Raport międzynarodowy

The guest of Onet.pl's "International Report" was Dietmar Nietan, German Ministry of Foreign Affairs coordinator of German-Polish relations, Bundestag member and ruling SPDs's treasurer (member of the party's national leadership) D. Nietan, in response to the podcast's presenter's question, whether in the event of Russia invading for example Estonia both Poland and Germany would be at war with Russia, and similarly whether Germany would be at war with Russia, had Russia invaded Poland, replied "absolutely." When asked about the status of the NATO-Russia Founding Act, he said that in his opinion the document was "dead". The German politician also stated that Germany, taking into account the need to become independent from Russian energy resources, will have to look differently at coal, which is a factor of energy independence. When asked about the supply of weapons from Germany to Ukraine, he stated that he understood how upset both Poland as well as other countries in the region were with the pace of these deliveries, but stressed that this was due to the fact that Germany had over many years neglected investments in German armed forces. Commenting on the issue of the supply of German tanks, which, according to President Andrzej Duda, were to be delivered to Poland in exchange for the tanks handed over by Poland to Ukraine, the representative of the German Ministry of Foreign Affairs stated that no specific arrangements had ever been made in this matter. When asked about the status of former chancellor Gerhard Schroeder in the SPD, Dietmar Nietan stated that there was a consensus in the SPD that the former chancellor was no longer "one of us". Referring to the anti-German campaign in the Polish state media, he noted that what it causes is that hardly anyone in Germany wants to deal with relations with Poland today. At the same time, he emphasized that he positively - from the left-wing perspective - assessed such activities of Poland's Law and Justice such as handing out child benefits. The above, according to Nietan is a departure from neoliberalism and demonstrates concern for social justice.

Gościem „Raportu Międzynarodowego" jest Dietmar Nietan, pełnomocnik MSZ Niemiec ds. kontaktów z Polską, deputowany do Bundestagu oraz członek kierownictwa rządzącej Niemcami SPD. Nietan w odpowiedzi na pytanie Witolda Jurasza, czy w razie inwazji Rosji np. na Estonię zarówno Polska, jak i Niemcy znalazłyby się w stanie wojny z Rosją i podobnie też Niemcy znalazłyby się w stanie wojny z Rosją, gdyby ta napadła na Polskę, odparł, że „zdecydowanie tak". Pytany o status Aktu Stanowiącego NATO-Rosja zaznaczył, że dokument ten jest w jego ocenie „martwy". Niemiecki polityk stwierdził również, że Niemcy, biorąc pod uwagę konieczność uniezależnienia się od rosyjskich surowców energetycznych, będą musiały inaczej spojrzeć na węgiel, który jest czynnikiem niezależności energetycznej. Pytany o dostawy broni z Niemiec na Ukrainę stwierdził, że rozumie zawód Polski i państw regionu tempem owych dostaw, ale zaznaczył, że wynika to z faktu, iż Niemcy przez lata zaniedbały inwestycje w niemieckie siły zbrojne. Komentując sprawę dostaw niemieckich czołgów, które wg prezydenta Andrzeja Dudy miały być dostarczone Polsce w zamian za czołgi przekazane przez Polskę Ukrainie, pełnomocnik niemieckiego MSZ stwierdził, że w sprawie tej nie doszło do żadnych konkretnych ustaleń. Pytany o status b. kanclerza Gerharda Schroedera w SPD Dietmar Nietan stwierdził, że w SPD panuje konsensus, że b. kanclerz już nie jest „jednym z nas". Odnosząc się do antyniemieckiej kampanii w polskich mediach państwowych zaznaczył, że powoduje ona, że w Niemczech mało kto chce się dziś zajmować relacjami z Polską. Równocześnie zaznaczył, że pozytywnie – z lewicowej perspektywy – ocenia takie działania PIS, jak 500+, które świadczy o odejściu od neoliberalizmu i dowodzi troski o sprawiedliwość społeczną.

Co trawi polską debatę publiczną? Witold Jurasz wymienia kilka chorób, które jego zdaniem, w polskiej dyplomacji lub szerzej, w dyskusjach na temat polityki zagranicznej, są wyraźnie widoczne od lat i wydają się nieuleczalne. To, jak mówi, paranoje - historyczne, posttraumatyczne, postinteligenckie – czy, niejednokrotnie już przez niego wspominane, "polskie rozwolnienie ideowe". Dziennikarz Onetu i jego rozmówczyni Joanna Kędzierska, dziennikarka i analityczka ds. stosunków międzynarodowych, rozkładają na czynniki pierwsze każdą z tych przypadłości. Po kolei je analizują, wskazują na możliwe przyczyny, przytaczają przykłady. Kiedy rację miał Lech Kaczyński? Jaki błąd popełnił Donald Tusk? Co w polskiej debacie publicznej przypomina wróżenie z fusów? A co jest wpisane w nasz kod genetyczny? Polska martyrologia, wpadanie w skrajności, moralne zwycięstwa, polityczny konformizm i stosunek do Żydów – to tylko niektóre z wątków, jakie pojawiają się w "Raporcie międzynarodowym. Ukraina".

Konflikt zbrojny tuż za wschodnią granicą Polski wywołał uzasadnione obawy dotyczące bezpieczeństwa w Europie Środkowej. Czy także Polsce grozi dziś wojna? Na to pytanie odpowiadają Witold Jurasz i jego gość płk dr Piotr Łukasiewicz. "Armia rosyjska bardzo otwarcie sygnalizuje swoje zamiary" - wskazuje były ambasador Polski w Afganistanie. Co więc powinno wzbudzić niepokój? Czy obecność w NATO daje nam gwarancję bezpieczeństwa? O tym w "Raporcie międzynarodowym. Ukraina". Wojna w Ukrainie to jednak nie tylko pytania o pozycję Polski w strukturach międzynarodowych, ale też o kondycję polskiej armii. Intensywne zbrojenie, zmiany organizacyjne, zerwane kontrakty i polska wizja obronności to kolejne wątki, które podejmują w swojej dyskusji dwaj byli dyplomaci.

Czy można cieszyć się ze śmierci rosyjskich żołnierzy na froncie? Czy można zobaczyć we wrogu człowieka? Jak miłować nieprzyjaciół? Rozmowa o moralności i etyce w czasie wojny nie jest łatwa i dziś w przestrzeni publicznej ten temat w zasadzie nie istnieje. Podejmuje go Witold Jurasz i jako niewierzący pyta księdza o to, czy dla moralnych dylematów zawsze istnieje prosta odpowiedź. "Wojna w pewnym sensie unicestwia i moralność, i etykę" - mówi gość dziennikarza Onetu ks. Kazimierz Sowa. Jak przekonuje, "Ukraina została pozbawiona możliwości pokojowego dialogu", a w tej sytuacji "mamy do czynienia z obroną konieczną". W "Raporcie międzynarodowym. Ukraina" o ochronie życia, powszechnej krytyce papieskiego pacyfizmu i postawie polskiego Kościoła w obliczu wojny w Ukrainie.

"Każda tragedia niesie zarodek szans na zbudowanie czegoś nowego, otwiera nowe drzwi" - ocenia Wiesław Romanowski, dziennikarz i publicysta. Czy koszmar obecnej wojny może - na przekór - przynieść stałe ocieplenie relacji polsko-ukraińskich, na których cieniem wciąż kładzie się trudna historia? "Ikona Putina". Tak o Banderze mówi gość dziennikarza Onetu. Kim był Bandera? Co robił? Jakie były skutki jego działań? "Jako polityk się nie sprawdził, jedyna rzecz, którą robił dobrze i miał sukcesy to działalność terrorystyczna" - opowiada Wiesław Romanowski. Czy można zarzucać Banderze moralną odpowiedzialność za rzeź wołyńską? Jakie tło towarzyszy tej tragedii, przez Witolda Jurasza nazywanej bez cienia wątpliwości - ludobójstwem? "W samym Lwowie Ukraińcy byli obywatelami drugiej lub trzeciej kategorii" - zwraca uwagę gość "Raportu międzynarodowego. Ukraina" i tłumaczy, co doprowadziło sąsiadów do tragicznej w skutkach bratobójczej walki.

Co stanie się z ukraińskimi jeńcami, którzy trafią do Rosji? Co należałoby zrobić, gdyby obrońcy Mariupola zostali skazani w Rosji na karę śmierci? "Trzeba zrobić dokładnie to samo" - mówi Witold Jurasz i przekonuje, że zasada wzajemności wobec rosyjskich jeńców jest jedyną, którą Rosjanie są w stanie zrozumieć. Dziennikarz Onetu w tym odcinku skupia się na sytuacji na froncie i sprawach bieżących. Co powiedział Putin, jakie snuje plany, czym je uzasadnia i czy jest w tym logika – to jeden z wątków, jaki podejmuje w swoim podcaście. Surowo ocenia też pomysł stworzenia w przyszłości państwa federacyjnego z Ukrainą i szeroko tę ocenę argumentuje. Dlaczego takie rozwiązanie uznaje za chybione, a nawet ryzykowne? I dlaczego wciąż pozostaje zagorzałym zwolennikiem pragmatyzmu w polityce zagranicznej? Odpowiedzi w "Raporcie międzynarodowym. Ukraina".

Postanowił stworzyć "państwo efektywne", a za główny cel postawił sobie bezpieczeństwo Rosji. "Pod bezpieczeństwo podciągnął jednak całą sferę propagandy, sferę słowa i dość prędko zaczął mówić o możliwości obrony przed agresją Zachodu przy pomocy broni jądrowej" - zwraca uwagę Krystyna Kurczab-Redlich, dziennikarka, reportażystka, autorka biografii Władimira Putina. Kim jest prezydent Rosji? I jaką drogę przeszedł zanim stał się jednym z najpotężniejszych ludzi na świecie? "Dzieciństwo wychowało go w przekonaniu, że najważniejszą osobą na świecie jest Władimir Władimirowicz Putin" - wskazuje rozmówczyni Witolda Jurasza. W "Raporcie międzynarodowym. Ukraina" opowiada o trudnym dzieciństwie, relacjach z bliskimi, godności zdobywanej pięściami i chuligańskiej przeszłości rosyjskiego przywódcy.

Witold Jurasz podejmuje temat wizyty prezydenta Andrzeja Dudy w Egipcie i pyta o moralność spotkań z brutalnymi dyktatorami. Czy taki dialog należy potępiać? "Klaskałem, ale się nie cieszyłem, pewien niesmak pozostaje" - komentuje tę wizytę dr Witold Sokała z UJK w Kielcach. Zwraca jednak uwagę na powrót polskiej polityki zagranicznej na Bliski Wschód. Podkreśla, że ta wizyta "w samych założeniach to jest rzecz dobra dla Polski", a "demokracja i prawa człowieka pełnią funkcję służebną wobec dyplomacji". O etycznym kanonie, moralnych dylematach i sporze między wartościami a interesami w "Raporcie międzynarodowym. Ukraina". Dziennikarz Onetu i jego gość próbują też nakreślić możliwe scenariusze zmiany układu sił na świecie. Jaki efekt może wywołać wojna w Ukrainie? Gdzie dziś są Niemcy i w którym kierunku pójdą? Co dla świata oznaczałby powrót Donalda Trumpa do władzy? I gdzie w tym wszystkim jest miejsce Polski?

Kradzież zbóż i zamykanie ukraińskich portów przez Rosjan prowadzą świat na skraj kolejnego kryzysu. Jakie skutki dla świata przyniesie rosyjska wojna żywnościowa? Jak wylicza gość Witolda Jurasza, Jan Wójcik z Security for Freedom Foundation, państwa uzależnione od dostaw z Ukrainy już dziś doświadczają tzw. stresu żywnościowego, a "40 milionów ludzi na świecie jest na krawędzi głodu". Gdzie sytuacja jest najgorsza? Czy kryzys żywnościowy może doprowadzić do nowej Arabskiej Wiosny? I czy to wszystko skończy się kolejną falą migracji? W "Raporcie międzynarodowym. Ukraina" o politycznych konsekwencjach rosyjskiego szantażu, roli Chin i żywnościowej dyplomacji, ale też o rozpraszaniu uwagi przeciwnika, czyli o tym, czy Zachód powinien pomóc w zaognieniu sytuacji na Kaukazie.