gość "Raportu międzynarodowego. Ukraina". Z kolei Witold Jurasz tłumaczy, dlaczego, jego zdaniem, nie warto przesadzać z obawami dotyczącymi użycia broni jądrowej przez Rosję. "Rosja jeszcze nie oszalała" - mówi dziennikarz Onetu, ale dodaje też, że "na razie nie zmądrzała".

"Nie ma już złudzeń wobec Rosji" - mówi w "Raporcie międzynarodowym. Ukraina" Witold Jurasz. Zachód coraz śmielej wspiera militarnie Ukrainę i coraz głośniej wskazuje cel - zwycięstwo Ukrainy w wojnie z Rosją. O ile wzmacnianie ukraińskiej armii przez państwa zachodnie to dobra wiadomość, to jest też ta zła - sytuacja na froncie. Z czego może wynikać "usztywnienie" ukraińskich wojsk? Czy Ukraina boi się powtórzenia scenariusza z Buczy? Interpretacje są dwie. O obu opowiada dziennikarz Onetu. Mówi też o niepokojącym braku rezultatów wizyty sekretarza generalnego ONZ w Moskwie i podkreśla: "to może oznaczać, że Rosjanie stali się już całkowicie irracjonalni". W tym odcinku także zaskakujący gość, z którym Witold Jurasz rozmawia o... motoryzacji. Czy w motoryzacji widać charakter narodowy? I czy rosyjska motoryzacja jest imperialna? O tym w "Raporcie międzynarodowym. Ukraina".

Rosyjski kurek z gazem zakręcony. Dostawy do Polski zostały wstrzymane, bo nie było woli płatności za gaz w rublach. Ale "ta decyzja ma też element niemiecki w tle" - mówi Witold Jurasz. Jaki to element? O tym w rozmowie z Krzysztofem Rakiem, historykiem i dyrektorem Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej, który jednocześnie zwraca uwagę na szczegóły wtorkowej wizyty premiera Mateusza Morawieckiego w Berlinie i spotkania z kanclerzem Olafem Scholzem. "Do tej pory Niemcy grały na czas" - mówi Krzysztof Rak i dodaje, że dziś wiele wskazuje na zmianę podejścia. Z czego to wynika? Czy ta zmiana przyniesie realne efekty? Skąd bierze się słabość Berlina do Moskwy? Na czym polega kryzys klasy politycznej w Niemczech? Odpowiedzi w "Raporcie międzynarodowym. Ukraina".

Czy Rosjanie wyciągają wnioski z porażki w pierwszej fazie wojny w Ukrainie? Na to wygląda. Jarosław Wolski, ekspert i analityk ds. Wojskowych, w rozmowie z Witoldem Juraszem wskazuje na liczne zmiany jakie zaszły w sztuce operacyjnej armii rosyjskiej i mówi o intensywności walk nienotowanej od czasów II wojny światowej. "Rosjanie prowadzą brutalny walec artyleryjski" - stwierdza gość dziennikarza Onetu. Czy zwycięstwo Ukrainy jest w tej sytuacji możliwe? Jakie straty ponosi ukraińskie wojsko? Jaki wpływ na przebieg walk może mieć pomoc militarna z Zachodu? I w końcu - jaki scenariusz czeka Azowstal? O tym w drugiej części podcastu. W pierwszej Witold Jurasz tłumaczy, dlaczego nie należy przejmować się słowami Siergieja Ławrowa o "realnym ryzyku wybuchu III wojny światowej" i skąd obawy Ukrainy w związku z wizytą sekretarza generalnego ONZ w Moskwie.

Stosunek państw bałtyckim do wojny w Ukrainie to główny wątek, jaki w tym odcinku "Raportu międzynarodowego. Ukraina" podejmuje Witold Jurasz. Nie sam. Gościem dziennikarza Onetu jest Kazimierz Popławski, redaktor naczelny "Przeglądu Bałtyckiego". Skąd bierze się odwaga państw bałtyckich, które na konflikt reagują nie strachem, lecz wsparciem? "Pamięć historyczna jest ciągle obecna" - wskazuje Kazimierz Popławski i przytacza wydarzenia z przeszłości, które przyczyniły się do obecnej postawy Litwy, Łotwy i Estonii. Jakie wnioski wyciągają państwa bałtyckie? Dlaczego to właśnie Estonia jest dziś najlepiej przygotowana do wojny? Odpowiedzi w rozmowie Witolda Jurasza z jego gościem. Dziennikarz Onetu komentuje też wybory prezydenckie we Francji i zastanawia się, czy Emmanuel Macron puści w niepamięć ostatnie nieprzychylne komentarze polskiego premiera? "Polska jako jedyny kraj Unii Europejskiej i NATO w ostentacyjny sposób wspierała Marine Le Pen" - przypomina Witold Jurasz. A to może mieć swoje konsekwencje.

W czasie wojny gościmy ich w swoich domach, oferujemy pomoc i wsparcie, ale jak wyglądały nasze relacje z Ukraińcami na przestrzeni ostatnich lat? Czy nie towarzyszyły nam wobec naszych sąsiadów pewne uprzedzenia? "Nie jesteśmy w tym wyjątkowi" - mówi dziennikarz i pisarz, gość Witolda Jurasza, Ziemowit Szczerek, ale jak dodaje: "to jest mechanizm socjologiczny, który należy zidentyfikować i działać na rzecz jego rozmontowania". Jak to zrobić? Czy Władimir Putin przyczyni się do pojednania polsko-ukraińskiego? A może przeszkodzi w tym polityka historyczna polskiego rządu? Witold Jurasz proponuje "przestać myśleć kategoriami kresowymi - nie zapomnieć, ale pozbyć się tego nalotu". O potrzebnej zmianie perspektywy na relacje z sąsiadami w "Raporcie międzynarodowym. Ukraina".